İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
Korsika’ya özerklik kapısı açıldı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Fransız Parlamentosunun alt kanadı Ulusal Meclis, Korsika Adası’na Fransa Cumhuriyeti bünyesinde özerklik statüsü tanınmasını hedefleyen anayasal reform tasarısını kabul etti. Paris’te yapılan Genel Kurul oylamasında tasarı, 202 “hayır” oyuna karşı 271 “evet” oyuyla kabul edildi. Hükümet kanadı ve solcu milletvekillerinin önemli bölümü metne destek verirken aşırı sağcı milletvekilleri tasarıya karşı çıktı. Güncel haberlerde tasarının 23 Haziran 2026’da kabul edildiği, bir sonraki aşamada Senato’nun gündemine taşınacağı aktarıldı.
Tasarı, Korsika’nın “tarihsel, dilsel ve kültürel topluluk” olarak tanınmasını ve Fransa Anayasası’na Ada’ya özgü bir statü eklenmesini öngörüyor. Reformun hedefi, Korsika’ya Cumhuriyet içinde özerklik tanımak; ancak Ada’yı Fransa’dan koparan bir bağımsızlık düzeni kurmak değil.
Reformun yürürlüğe girmesi halinde Korsika, Fransız yasalarını ve mevzuatını Ada’nın coğrafi, kültürel, ekonomik ve toplumsal özelliklerine göre uyarlayabilecek. Korsika yerel yönetimi, belirli alanlarda kendi düzenlemelerini yapabilecek ve bu düzenlemeler Paris’teki anayasal denetim mekanizmalarının incelemesine açık olacak.
Tasarıya göre Fransa devleti savunma, adalet ve diplomasi gibi egemenlik alanlarındaki yetkilerini korumaya devam edecek. Bu yönüyle reform, tam bağımsızlık değil, sınırlı yasama ve idari uyarlama yetkileri içeren özel statü olarak öne çıkıyor. Le Monde’a konuşan Korsikalı siyasetçi Gilles Simeoni, süreci uzun yıllara yayılan demokratik bir özerklik arayışının sonucu olarak nitelendirirken, teklifin Sicilya ve Azorlar gibi Avrupa’daki özerk bölge örneklerine yakın olduğunu savundu.
Fransa’da bu tür anayasal reformların yürürlüğe girmesi için zorlu bir süreç gerekiyor. Önce Ulusal Meclis ve Senato’nun aynı metin üzerinde uzlaşması ve tasarıyı ayrı ayrı kabul etmesi gerekiyor. Ardından tasarının, Ulusal Meclis ve Senato üyelerinin birlikte toplandığı Kongre’de beşte üç çoğunlukla kabul edilmesi şart.
Bu nedenle Meclis oylaması, Korsika için tarihi bir adım olarak görülse de nihai karar anlamına gelmiyor. Senato’da merkez sağın ağırlığı, metnin geleceği açısından belirleyici olacak. Tasarı Senato’da değiştirilirse iki kanadın aynı metinde yeniden uzlaşması gerekecek.
Korsika meselesinin yeniden Fransa’nın en önemli iç siyasi başlıklarından biri haline gelmesinde Yvan Colonna’nın ölümü kritik rol oynadı. Korsika’nın bağımsızlığı için mücadele eden isimlerden Colonna, 1998’de Korsika Valisi Claude Érignac’ın öldürülmesi davasında mahkûm edilmişti. Fransa’nın Arles kentindeki cezaevinde 2 Mart 2022’de başka bir hükümlünün saldırısına uğradı ve 21 Mart 2022’de hayatını kaybetti.
Colonna’nın ölümü Korsika’da büyük öfkeye yol açtı. Sendikalar ve milliyetçi çevrelerin çağrısıyla düzenlenen gösteriler kısa sürede kitlesel protestolara dönüştü. Şiddet olaylarında çok sayıda kişi gözaltına alındı. Ada’da birçok kişi, Colonna’nın yüksek güvenlikli mahkûm statüsüne rağmen korunamamasını Fransız devletinin ihmali olarak gördü. Bu duygu, uzun süredir devam eden “Paris bizi anlamıyor” algısını daha da güçlendirdi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Eylül 2023’te Korsika Meclisi’nde yaptığı konuşmada Ada için “Cumhuriyet içinde özerklik” çağrısı yaptı. Macron, bunun devlete karşı bir özerklik değil, Fransa Cumhuriyeti içinde Korsika’ya özgü bir statü olması gerektiğini söyledi. Bu açıklama, 2022’deki protestoların ardından Paris yönetiminin Korsika meselesinde yeni bir siyasi sayfa açma arayışının işareti olarak değerlendirildi.
