Meclis şehit aileleri ve gaziler yasasını kabul etti

VGN

Meclis’ten geçen düzenleme, tüm vazife şehitlerinin anne ve babalarına net asgari ücret güvencesi getirirken gazilerin aylıklarını, bakım ödemelerini ve sosyal haklarını artırıyor, yeniden muayene yaş sınırını da ayrıca 55'e yükseltiyor.

TBMM Genel Kurulu, şehit aileleri ve gazilerin mali ve sosyal haklarını genişleten kanun teklifini kabul etti. Oylamaya katılan 382 milletvekilinin tamamının desteğini alan düzenlemeyle şehit anne ve babalarının aylıklarına gelir güvencesi getirildi, gazilere yapılan bazı ödemeler artırıldı ve daha önce malul sayılmadığı için aylık alamayan bazı yaralılara yeni haklar tanındı.

Düzenlemenin uygulanabilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmak üzere Resmî Gazete’ye gönderilmesi gerekiyor. Hükümlerin bir bölümü yayımı izleyen ödeme döneminde, malul sayılmayan bazı terörle mücadele yaralılarına ilişkin hükümler ise 1 Eylül 2026’dan itibaren uygulanacak.

Eski ve yeni uygulamalar

Düzenleme	Eskiden nasıldı?	Yeni uygulama nasıl olacak?
Şehit anne ve babalarının aylığı	Net asgari ücret düzeyindeki taban aylık güvencesi esas olarak erbaş, er ve yedek subay okulu öğrencilerinin anne ve babaları için uygulanıyordu.	Kategorik ayrım kaldırılacak. Vazife malulü iken hayatını kaybedenler ile vazife nedeniyle yaşamını yitirenlerin anne ve babalarına bağlanan toplam aylık net asgari ücretten az olamayacak.
Bakıma muhtaç gazi ve malullerin ödemesi	Başkasının yardımı olmadan yaşamını sürdüremeyecek durumdaki gazi ve malullere net asgari ücretin iki katı ödeme yapılıyordu.	Ödeme net asgari ücretin iki buçuk katına çıkarılacak. Böylece bakım ödemesi yüzde 25 artırılacak.
Erbaş, er ve diğer grupların aylıkları	Vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, askerî öğrenciler ve siviller arasında eğitim, derece ve gösterge esaslarından kaynaklanan aylık farklılıkları bulunuyordu.	Dört yıllık yükseköğrenim mezunlarının aylığı en az 8’inci derecenin 1’inci kademesi, diğerlerinin aylığı en az 10’uncu derecenin 1’inci kademesi üzerinden hesaplanacak.
Aylıklara getirilen alt sınır	Bu grupların tamamını kapsayan ortak bir gösterge tabanı bulunmuyordu.	Toplam aylık, 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunacak tutarın altında kalamayacak.
Malul sayılmayan ancak derece verilen yaralılar	Terör eylemlerinde yaralanıp malul sayılmayan fakat yaralanma derecesi belirlenenlere daha düşük göstergeler üzerinden aylık bağlanıyordu. Sosyal haklarda farklılıklar oluşabiliyordu.	Aylıklara esas gösterge rakamları yükseltilecek. Ücretsiz toplu taşıma ile elektrik ve su faturalarında indirim gibi sosyal haklardan yararlanmaları sağlanacak.
Malul sayılmayan ve derece verilmeyen yaralılar	Maluliyet şartını karşılamayan ve yaralanma derecesi belirlenmeyen bazı personel aylık ve gazilere tanınan sosyal haklardan yararlanamıyordu.	Şartları karşılayanlara 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak. Ayrıca gazilere tanınan diğer sosyal ve özlük hakları verilecek.
15 Temmuz yaralıları	Malul sayılmayan veya yaralanma derecesi belirlenmeyen bazı kamu görevlileri ile sivillere aylık bağlanmıyordu.	Şartları karşılayanlara 17 bin 135 gösterge üzerinden aylık ve buna bağlı ek ödeme verilecek.
Yeniden muayene hakkı	Vazife malulü er ve erbaşların maluliyet durumlarını yeniden değerlendirmek için muayene talep edebilecekleri yaş sınırı 41’di.	Yaş sınırı 55’e çıkarılacak. Maluliyet derecesi daha sonra ağırlaşan kişiler daha uzun süre yeniden değerlendirme isteyebilecek.

Kimler yeni aylıktan yararlanabilecek?

Terörle mücadele görevleri sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuata göre malul sayılmayanlar için yeni bir aylık sistemi oluşturuldu. Düzenleme; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelini, erbaş ve erleri, MİT mensuplarını, emniyet personelini, askerî öğrencileri ve güvenlik korucularını kapsayacak.

Ateşli silah, şarapnel, el yapımı patlayıcı, mayın, havan, roket veya el bombası nedeniyle meydana gelen yaralanmalar kapsamda değerlendirilecek. Patlama basıncı, yanma etkisi ile yakın muharebede kullanılan kesici, delici veya ezici araçların yol açtığı yaralanmalar da düzenlemeye dahil edilecek.

Aylık bağlanabilmesi için yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kadar hafif olmaması gerekecek. Yaralanma ile görev sırasında meydana gelen olay arasındaki bağın, içinde en az bir adli tıp uzmanının bulunduğu sağlık kurulu tarafından belirlenmesi istenecek.

Sosyal hakların kapsamı genişliyor

Şartları karşılayarak yeni aylığa hak kazanan kişiler, ayrı bir gazi aylığı dışında, 1005 sayılı Kanun kapsamındaki gazilere sağlanan sosyal ve özlük haklarından yararlanabilecek. Bu kapsamda ücretsiz toplu taşıma ile elektrik ve su kullanımında indirim gibi haklar uygulanabilecek.

Terörle mücadelede veya 15 Temmuz sırasında yaralanıp malul sayılmayan ancak daha önce derece tespiti yapılarak aylık bağlananların aylık göstergeleri de artırılacak.

Bir yıllık başvuru süresine dikkat

Malul sayılmayan terörle mücadele yaralılarına ilişkin düzenleme, kanunun yürürlüğünden önce meydana gelen olaylar için bir defaya mahsus uygulanacak. Hak sahiplerinin kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olay tarihinde bağlı oldukları kuruma başvurmaları gerekecek.

Başvuru sonucunda sağlık kurulu incelemesi yapılacak. Kişinin daha sonra vazife malulü olduğunun belirlenmesi halinde yeni düzenleme kapsamında bağlanan aylık kesilecek ve vazife malullüğü hükümleri uygulanacak.

Tutarlar katsayıya göre değişecek

Kanunda bazı aylıklar için doğrudan sabit bir lira tutarı belirlenmedi. Ödemeler, gösterge rakamlarının yürürlükteki memur aylık katsayısıyla çarpılması üzerinden hesaplanacak. Bu nedenle alınacak kesin tutar, kanunun uygulanacağı dönemdeki memur aylık katsayısına göre değişecek.