Reuters: Suriye ve Hizbullah Türkiye’de buluştu

VGN

Reuters’a konuşan altı kaynak, Suriye ve Hizbullah temsilcilerinin eylülde Türkiye’de güvenlik sorunlarını görüştüğünü aktardı. Şam yönetimi böyle bir toplantının gerçekleşmediğini açıklayarak görüşmeye ilişkin haberi yalanladı.

Reuters’ın görüşme hakkında bilgi sahibi altı kaynağa dayandırdığı haberine göre, Suriye hükümeti ile Lübnan merkezli Hizbullah’ın temsilcileri, aralarındaki gerilimi azaltmak için eylül ayında Türkiye’de yüz yüze görüştü. Şam yönetimi ise böyle bir görüşmenin gerçekleşmediğini açıkladı.

Kaynaklar, toplantıyı Suriye’nin yeni yönetimi ile Hizbullah arasındaki bilinen ilk yüz yüze temas olarak nitelendirdi. Görüşmenin yeri, süresi ve başka toplantılar yapılıp yapılmadığı doğrulanamadı.

Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının daveti

İsimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan kaynaklar arasında iki Suriyeli yetkili, bir ABD’li yetkili ve Hizbullah’a yakın üst düzey bir Lübnanlı güvenlik yetkilisi bulunuyor.

Kaynakların anlatımına göre, eylülde en az bir kez düzenlenen toplantıya Suriye istihbaratı ve dışişleri yetkilileri ile Hizbullah temsilcileri katıldı. Taraflar, Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının daveti üzerine bir araya geldi.

Lübnanlı güvenlik kaynağı, Türkiye aracılığıyla yürütülen temasların yaklaşık iki ay önce başladığını söyledi. Üç kaynak da toplantının yapılması için Ankara’nın girişimde bulunduğunu belirtti.

Lübnan’a müdahale ve silah kaçakçılığı gündemdeydi

Suriyeli yetkililerden birinin aktardığına göre, Şam yönetimi Hizbullah’ı silahsızlandırmak amacıyla Lübnan’a askeri müdahalede bulunmayacağı yönünde güvence verdi.

Suriye tarafı buna karşılık Hizbullah’tan sınır ötesi kaçakçılığın önlenmesine yardımcı olmasını ve özellikle Suriye’nin güneyinde bulunduğunu ileri sürdüğü uyuyan hücrelerini dağıtmasını istedi.

Aynı yetkili, Hizbullah temsilcilerinin kaçakçılık ve hücrelerin dağıtılması taleplerine doğrudan yanıt vermediğini, ancak Suriye’nin içişlerine müdahale etmeme sözü verdiğini söyledi.

Görüşmenin sonuçları hakkında bilgi sahibi olduğunu belirten Lübnanlı güvenlik kaynağı, güvenlik başlıklarında ilerleme sağlandığını aktardı. Bununla birlikte kaynaklar, nihai bir anlaşmaya varılmadığını ve toplantıya ilişkin kamuoyuna açıklama yapılmasının planlanmadığını belirtti.

İran doğrudan katılmadı

Kaynaklara göre Hizbullah’ın başlıca destekçisi İran, görüşmede doğrudan yer almadı.

Lübnanlı güvenlik kaynağı, Hizbullah’ın toplantıya Tahran’ın bilgisi dahilinde katıldığını, ancak İran’ın görüşmelere doğrudan dahil edilmemesinden rahatsız olduğunu söyledi. Aynı kaynak, Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara’nın şimdilik İran’la doğrudan ilişki kurulması önerilerini geri çevirdiğini aktardı.

Kaynak, İran’ın bu rahatsızlığını nihai anlaşmaya varılamamasının ve görüşmenin duyurulmamasının temel nedeni olarak gösterdi.

Şam ile Hizbullah arasında karşılıklı açıklamalar

Suriye yönetimi, 29 Eylül’de ülkenin güneyinde roket saldırısı hazırlığında olduğunu iddia ettiği bir Hizbullah hücresinin yakalandığını açıkladı.

Hizbullah ise 30 Eylül’de suçlamayı reddetti. Grup, Suriye topraklarında varlığının bulunmadığını ve ülkedeki herhangi bir güvenlik ya da askeri faaliyete katılmadığını bildirdi.

Hizbullah, Suriye iç savaşı boyunca eski Devlet Başkanı Beşar Esad yönetimine destek vermişti. Esad’ın 2024 sonunda devrilmesinin ardından yeni Şam yönetimi ile grup arasında, özellikle silah sevkiyatı ve sınır güvenliği konusunda gerilim yaşandı.

Taraflar daha önce diyaloğa açık olduklarını söylemişti

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, temmuz ayında Hizbullah ile görüşmeye açık olduklarını belirtmişti. Hizbullah lideri Naim Kasım da ağustosta Suriye yönetimiyle görüşmeye itirazlarının bulunmadığını söylemişti.

Ajansın haberinin yayımlandığı aşamada Suriye Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Dışişleri ve Milli Savunma bakanlıkları ile ABD Dışişleri Bakanlığı sorulara yanıt vermemiş, Hizbullah’ın medya ofisi yorum yapmayı reddetmişti. Şam yönetiminin daha sonra aktarılan açıklamasında ise görüşmenin gerçekleşmediği belirtildi.