Paris geri adım attı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Atina ziyareti sırasında Yunanistan’a verdiği destek mesajı, Türkiye ve Yunanistan hattında yeni bir tartışma başlattı. Macron, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile birlikte katıldığı programda, Yunanistan’ın egemenliğine yönelik bir tehdit olması halinde Fransa’nın Atina’nın yanında duracağını söyledi.
Macron’un bu açıklaması, Türkiye’nin adı doğrudan anılmasa da Ege ve Doğu Akdeniz’deki anlaşmazlıklar nedeniyle Ankara’ya yönelik bir mesaj olarak yorumlandı. Atina’daki sözler, Yunan basınında Fransa’nın Yunanistan’a verdiği güvenlik taahhüdü olarak öne çıkarılırken, Türkiye cephesinde tepkiyle karşılandı.
Macron’un ziyareti sırasında Fransa ile Yunanistan arasındaki savunma iş birliği anlaşması da yeniden gündeme geldi. İki ülke, ilk olarak 2021’de imzalanan savunma ortaklığını beş yıl daha uzattı. Anlaşmanın sonraki dönemde otomatik yenilenmesine ilişkin düzenleme de yapıldı.
Anlaşma, taraflardan birinin egemenliğine yönelik tehdit ya da saldırı durumunda karşılıklı destek verilmesini öngörüyor. Bu çerçeve, Yunanistan’ın son yıllarda Fransa’dan aldığı Rafale savaş uçakları ve fırkateynlerle birlikte iki ülke arasındaki askeri iş birliğini daha da güçlendiren bir adım olarak değerlendiriliyor.
Atina’daki açıklamaların ardından Fransa Dışişleri Bakanlığı devreye girdi. Bakanlık Sözcüsü Pascal Confavreux, Macron’un sözlerinin herhangi bir ülkeyi hedef almadığını bildirdi.
Confavreux, Macron’un açıklamasının bir Avrupa ülkesine yönelik olası saldırı ihtimaliyle ilgili soruya verilen ilkesel bir yanıt olduğunu belirtti. Sözcü, bu yaklaşımın tüm müttefikler ve ortaklar için geçerli olduğunu, belirli bir ülkeye yönelik olmadığını ifade etti.
Paris’in bu açıklaması, Macron’un Atina’daki sert mesajının ardından tansiyonu düşürme adımı olarak yorumlandı. Fransa, Yunanistan’la savunma iş birliğini sürdürürken Türkiye ile doğrudan bir gerilim görüntüsü vermekten kaçındı.
Türkiye, Fransa-Yunanistan temaslarında dile getirilen mesajlara tepki gösterdi. Milli Savunma Bakanlığı kaynakları, Türkiye’yi hedef alan açıklamaların ittifak ve dayanışma ruhuyla bağdaşmadığını vurguladı.
Ankara, Türkiye’ye karşı kurulduğu değerlendirilen askeri iş birliklerinin başarı şansı bulunmadığını belirtti. Açıklamalarda, bölgesel güvenlik ve istikrar için karşı karşıya gelme yerine iş birliği yapılması gerektiği ifade edildi.
Türkiye ayrıca uluslararası hukuk çerçevesinde hareket ettiğini, bölgesel istikrarı öncelediğini ancak kendi ulusal çıkarlarından ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin haklarından taviz verilmeyeceğini bildirdi.
Macron’un sözlerinin bu kadar hızlı gündem olmasında Ege Denizi, Doğu Akdeniz, kıta sahanlığı, hava sahası, deniz yetki alanları ve Kıbrıs başlıklarında Türkiye ile Yunanistan arasında süren anlaşmazlıklar etkili oldu.
Yunanistan, Fransa ile savunma anlaşmasını Avrupa güvenliği ve caydırıcılık politikası kapsamında görüyor. Türkiye ise kendisini hedef alan bloklaşmaların bölgede gerilimi artıracağını savunuyor.
Atina yönetimi, Avrupa Birliği’nin savunma kapasitesinin güçlendirilmesini desteklerken, Paris de Avrupa’nın NATO içinde daha güçlü bir savunma ayağı oluşturması gerektiğini belirtiyor. Macron, Avrupa savunmasının NATO’ya alternatif olmadığını, ancak Avrupa’nın kendi güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini söyledi.
Fransa, bir yandan Yunanistan’la stratejik savunma ortaklığını güçlendirirken diğer yandan Macron’un sözlerinin Türkiye’yi hedef almadığını açıklayarak diplomatik denge kurmaya çalıştı.
Atina’daki açıklamalar Yunanistan’a verilen güçlü destek mesajı olarak kayda geçti. Paris’ten gelen düzeltme ise bu mesajın Ankara ile doğrudan cepheleşme anlamına gelmediğini ortaya koydu.
Son gelişmeler, Fransa-Yunanistan savunma hattının Avrupa güvenliği içinde daha görünür hale geldiğini gösterirken, Türkiye’nin bu tür ittifaklara yönelik hassasiyetinin sürdüğünü ortaya koydu.