Schengen vizesinde güvenilir başvurana uzun vize

VGN

Türk vatandaşlarının Schengen vizesi mağduriyetini azaltmak için güvenilir başvuru sahiplerine iki ve beş yıllık vize verilmesini öngören yeni bir formül değerlendiriliyor.

Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvurularında yaşadığı ret, randevu ve kısa süreli vize sorunlarının azaltılması amacıyla yeni bir model üzerinde çalışılıyor. “Güvenilir başvuru sahibi” olarak tanımlanacak kişilere önce iki, daha sonra beş yıl geçerli çok girişli vize verilmesi değerlendiriliyor.

Henüz kesinleşmiş bir karar niteliği taşımayan formülün, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki teknik görüşmelerde ele alınması bekleniyor. İlk aşamada, güvenilir kabul edilecek başvuru sahiplerinin hangi ölçütlerle belirleneceği üzerinde durulacak.

Güvenilir kişiler nasıl belirlenecek?

Yeni modelin, düzenli seyahat geçmişi bulunan ve önceki vizelerini kurallara uygun şekilde kullanan kişileri kapsaması planlanıyor. Başvuru sahibinin ekonomik ve mesleki durumu, seyahat amacı, geçmiş vizeleri ve Schengen bölgesinden zamanında ayrılıp ayrılmadığı değerlendirme ölçütleri arasında bulunabilecek.

Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin sahipleri ve yöneticileri, İstanbul, Ankara ve İzmir’deki sanayi odalarına kayıtlı iş insanları, Avrupa’da araştırma yapan uzmanlar, akademisyenler ve öğrenciler üzerinde durulan gruplar arasında gösteriliyor.

Ancak bu grupların kapsamı, başvuru koşulları ve uygulamanın hangi tarihte başlayacağı konusunda henüz resmî ve bağlayıcı bir karar açıklanmadı.

Önce iki, ardından beş yıllık vize

Üzerinde çalışılan modele göre belirlenen kişilere ilk aşamada iki yıl geçerli çok girişli Schengen vizesi verilebilecek. Bu vizeyi kurallara uygun kullanan başvuru sahiplerinin daha sonra beş yıllık vizeye geçebilmesi gündemde.

Uzun süreli vize verilmesi, kişinin Schengen bölgesinde kesintisiz olarak iki veya beş yıl kalabileceği anlamına gelmiyor. Vize sahibi, geçerlilik süresi boyunca birden fazla seyahat yapabilse de her 180 günlük dönemde en fazla 90 gün Schengen bölgesinde kalabilecek.

Pasaportun geçerlilik süresi de verilecek vizenin süresini etkileyebilecek. Beş yıllık vize için pasaportun yeterli kullanım süresine sahip olması gerekecek.

Mevcut kademeli sistem nasıl işliyor?

Türk vatandaşları için daha elverişli kademeli Schengen vizesi uygulaması 15 Temmuz 2025’te kabul edilmişti. Türkiye’de ikamet eden, başvurusunu Türkiye’den yapan ve düzenli seyahat geçmişine sahip Türk vatandaşları bu sistemden yararlanabiliyor. Mesleki amaçla başvuran tır şoförleri ise kapsam dışında bulunuyor.

Mevcut düzenlemeye göre son üç yıl içinde iki Schengen vizesi alan ve bu vizeleri kurallara uygun kullanan kişilere bir yıllık çok girişli vize verilebiliyor. Bir yıllık vizenin doğru kullanılması halinde sırasıyla üç ve beş yıllık vize düzenlenmesi mümkün olabiliyor.

Konsolosluklar her başvuruyu bireysel olarak incelemeyi sürdürüyor. Kademeli sistemdeki koşulların karşılanması, vizenin otomatik olarak verileceği anlamına gelmiyor. Seyahatin amacı, maddi yeterlilik, konaklama bilgileri, sağlık sigortası ve başvuru sahibinin ülkesine geri döneceğini gösteren belgeler yine değerlendiriliyor.

Konsoloslukların iş yükü azaltılabilir

Türk vatandaşlarına verilen kısa süreli vizeler, aynı kişinin bir yıl içinde birkaç kez yeniden başvuru yapmasına yol açıyor. Bu durum hem başvuru sahipleri için ek masraf ve zaman kaybı yaratıyor hem de konsolosluklarla aracı kurumların iş yükünü artırıyor.

Yeni formülle, güvenilir seyahat geçmişi bulunan kişilerin tekrar tekrar başvuru yapmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Uzun vadede yıllık başvuru sayısında 200 bin ile 400 bin arasında azalma sağlanabileceği değerlendiriliyor.

Türkiye, Çin’in ardından dünyada en fazla Schengen vizesi başvurusu yapılan ülkeler arasında yer alıyor. Türkiye’deki konsolosluklar 2024 yılında yaklaşık 1 milyon 174 bin kısa süreli vize başvurusu işleme aldı. Aynı yıl düzenlenen vizelerin yaklaşık yüzde 65’i çok girişli olarak verildi.

Vize serbestisi henüz sağlanmadı

Üzerinde çalışılan sistem, Türk vatandaşlarına vizesiz Avrupa hakkı tanımıyor. Yeni model yalnızca belirli şartları karşılayan kişilerin daha uzun süreli ve çok girişli vize almasını kolaylaştırmayı hedefliyor.

Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki vize serbestisi görüşmeleri ise ayrı bir süreç olarak devam ediyor. Yol haritasındaki karşılanmamış kriterler tamamlanmadığı için Türk vatandaşlarının kısa süreli Schengen seyahatlerinde vize zorunluluğu sürüyor.

“Güvenilir başvuru sahibi” formülünün kabul edilmesi halinde uygulamanın, vize serbestisi sağlanıncaya kadar yaşanan mağduriyeti kısmen azaltacak geçici bir kolaylık olması bekleniyor.