Schengen’de randevu karaborsası
Schengen vizesi almak isteyen yurttaşların randevuya erişimde yaşadığı sorunlar yeniden gündeme geldi. Avrupa Birliği Komisyonu’nun 2025 yılına ilişkin Schengen vize istatistiklerinde başvuru trafiği artarken, Türkiye’den yapılan başvuruların büyüklüğü ve randevu sisteminde yaşanan sıkışıklık dikkat çekti. Dünya genelinde Schengen bölgesi ülkelerine yapılan vize başvurusu 11 milyon 934 bin 106’ya ulaşırken, ret oranı yüzde 14,8 oldu. Türkiye ise 1 milyon 268 bin 376 başvuruyla Çin’in ardından en çok Schengen vizesi başvurusu yapan ikinci ülke olarak kayıtlara geçti. Türkiye’den yapılan başvurularda ret oranı yüzde 14,6 seviyesinde gerçekleşti.
TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, 2025’te Türkiye’den Schengen bölgesine yönelik vize randevularında yüzde 8 artış kaydedildiğini, buna karşın seyahat acentelerinin yoğun tur programları düzenlediği bazı ülkelere başvuru sayılarında düşüş yaşandığını bildirdi. Bağlıkaya, özellikle İtalya ve Fransa örneğine dikkat çekerek, bu düşüşün yurttaşların randevu bulmakta zorlandığını gösterdiğini belirtti.
AB Komisyonu verilerine göre Türkiye’den İtalya’ya vize başvurusu yapabilen yurttaşların sayısı yüzde 32,3 azaldı. Fransa’ya yapılan başvurularda da yüzde 6’ya yakın gerileme yaşandı. TÜRSAB’a göre bu tablo, vize talebinin azalmasından çok randevuya erişimdeki sıkışıklığa işaret ediyor.
Bağlıkaya, mevcut uygulamalar nedeniyle yurttaşların henüz vize başvurusu aşamasına geçmeden sistemin dışında kaldığını söyledi. Sınırlı sayıda ve düzensiz saatlerde açılan randevuların botlar aracılığıyla bloke edildiğini belirten Bağlıkaya, gece yarısı, bayram sabahı ve pazar günü açılan randevuların kısa sürede tükendiğini ifade etti. TÜRSAB’ın açıklamasına göre bu randevular daha sonra 300 ile 500 avro arasında değişen fiyatlarla satılıyor, acil durumlarda ise tutar 1000 avroya kadar çıkabiliyor.
TÜRSAB, Schengen randevu sisteminde yaşanan sıkışıklığın yalnızca bireysel mağduriyet yaratmadığını, tur programlarını ve seyahat acentelerinin planlamalarını da zorlaştırdığını vurguladı. Bağlıkaya, vize kotalarının artırılması beklenirken bazı başvuru kanallarında fiilen daralma yaşandığını belirterek, randevuların karaborsaya düşmesine yol açan uygulamalara karşı önlem alınması gerektiğini söyledi.
Randevu sorunları, özellikle Avrupa’ya yönelik kültür turları, iş seyahatleri, eğitim programları ve aile ziyaretlerinde planlama güçlüğüne neden oluyor. Başvuru sahipleri randevu bulamadığı için seyahat tarihlerini ertelemek veya iptal etmek zorunda kalırken, acenteler de programlarını öngörülebilir takvimlerle oluşturmakta zorlanıyor. Sektör temsilcileri, şeffaf, düzenli ve güvenli bir randevu sistemi kurulmadığı sürece Schengen vizesi başvurularındaki yoğunluğun yeni mağduriyetler üretmeye devam edeceğini belirtiyor.