İstanbul’da sağanak: Trafik yüzde 89, sabah için sel uyarısı

VGN

İstanbul’da sağanakla trafik yoğunluğu yüzde 89’a ulaştı. Mikdat Kadıoğlu, suya doyan toprağın yeni yağışlarda su baskını riskini artırabileceğini belirterek uyardı.

İstanbul’da etkili olan sağanak, akşam saatlerinde ulaşımı aksattı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) Cep Trafik Haritası verilerine göre kent genelindeki trafik yoğunluğu yüzde 89’a ulaştı. Yollardaki su birikintileri ve uzun araç kuyrukları, iki yakada da sürücülerin ilerlemesini güçleştirdi.

Anadolu Yakası’nda ana yollar ve köprü bağlantıları sıkıştı

D-100 kara yolunda Uzunçayır’dan Kartal’a uzanan güzergahta yoğunluk oluştu. Karşı yönde ise Pendik’ten Avrasya Tüneli’ne kadar araçlar ağır ilerledi. TEM Otoyolu’nda Kurtköy çevresinde başlayan trafik, Sancaktepe’de artarak Çamlıca Gişeleri’ne kadar sürdü.

Fatih Sultan Mehmet ve 15 Temmuz Şehitler köprülerine bağlanan yollar da yoğunluktan etkilendi. Şile Otoyolu ve Altunizade’de araçların hızı düşerken Üsküdar ile Beykoz arasında her iki yönde sıkışıklık yaşandı.

Avrupa Yakası’nda yoğunluk Haramidere’ye kadar uzandı

D-100’ün Edirne yönünde 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nden başlayan yoğunluk; Haliç Köprüsü, Edirnekapı ve Cevizlibağ üzerinden Sefaköy ve Haramidere’ye kadar devam etti. Beylikdüzü’nden Büyükçekmece yönüne giden araçlar da yavaş ilerledi.

TEM’de İSTOÇ ile Mahmutbey Gişeleri arasında, Bahçeşehir’den Edirne yönüne uzanan kesimde ve Hasdal ile Seyrantepe’den Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’ne bağlanan yollarda sıkışıklık görüldü. Büyükdere Caddesi’nin Sarıyer yönü, Levent’in TEM bağlantıları, Karaköy-Beşiktaş sahil yolu ve Barbaros Bulvarı da yoğunluktan etkilendi.

Metro, metrobüs, tramvay ve otobüs duraklarında yolcu sayısı arttı. Zincirlikuyu, Uzunçayır, Altunizade, Yenibosna, Cevizlibağ ve Zeytinburnu gibi aktarma noktalarında yolcular araçlara binebilmek için sıra bekledi.

Nuri Aslan: 12 saatte 100 kilograma yakın yağış

İBB Başkan Vekili Nuri Aslan, Eyüpsultan’daki Afet Koordinasyon Merkezi’nde yaptığı açıklamada, 13 Ekim saat 22.00 ile 14 Ekim saat 10.00 arasındaki 12 saatte metrekareye 100 kilograma yakın yağış düştüğünü söyledi. Yağışın etkilerine müdahale için 8 bin 392 personel ile 2 bin 246 araç ve iş makinesinin sahada olduğunu bildirdi.

Aslan, yağışın akşam saatlerinden itibaren Boğaz çevresi ve Anadolu Yakası’nda yoğunlaşarak 15 Ekim sabahına kadar sürmesinin beklendiğini belirtti. Rüzgârın bazı saatlerde 75-80 kilometre hıza ulaşabileceğini söyleyerek zorunlu olmadıkça özel araç kullanılmaması ve toplu taşımanın tercih edilmesi çağrısında bulundu.

Yağış bütün ilçelerde aynı miktarda ölçülmedi. AKOM’un gün içindeki bilgilendirmesinde Beykoz, Sarıyer, Eyüpsultan, Arnavutköy, Başakşehir, Sultangazi ve Büyükçekmece’de metrekareye 50-95 kilogram, diğer ilçelerde ise 10-40 kilogram yağış kaydedildiği belirtildi.

Metrekareye 100 kilogram yağmur ne demek?

Yağış miktarı, belirli bir sürede birim alana düşen suyu anlatır. Ölçüm için plüviyometre adı verilen yağışölçerler kullanılır. Toplanan yağmur suyu, cihazın toplama alanı dikkate alınarak milimetre cinsinden hesaplanır.

Bir metrekareye düşen 1 milimetre yağmur, yaklaşık 1 litre, yani 1 kilogram suya karşılık gelir. Bu nedenle metrekareye 100 kilogram yağış, aynı alana yaklaşık 100 litre su düşmesi demektir.

