Nepal’de sel yüzlerce turisti kayıplara karıştırdı

VGN

Bhote Koshi Nehri’nin taşması Nepal’de köyleri, yolları ve enerji tesislerini vurdu; 22 kişi öldü, 291’i yabancı 384 turistten haber alınamıyor, arama kurtarma çalışmaları ise sürüyor.

Nepal’in kuzeyindeki Rasuwa ve Nuwakot bölgelerini vuran ani sellerde en az 22 kişi hayatını kaybetti. Açıklanan son bilançoya göre 291’i yabancı 384 turistten haber alınamıyor. Yerleşimleri sürükleyen sel, yolları, köprüleri, enerji tesislerini ve Nepal ile Çin arasındaki önemli kara geçişlerinden birini ağır biçimde etkiledi.

Nehir sabah saatlerinde taştı

Felaket, 26 Ağustos Çarşamba günü yerel saatle 09.00 sıralarında Bhote Koshi Nehri’nin hızla yükselmesiyle başladı. Çamur, kaya ve buz parçalarını taşıyan sular nehir kıyısındaki köylere ulaştı; çok katlı binalar, araçlar ve yollar enkaz altında kaldı.

Rasuwa’daki Syapru Besi ve Timure, selden en fazla etkilenen yerleşimler arasında bulunuyor. Yüksek su seviyesi ve dağlık arazi nedeniyle arama kurtarma helikopterleri bazı noktalara iniş yapamadı.

Bhote Koshi’nin suları daha sonra Trishuli Nehri’ne karışıyor ve Hindistan’a doğru Gandak adıyla ilerliyor. Bu nedenle Nepal’de Bhote Koshi, Trishuli ve Narayani kıyılarında yaşayanlara yüksek bölgelere çıkmaları çağrısı yapıldı. Hindistan’ın Bihar ve Uttar Pradeş eyaletlerinde de taşkın uyarıları yayımlandı.

Kayıpların 291’i yabancı turist

Kayıp listesinde 291 yabancı turist ile 93 Nepal vatandaşı bulunuyor. Haber alınamayan yabancılar arasında Hindistan, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Malezya, Güney Kore, Güney Afrika, Avustralya ve Hollanda vatandaşları yer alıyor.

Kayıpların önemli bir bölümünün Çin’in Tibet Özerk Bölgesi’ndeki Kailaş Dağı’na gitmek üzere bölgede bulunan turistler ve hacılar olduğu değerlendiriliyor. Nepal’de hidroelektrik santrali inşaatında çalışan Güney Kore vatandaşlarından da haber alınamadığı açıklandı.

Yetkililer, kayıp listesinin tur şirketlerinden alınan ilk bilgilere dayandığını belirtiyor. İletişim hatlarının kesilmesi nedeniyle listede bulunan bazı kişilere daha sonra ulaşılabileceği, kesin bilançonun arama çalışmaları ilerledikçe ortaya çıkacağı ifade ediliyor.

Afetin kesin nedeni araştırılıyor

İlk değerlendirmeler, Lhende Khola kolunda meydana gelen büyük bir buz ve kaya çığının nehri geçici olarak kapattığına işaret ediyor. Setin arkasında biriken suyun engeli aşarak aşağıya doğru boşalmasının yıkıcı sel dalgasını oluşturmuş olabileceği düşünülüyor.

Bölgede selden kısa süre önce 4,4 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi. Sarsıntının buz ve kaya çığını tetikleyip tetiklemediği araştırılıyor. Ancak deprem ile çığ arasında kesin bir bağlantı henüz kurulamadı.

Uzmanlar, Lhende Khola’nın yukarı kesiminde suyu tutabilecek başka bir engelin bulunduğunu ve bunun ikinci bir sel dalgasına yol açabileceğini belirtiyor. Bu nedenle nehir kıyısındaki yerleşimlerin boşaltılması ve bölgenin sürekli izlenmesi isteniyor.

Gyirong sınır geçişi ağır hasar aldı

Sel ve beraberindeki çamur akıntısı, Çin’in Tibet bölgesindeki Gyirong kara geçişini de vurdu. Nepal ile Çin arasındaki önemli ticaret merkezlerinden biri olan geçişte yollar, iletişim sistemleri ve elektrik bağlantıları kesildi.

Çin tarafında en az 574 arama kurtarma görevlisi bölgeye gönderildi. Ancak bazı güzergâhlarda bir buçuk metreyi bulan çamur ve tortu tabakası ekiplerin ilerlemesini zorlaştırdı.

Nepal yönetimi Hindistan ve Çin’den yardım istedi. Nepal ordusu ile polis arama çalışmalarına katılırken Hindistan insani yardım ve kurtarma desteği sağlamaya hazır olduğunu açıkladı.

Enerji üretimi de etkilendi

Seller, Nepal’in hidroelektrik altyapısında büyük hasara neden oldu. Yaklaşık 430 megavatlık elektrik üretim kapasitesinin etkilendiği hesaplanıyor. Bu miktar, ülkenin toplam hidroelektrik kapasitesinin yüzde 12’sinden fazlasına karşılık geliyor.

Çok sayıda hidroelektrik projesinin yolları ve şantiye alanları sular altında kaldı. Hasarın büyüklüğü ve tesislerin yeniden ne zaman çalışabileceği henüz belirlenemedi.

Aynı bölgede geçen yıl da sel yaşandı

Bhote Koshi koridoru Temmuz 2025’te de yıkıcı bir selle karşı karşıya kalmıştı. Tibet’teki bir buzul üstü gölün boşalmasıyla oluşan taşkında dokuz kişi hayatını kaybetmiş, 24 kişiden haber alınamamıştı.

Geçen yılki felakette Nepal ile Çin’i birbirine bağlayan Dostluk Köprüsü yıkılmış, sınır ticareti ve ulaşım aylarca kesintiye uğramıştı.

Isınan Himalayalar yeni riskler taşıyor

Hindu Kuş ve Himalaya bölgesi, küresel sıcaklık artışından en hızlı etkilenen coğrafyalar arasında bulunuyor. Buzulların küçülmesi, donmuş yamaçların çözülmesi ve aşırı yağışlar; buz çığı, kaya düşmesi, heyelan ve ani sel tehlikesini artırıyor.

Araştırmalar, bölgedeki buz kaybı hızının 2000 yılından bu yana yaklaşık iki katına çıktığını gösteriyor. Bununla birlikte uzmanlar, iklim değişikliğinin bu seldeki doğrudan etkisinin ayrıntılı incelemeler tamamlanmadan kesinleştirilemeyeceğini vurguluyor.

Arama kurtarma çalışmaları devam ederken yetkililer, su seviyesi düşse bile ikinci taşkın ve heyelan tehlikesine karşı nehir kıyılarından uzak durulmasını istiyor.