İstanbul 20.5°C
Şanlıurfa 15.7°C
Diyarbakır 13.8°C
Berlin 29°C
Konut fiyatları 5 yılda 17 kata çıktı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Pandemi sonrasında dünya genelinde konut piyasalarında yükseliş görülse de Türkiye’de tablo çok daha sert bir çizgi izledi. Son beş yıllık dönemde konut fiyatları kümülatif olarak 17 kata yaklaşan bir artışla anılırken, kiralarda da 15 katı aşan yükseliş konuşuluyor. Bu görünüm, barınma maliyetinin yalnızca pahalılaşma değil, erişim sorununa dönüşmesi anlamına geliyor.
Kiralar cephesinde artışın hız ve ölçek olarak olağanüstü düzeye çıkması, kiracılar açısından en temel risk alanını oluşturuyor. Gelir artışlarının kirayı yakalayamaması, aynı şehir içinde taşınmayı bile zorlaştıran bir baskı yaratıyor. Bu baskı, öğrenci, emekli, asgari ücretli ve yeni hane kuran kesimlerde daha görünür hale geliyor.
Konut fiyatlarında artış temposu bazı dönemlerde yavaşlasa da geçmiş yıllardaki sert sıçrama, fiyat seviyesini yüksek bir noktaya taşıdığı için erişilebilirlik sorunu devam ediyor. Bir başka ifadeyle artışın yavaşlaması, fiyatların “ucuzladığı” anlamına gelmiyor. Piyasada asıl belirleyici olan, fiyatların geldiği seviye ve bu seviyenin hane gelirleriyle kıyaslandığında ulaşılamaz hale gelmesi.
Genel enflasyon göstergelerinde gerileme görülse bile barınma kaleminin haneler üzerindeki baskısı aynı hızla azalmıyor. Bunun nedeni, kira ve konut fiyatlarında oluşan seviye etkisinin kalıcı olması ve barınma harcamasının ertelenebilir bir kalem olmaması. Haneler için barınma, tasarruf edilecek değil, karşılanmak zorunda olan bir gider olduğu için baskı daha yakıcı hissediliyor.
Ev sahipliği oranındaki gerileme, konuta erişimin zorlaştığına dair en net işaretlerden biri olarak öne çıkıyor. Artan fiyatlar, kredi koşulları ve gelirlerin yetersiz kalması, daha fazla haneyi kirada kalmaya itiyor. Kiradaki sert artış ise bu kitleyi daha da sıkıştırarak barınma krizini derinleştiriyor.