Tabanı bir metrekare olan, suyu sızdırmayan ve dışarı taşırmayan düz bir kap düşünelim. Bu kaba düşen 100 litre su, 10 santimetre yüksekliğe ulaşır. Meteorolojideki 100 milimetrelik yağış ölçüsü de bu su yüksekliğini ifade eder. Bu hesap, şehirdeki bütün sokakların aynı derinlikte suyla kaplandığı anlamına gelmez.

Aynı yağış neden bazı yerlerde sele dönüşüyor?

Gerçek arazide su, düştüğü yerde kalmaz. Bir bölümü toprağa sızarken bir bölümü eğim boyunca akarak çukur alanlara, derelere ve drenaj sistemlerine yönelir. Asfalt ve beton yüzeyler suyun toprağa geçişini azaltır. Mazgalların tıkanması ve altyapının taşıma kapasitesinin aşılması da birikmeyi artırabilir.

Basit bir örnekle, yan yana iki ayrı bir metrekarelik alana 100’er litre yağmur düştüğünü düşünelim. Yüksekteki alanın bütün suyu alçaktaki alana akarsa, orada toplam 200 litre su toplanır. Suyun sızmadığı ve tahliye olmadığı varsayımıyla bu miktar 20 santimetrelik yüksekliğe karşılık gelir. Geniş bir çevreden gelen akışın dar bir alanda toplanması, yerel su baskınlarının neden daha derin olabildiğini gösterir.

Yağmur İstanbul’un altı aylık su ihtiyacını karşılar mı?

İstanbul’un 5.343 kilometrekarelik kara alanının tamamına eşit biçimde 100 milimetre yağış düştüğü varsayılırsa, basit hacim hesabıyla 534,3 milyon metreküp su elde edilir. Günlük tüketim de karşılaştırma amacıyla 3 milyon metreküp kabul edilirse, bu hacim yaklaşık 178 günlük, yani altı aya yakın kullanıma denk gelir.

Ancak bu sonuç iki varsayıma dayanan bir karşılaştırmadır. İlçelerdeki ölçümler, yağışın kent geneline eşit dağılmadığını gösteriyor. Dolayısıyla 534,3 milyon metreküp, bu sağanakta İstanbul’a düşen toplam suyun ölçülmüş miktarı olarak kabul edilemez.

İçme suyu açısından belirleyici olan, yağışın su toplama havzalarına ne kadar düştüğü ve ne kadarının barajlarda depolanabildiğidir. Suyun bir bölümü toprağa sızar, bir bölümü denize ulaşır veya buharlaşır. Kullanılabilir su miktarı, baraj ve havza ölçümleriyle belirlenir.

Kadıoğlu: Yağış azalsa da su baskını riski sürebilir

Meteoroloji ve afet yönetimi uzmanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, 15 Ekim Perşembe günü için yaptığı değerlendirmede toprağın suya doyması nedeniyle daha düşük miktardaki yeni yağışların da sorun yaratabileceğini belirtti.

Değerlendirmesinde 14 Ekim’deki 104 milimetrelik yağışa yer veren Kadıoğlu, bunun ardından düşebilecek 15-20 milimetrelik yağmurun, kuru zemindeki 40-50 milimetrelik yağışın oluşturacağı yüzey akışına yakın bir etki yaratabileceğini ifade etti. Riskin yalnızca yeni yağış miktarına bakılarak değerlendirilmemesi, iki günün birleşik etkisinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Kadıoğlu’nun verdiği karşılaştırma, zeminin mevcut durumuna ilişkin bir uzman değerlendirmesi. Toprağın doygunluğu, yüzeyin yapısı ve tahliye koşulları, yeni yağmurun ne kadarının yüzey akışına dönüşeceğini etkiliyor.

Sabah trafiğinde su birikintileri ve ağaçlara dikkat

Kadıoğlu, 15 Ekim’de gece yarısı ile sabah 07.00 arasında beklenen yağışın, İstanbul saatiyle 07.00-09.30 arasındaki işe gidiş trafiğini etkileyebileceğini belirtti. Gece tahliye edilemeyen suların, taşan rögarların ve çamurla ya da yaprakla tıkanan mazgalların yeni yağışla yeniden sorun oluşturabileceğini söyledi.

Büyükdere Caddesi, TEM bağlantı yolları ve Ayazağa yönündeki çukur kesimlere dikkat çeken Kadıoğlu, yağışın hafiflemesinin yolların güvenli hale geldiği anlamına gelmediğini vurguladı.

Islak toprağın ağaç köklerinin tutunmasını zayıflatabileceğini belirten Kadıoğlu, saatte 60 kilometreye yaklaşan rüzgâr hamlelerinin de özellikle daha önce zorlanmış ağaçlarda devrilme riskini artırabileceğini ifade etti. Kampüslerdeki ağaçlı yolların, otopark çevrelerinin ve yoğun kullanılan yaya güzergahlarının bu açıdan kontrol edilmesini istedi.