Macron’un çağrısından sonra Paris ile Korsika’daki yerel temsilciler arasında anayasal statü görüşmeleri hızlandı. Mevcut tasarı, bu görüşmelerin sonucu olarak Meclis gündemine taşındı.
Korsika’da birçok kişi kendisini Fransız devletinin yurttaşı olarak görse de kültürel kimliğini Fransız kimliğinden ayrı tanımlıyor. Bunun temelinde Ada’nın tarihsel geçmişi, Korsika dili, Akdeniz’e özgü yerel kültür, güçlü aile ve köy bağları, Paris merkezli yönetim anlayışına duyulan tepki ve ekonomik eşitsizlik algısı bulunuyor.
Korsika dili, İtalyanca ve Toskana lehçeleriyle yakın tarihsel bağlara sahip yerel bir dil olarak Ada kimliğinin en önemli sembollerinden biri kabul ediliyor. Milliyetçi hareketler, dilin eğitimde ve kamu yaşamında daha görünür olmasını istiyor. Fransız devletinin üniter yapısı ise uzun yıllar boyunca bölgesel diller ve yerel kimlikler konusunda daha sınırlayıcı bir yaklaşım benimsedi. Bu durum, Korsika’da kültürel hak taleplerini siyasi özerklik arayışıyla birleştirdi.
Korsika’nın Fransa ile ilişkisi, Ada halkının hafızasında çoğu zaman gönüllü bir birleşme değil, dışarıdan gelen egemenlik değişimi olarak anlatılıyor. Ada, uzun süre Ceneviz Cumhuriyeti’nin kontrolünde kaldı. 18. yüzyılda Ceneviz yönetimine karşı isyanlar büyüdü ve Pasquale Paoli önderliğinde 1755’te bağımsız Korsika Cumhuriyeti kuruldu. Paoli yönetimi döneminde anayasa, temsil sistemi, üniversite ve idari reformlar Ada kimliğinin temel sembolleri haline geldi.
1768’de Ceneviz Cumhuriyeti, Korsika üzerindeki haklarını Versailles Antlaşması’yla Fransa’ya devretti. Korsikalılar bu devri kendi iradeleri dışında yapılmış bir egemenlik transferi olarak gördü. Fransa’nın askeri müdahalesiyle başlayan süreç, 1769’daki Ponte Novu yenilgisiyle Paoli hareketinin sonunu getirdi. Bu yenilgi, Korsika milliyetçiliğinde bağımsızlık hafızasının merkezinde yer aldı.
Pasquale Paoli, Korsika’da yalnızca tarihî bir lider değil, ulusal hafızanın kurucu figürü olarak görülüyor. “Vatanın babası” anlamına gelen unvanla anılan Paoli, bağımsız cumhuriyet deneyimi ve Fransa’ya karşı direnişi nedeniyle Ada’daki özerklik ve bağımsızlık hareketlerinin sembol ismi oldu.
Bu tarihsel hafıza, 20. yüzyılda ekonomik sorunlar, göç, arazi politikaları ve merkezi yönetimle yaşanan gerilimlerle yeniden canlandı. Korsika’da birçok milliyetçi için mesele yalnızca geçmişe duyulan bağlılık değil, Ada’nın kaynakları, toprağı, dili ve geleceği üzerinde söz sahibi olma talebiydi.
Modern Korsika milliyetçiliğinin en önemli kırılma noktalarından biri 1975’te yaşanan Aleria olayı oldu. Edmond Simeoni liderliğindeki Korsikalı eylemciler, tarım politikalarını ve özellikle Cezayir’den gelen Fransız yerleşimcilere sağlandığını düşündükleri avantajları protesto etmek için bir şarap mahzenini işgal etti. Fransız güvenlik güçlerinin müdahalesi sırasında iki jandarma hayatını kaybetti, bir milliyetçi ağır yaralandı. Bu olay, Ada’da milliyetçi hareketin kitlesel ve daha sert bir çizgiye yönelmesinde dönüm noktası kabul edildi.
Aleria’dan bir yıl sonra, 1976’da Korsika Ulusal Kurtuluş Cephesi kuruldu. FLNC, Ada için özerklik ve bağımsızlık talebini silahlı mücadeleyle gündeme taşıdı. Örgüt, özellikle devlet binaları, tatil tesisleri, ikinci konutlar ve Fransız varlığını simgeleyen hedeflere yönelik bombalı eylemlerle anıldı. Britannica, FLNC’yi Korsika milliyetçi hareketleri içinde en büyük ve en şiddetli yapı olarak tanımlıyor.
