Sabahattin Ali'nin ölümüyle ilgili araştırma talebi

VGN

Beş meslek örgütü, Sabahattin Ali’nin ölümünün aydınlatılması ve mezar yerinin bulunması için Adalet Bakanlığına başvurdu.

Beş basın, yayın ve yazar örgütü, Sabahattin Ali’nin 1948’deki ölümünün aydınlatılması için 12 Ekim’de Adalet Bakanlığına başvurdu. Ortak başvuruda soruşturma ve yargılama dosyalarının yeniden incelenmesi, devlet arşivlerinin araştırılması ve yazarın mezar yerinin belirlenmesi talep edildi.

Başvuruyu Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Yayıncılar Birliği, Türkiye Gazeteciler Sendikası, Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği yaptı.

Dosyalar, arşivler ve mezar için üç talep

Meslek örgütleri, Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin soruşturma ve yargılama dosyalarının, Ali Ertekin hakkındaki dava dosyası ve af kararı da dahil olmak üzere yeniden incelenmesini istedi. İncelemenin Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülmesi talep edildi.

Emniyet, jandarma, istihbarat ve devlet arşivlerinde olayla ilgili belge bulunup bulunmadığının araştırılması da başvurunun talepleri arasında yer aldı.

Yazarın gömüldüğü yerin tespit edilmesi ve mümkün olması halinde yakınlarının rızasıyla DNA analizi ile antropolojik inceleme yapılması istendi. Araştırma sonucunda ortaya çıkacak bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması da talep edildi.

Ölümüne ilişkin iddiaların araştırılması istendi

Başvuru sahipleri, aradan geçen 78 yıla rağmen Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin resmî anlatımın edebiyat, tarih ve hukuk çevrelerindeki soru işaretlerini gidermediğini belirtti.

Yazarın dönemin güvenlik ve istihbarat mekanizmalarının denetimi altındayken yakalandığı ve kötü muamele ya da işkence sonucunda öldüğü yönündeki iddiaların bağımsız ve kapsamlı biçimde araştırılmadığı savunuldu.

Ortak metinde, cesedin kesin teşhisinin yapılamamasının, otopsi sonrasında kalıntıların akıbetinin bilinmemesinin ve yargılama belgelerindeki eksikliklerin kuşkuları artırdığı ifade edildi.

Yaşam hakkı ve basın özgürlüğü vurgusu

Örgütler, dosyayı Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan faili meçhul olaylarından biri olarak nitelendirdi. Başvuruda Anayasa’nın yaşam hakkını güvence altına alan 17. maddesine ve hukuk devleti ilkesini düzenleyen 2. maddesine atıf yapıldı.

Bu güvencelerin ölümlerin etkili biçimde araştırılmasını da kapsadığı belirtildi. Yazarın düşünceleri nedeniyle hedef alınmış olabileceğine ilişkin kuşkuların giderilememesinin düşünce ve basın özgürlüğü açısından da sorun oluşturduğu savunuldu.

Zamanaşımı ve yeni inceleme yöntemleri

Başvuru sahipleri, zamanaşımı hükümleri gündeme gelse bile bunun adli ve tarihsel gerçeğin araştırılmasına, arşivlerin incelenmesine ve kalıntıların bulunmasına engel olmadığını vurguladı.

Günümüzdeki adli tıp, DNA analizi, antropolojik inceleme ve arşiv tarama yöntemlerinin geçmişteki olayların aydınlatılması için yeni imkânlar sunduğu belirtildi. Dosyanın Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığının çalışmalarına dahil edilmesinin kamu vicdanı açısından önem taşıdığı ifade edildi.