KKM bakiyesi beş yıl sonra sıfırlandı

VGN

BDDK verilerine göre Kur Korumalı Mevduat bakiyesi, 21 Ağustos haftasında kalan dört milyon liranın da çıkmasıyla sıfıra indi ve dönem kapandı.

Kur Korumalı Türk lirası Mevduat ve Katılma Hesaplarında kalan son bakiye de sistemden çıktı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun 21 Ağustos haftasına ilişkin verilerine göre KKM bakiyesi, dört milyon liralık düşüşün ardından sıfıra indi.

Bu gelişmeyle birlikte Aralık 2021’de başlatılan ve yaklaşık beş yıl boyunca Türkiye ekonomisinin en çok tartışılan araçlarından biri olan KKM’nin bankacılık sistemindeki bakiyesi tamamen kapanmış oldu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, KKM’den çıkış sürecinin tamamlanmasını ekonomi programının önemli hedeflerinden biri olarak değerlendirdi. Şimşek, Türk lirasına güveni ve makro finansal istikrarı güçlendirmeyi amaçlayan politikaların sürdürüleceğini bildirdi.

KKM nasıl çalışıyordu?

Kur Korumalı Mevduat uygulaması, döviz kurlarındaki sert yükselişin ardından 21 Aralık 2021’de devreye alındı. Sistemde tasarruf sahibine vade sonunda Türk lirası mevduat faizi ile döviz kurundaki artış karşılaştırılarak daha yüksek olan getiri ödeniyordu.

Kur artışının faiz getirisini aşması durumunda aradaki fark kamu tarafından karşılanıyordu. Böylece tasarruf sahiplerinin dövize yönelmesinin azaltılması ve Türk lirası mevduatların desteklenmesi amaçlanıyordu.

KKM bakiyesi 18 Ağustos 2023 haftasında yaklaşık 3,4 trilyon liraya ulaşarak en yüksek seviyesini gördü. Ekonomi yönetiminin daha sonra başlattığı kademeli çıkış politikasıyla hesapların toplam büyüklüğü düzenli olarak geriledi.

Yeni hesap ve yenilemeler durdurulmuştu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, tüzel kişilerin KKM hesabı açma ve yenileme işlemlerini Şubat 2025’te sonlandırdı. Gerçek kişilere yönelik yeni hesap açma ve yenileme işlemleri de YUVAM hesapları hariç olmak üzere 23 Ağustos 2025’te durduruldu.

Bu tarihten önce açılan hesapların vadelerinin dolmasıyla sistemdeki tutar kademeli biçimde azaldı. İlgili düzenlemelerin yürürlükten kaldırılmasının ardından BDDK verilerinde kalan son dört milyon lira da 21 Ağustos 2026 haftasında sistemden çıktı.

Krediler yükseldi, tüketici kredileri geriledi

Aynı haftada bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi 50 milyar 984 milyon lira artarak 27 trilyon 734 milyar 257 milyon liraya yükseldi.

Bankalar arası işlemler dahil toplam mevduat ise 506 milyar 469 milyon liralık artışla 32 trilyon 316 milyar 474 milyon liraya ulaştı.

Tüketici kredileri aynı dönemde 23 milyar 33 milyon lira azalarak 3 trilyon 423 milyar 504 milyon liraya geriledi. Bu tutarın 823 milyar 76 milyon lirasını konut, 41 milyar 412 milyon lirasını taşıt ve 2 trilyon 559 milyar 16 milyon lirasını ihtiyaç kredileri oluşturdu.

Kredi kartı alacakları yüzde 2 azaldı

Taksitli ticari krediler 9 milyar 340 milyon liralık artışla 4 trilyon 230 milyar 331 milyon liraya çıktı. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 2 azalarak 3 trilyon 353 milyar 271 milyon lira oldu.

Kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 287 milyar 249 milyon lirası taksitli, 2 trilyon 66 milyar 23 milyon lirası ise taksitsiz borçlardan oluştu.

Takipteki alacaklar arttı

Bankacılık sektörünün takipteki alacakları haftalık bazda 5 milyar 663 milyon lira artarak 838 milyar 968 milyon liraya yükseldi. Bu alacakların 623 milyar 576 milyon liralık bölümü için özel karşılık ayrıldı.

Bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları da 47 milyar 505 milyon liralık artışla 5 trilyon 983 milyar 438 milyon liraya ulaştı.