Korsika’da bağımsızlık mücadelesi, 1970’lerden 1990’lara kadar zaman zaman şiddet içeren bir çatışma hattında ilerledi. Ancak yıllar içinde Ada toplumunda silahlı yöntemlere verilen destek azaldı. 1998’de Vali Claude Érignac’ın öldürülmesi, Fransa’da olduğu kadar Korsika’da da büyük kırılma yarattı. Bu saldırı, milliyetçi hareketin bir bölümünün meşruiyet krizine girmesine neden oldu.
2014’te FLNC’nin bazı kanatları silahlı mücadeleyi sonlandırma ve yeraltı faaliyetlerinden çıkma süreci başlattığını açıkladı. Bu tarihten sonra Korsika milliyetçiliğinde demokratik siyaset ve seçimler daha belirleyici hale geldi. Milliyetçi ve özerklik yanlısı partiler, yerel seçimlerde güç kazandı ve Ada yönetiminde etkili konuma geldi.
Korsika’da bağımsızlık ya da geniş özerklik isteyen çevrelerin temel gerekçeleri birkaç başlıkta birleşiyor. Bunların başında Ada’nın Fransa’ya tarihsel olarak dışarıdan bağlandığı düşüncesi geliyor. Korsikalı milliyetçiler, 1768’deki devrin Ada halkının iradesiyle yapılmadığını, bu nedenle Fransa egemenliğinin tarihsel meşruiyetinin tartışmalı olduğunu savunuyor.
İkinci önemli gerekçe kültürel kimlik. Korsika dili, yerel gelenekler, köy yapısı, aile bağları ve Akdeniz dünyasıyla tarihsel ilişkiler, Ada’da farklı bir ulusal bilinç üretti. Bu bilinç, Fransız merkeziyetçiliğiyle sık sık çatıştı.
Üçüncü gerekçe ekonomik ve sosyal sorunlar. Korsika’da turizm gelirlerinin paylaşımı, konut fiyatlarının artması, ikinci konut sahipliği, gençlerin iş bulma güçlüğü, tarım ve yerel üretimin zayıflaması, bağımsızlık ve özerklik yanlısı hareketlerin sıkça kullandığı başlıklar oldu. Milliyetçi çevreler, Paris’in kararlarının Ada’nın ihtiyaçlarını yeterince dikkate almadığını savundu.
Dördüncü gerekçe ise güven ve temsil krizi. Colonna’nın ölümü, Érignac davası, cezaevi politikaları, güvenlik müdahaleleri ve geçmişteki sert devlet refleksleri, Ada’da Fransız devletine duyulan güvensizliği büyüttü. Bu nedenle özerklik talebi, yalnızca idari bir reform değil, aynı zamanda siyasi tanınma isteği olarak görülüyor.
Fransa yönetimi, Korsika’ya özerklik konusunda kapı aralasa da Cumhuriyet’in bölünmezliği ilkesini korumakta ısrar ediyor. Paris açısından savunma, adalet, güvenlik, diplomasi ve anayasal düzen gibi alanlar merkezi devletin yetkisinde kalmalı. Bu nedenle tasarı, bağımsızlık yanlılarının talep ettiği tam egemenlikten farklı bir model öneriyor.
Reform kabul edilirse Korsika daha fazla yerel karar alma imkânı elde edecek; ancak Fransa’nın anayasal bütünlüğü içinde kalacak. Bu yönüyle tasarı, Paris’in “üniter Cumhuriyet” çizgisi ile Korsika’nın “tanınma ve yerinden yönetim” talebi arasında kurulmuş hassas bir denge olarak görülüyor.
Fransız Meclisi’nin kabul ettiği tasarı, Korsika meselesinde 50 yılı aşan siyasi gerilimin ardından atılan en somut anayasal adımlardan biri oldu. Ancak süreç tamamlanmış değil. Senato’daki görüşmeler ve ardından Kongre’de sağlanması gereken beşte üç çoğunluk, reformun kaderini belirleyecek.
Korsika’da özerklik yanlıları için bu tasarı, bağımsızlık talebinden geri adım değil, Ada’nın kimliğinin ve yerel iradesinin tanınması yönünde önemli bir eşik olarak görülüyor. Paris için ise mesele, hem Korsika’daki gerilimi azaltmak hem de Fransa Cumhuriyeti’nin merkezi yapısını koruyarak yeni bir yönetim modeli geliştirmek anlamına geliyor.