Lübnan’da tansiyon yükseldi

VGN

Ortadoğu’da aynı anda iki kritik ateşkesin geleceği tartışmaya açıldı. İsrail ve Hizbullah, Lübnan’da yeniden karşılıklı saldırılar düzenlerken, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik temaslar da belirsizliğe sürüklendi. Bölgedeki gelişmeler, hem Lübnan hattında hem de İran dosyasında tansiyonun yeniden yükseldiğini gösterdi.

İsrail ordusu, gece saatlerinde güney Lübnan’da Hizbullah tarafından kullanıldığını öne sürdüğü yapılara saldırılar düzenlediğini duyurdu. Saldırıların, Lübnan’daki ateşkesin uzatılmasından kısa süre sonra gerçekleşmesi dikkat çekti.

İsrail ordusu ayrıca güney Lübnan’daki çatışmalarda bir İsrail askerinin öldüğünü, bazı askerlerin de yaralandığını açıkladı. Açıklamada olayın ayrıntılarına girilmedi. Haberde, Hizbullah’ın İsrail askerlerinin bulunduğu bazı bölgelerde ateş açtığı bilgisi yer aldı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ordunun “önemli güçle” hareket ettiğini söyledi. Netanyahu, Hizbullah’ı ateşkesi fiilen aşındırmakla suçladı. Son günlerde Lübnan’da düzenlenen İsrail saldırılarında aralarında tanınmış bir gazetecinin de bulunduğu bazı kişilerin hayatını kaybettiği bildirildi. İsrail ordusu ise ölenlerden en az dördünün militan olduğunu savundu.

Lübnan cephesindeki hareketlilik sürerken, ABD ile İran arasındaki ateşkes görüşmeleri de çıkmaza girdi. ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan’da yapılması beklenen yeni görüşme turu için Amerikan heyetinin seyahatini iptal etti. Pakistan’ın arabulucu rolü üstlendiği süreçte bu karar, diplomatik temasların geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada İran tarafının görüşmek istemesi halinde ABD ile doğrudan temas kurabileceğini belirtti. Amerikan yetkililerin uzun bir yolculuk yaparak Pakistan’a gitmeyeceğini söyleyen Trump, İran’ın sunduğu önerilerin kabul edilebilir olup olmadığı konusunda da belirsiz bir tablo çizdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin Pakistan’ın başkenti İslamabad’a döndüğü, buradan da Rusya’ya geçerek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinin beklendiği aktarıldı. Bu diplomasi trafiği, Tahran’ın Washington ile doğrudan temas yerine arabulucular ve bölgesel aktörler üzerinden süreci sürdürmeye çalıştığı şeklinde yorumlandı.

Haberde, ABD ile İran arasında kalıcı bir anlaşma ihtimalinin hâlâ belirsiz olduğu vurgulandı. Analistlere göre iki taraf da savaşı uzatmak istemiyor ancak kalıcı bir barış anlaşmasının şartları üzerinde uzlaşmaları kolay görünmüyor.

Görüşmelerin tıkanmasında İran’ın şartları da etkili oldu. Tahran, Washington’ın İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmadan ABD’li yetkililerle doğrudan masaya oturmayacağını belirtiyor. ABD ise İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısına karşılık olarak bu adımı attığını savunuyor.

Hürmüz Boğazı çevresindeki kriz, enerji piyasalarını da baskı altında tutuyor. Petrol ve gaz taşımacılığı açısından kritik öneme sahip bu güzergâhta yaşanan gerilim, enerji fiyatlarında sert artışlara yol açtı.

Washington yönetimi bir yandan İran ile nükleer program ve zenginleştirilmiş uranyum stokları konusunda anlaşma ararken, diğer yandan İsrail ile Lübnan arasında daha uzun vadeli bir barış düzeni kurmaya çalışıyor. Trump’ın, İsrail Başbakanı Netanyahu ile Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun’u ilerleyen haftalarda Beyaz Saray’a davet etmek istediği de haberde yer aldı.

Ancak son gelişmeler, bölgede kırılgan dengelerin hızla bozulabileceğini ortaya koydu. Lübnan’da sahadaki çatışmaların sürmesi ve İran diplomasisinde doğrudan temasın askıya alınması, Ortadoğu’da yeni bir gerilim dalgası riskini artırdı.