Milli parklarda yeni dönem
Milli parklara yönelik kapsamlı değişiklikler içeren yeni kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle birlikte milli parklar, tabiat parkları ve koruma alanlarındaki denetim ve idari yaptırım yetkisi Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü bünyesinde toplandı.
Yeni düzenleme, koruma alanlarında uygulama birliğini güçlendirmeyi amaçlarken, denetim süreçlerinde merkezi yapıyı öne çıkarıyor. Böylece farklı alanlarda yürütülen kontrol ve yaptırım süreçleri tek kurum üzerinden işletilecek.
Kanuna göre, tescil yasağı kapsamındaki yapı ve tesislere herhangi bir kayıt ve şart aranmaksızın doğrudan genel müdürlük tarafından el konulabilecek. Düzenleme, özellikle koruma altındaki alanlarda kaçak yapılaşmaya karşı daha sert müdahale sürecinin önünü açıyor.
Ekosistemi bozanlara ve kaçak yapılaşmaya yönelenlere ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile 5 bin güne kadar adli para cezası uygulanabilecek. Bu hükümle birlikte doğal dengenin bozulmasına yol açan fiillere karşı cezai çerçeve genişletildi.
Yeni dönemde ziyaretçi yönetimi için yöre halkından seçilecek alan kılavuzları görev yapacak. Alan kılavuzu adaylarının seçimi, eğitim süreci, görevlendirilmesi ve çalışma esasları çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Aynı yönetmelikte av ve doğa koruma memurları, saha bekçileri ve orman muhafaza memurlarının çalışma usul ve esaslarına da yer verilecek. Düzenleme, sahadaki insan kaynağının görev tanımını daha net hale getirmeyi hedefliyor.
Milli parklarda uygulanacak genel ziyaretçi ücretini de genel müdürlük belirleyecek. Giriş ücretini ödemeden alana girdiği tespit edilen kişilere, giriş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası verilecek.
Tahsil edilen idari para cezalarının yüzde 25’i genel müdürlüğe, yüzde 75’i ise genel bütçeye gelir olarak kaydedilecek. Böylece yaptırımlardan elde edilen gelirlerin kullanım esasları da netleştirilmiş oldu.
Yeni kanun, av yasağı ihlallerine uygulanan para cezalarında da artış öngörüyor. Buna göre cezalar 350 liradan 15 bin liraya kadar yükseltilecek.
Aynı fiilin beş yıl içinde tekrarlanması halinde ceza üç katı olarak uygulanacak. Düzenleme, tekrar eden ihlallere karşı caydırıcılığı artırmayı amaçlıyor.
Düzenleme kapsamında saha bekçiliğinde sözleşmeli personel istihdam edilebilecek. Böylece koruma alanlarında görev yapan personel yapısının daha esnek hale getirilmesi planlanıyor.
Öte yandan orman muhafaza memurları, av ve doğa koruma memurları ile saha bekçilerine, gerekli görülmesi halinde Cumhurbaşkanı’nca belirlenen silahlar demirbaş olarak verilebilecek. Bu adım, sahadaki güvenlik ve müdahale kapasitesini artırmaya yönelik düzenlemeler arasında yer aldı.