İsrail’in Esad’ın danışmanına suikastı ortaya çıktı

VGN

Ehud Olmert, Beşar Esad’ın nükleer programında görev alan danışmanı Muhammed Süleyman’ın 2008’de Tartus’taki sahil evinde İsrail deniz komandolarınca düzenlenen gizli operasyonla öldürüldüğünü açıkça kabul etti.

Eski İsrail Başbakanı Ehud Olmert, Suriye’nin devrik lideri Beşar Esad’ın en önemli askeri danışmanlarından Muhammed Süleyman’ın 2008’de İsrail deniz komandoları tarafından öldürüldüğünü ilk kez açıkça kabul etti. Olmert’in yeni kitabında anlattığı operasyon, İsrail’in yıllarca resmen doğrulamadığı suikastın üzerindeki perdeyi 18 yıl sonra kaldırdı.

Olmert’in açıklaması İsrail devletinin güncel ve resmî bir bildirisi değil, operasyon sırasında başbakanlık görevinde bulunan en üst düzey yetkilinin doğrudan kabulü niteliğini taşıyor.

Komandolar denizden Tartus’a ulaştı

Muhammed Süleyman, 1 Ağustos 2008’de Suriye’nin Akdeniz kıyısındaki Tartus kentinde bulunan yazlık evinde akşam yemeği sırasında öldürüldü.

Olmert’in anlatımına göre İsrail’in seçkin deniz komando birliği Şayetet 13’e bağlı askerler bölgeye denizden ulaştı. Karanlıktan yararlanan komandolar, Süleyman’ın misafirleriyle birlikte oturduğu balkona iki ayrı yönden yaklaştı.

Yaklaşık 150 metre mesafeden hedefin kimliği doğrulandı. Ateş emrinin verilmesinin ardından Süleyman’a üç el ateş edildi. Kurşunların baş ve boyun bölgesine isabet ettiği belirtildi.

Komandolar saldırının hemen ardından kıyıya çekildi ve kendilerini bekleyen tekneyle bölgeden ayrıldı. Olmert, sahilde çok sayıda insan bulunmasına rağmen İsrail askerlerinin fark edilmediğini yazdı.

İsrail 18 yıl boyunca sessiz kaldı

Suriye yönetimi suikastın ardından İsrail’i suçladı. İsrail ise operasyona ilişkin iddiaları yıllarca ne doğruladı ne de reddetti. Bu sessizlik, Süleyman’ın Suriye yönetimi içindeki bir hesaplaşma sonucunda öldürülmüş olabileceği yönünde farklı iddiaların ortaya atılmasına neden oldu.

Olayın İsrail bağlantısına ilişkin en önemli kanıtlardan biri 2015’te ortaya çıktı. Sızdırılan bir Amerikan Ulusal Güvenlik Ajansı belgesinde suikastın İsrail deniz komandoları tarafından gerçekleştirildiği bilgisi yer aldı.

Olmert’in kitabındaki anlatım, olay sırasında görevde bulunan üst düzey bir İsrailli yetkilinin suikastı doğrudan doğruladığı ilk açıklama oldu.

Esad’ın en güvendiği isimler arasındaydı

Tuğgeneral Muhammed Süleyman, Beşar Esad’ın silah tedariki, askeri yapılanma ve istihbarat konularındaki en etkili danışmanlarından biriydi. Suriye ordusu ile Hizbullah arasındaki ilişkilerde de önemli görevler üstlendiği biliniyordu.

Süleyman’ın en hassas görevlerinden biri, Deyrizor bölgesinde gizlice inşa edilen nükleer tesisin kurulması ve güvenliğinin sağlanmasıydı.

Olmert, Süleyman’ın tesisle ilgili çalışmaların neredeyse tamamında rol aldığını yazdı. Esad’ın da reaktör projesine yaptığı katkılar nedeniyle Süleyman’a suikasttan yaklaşık bir ay önce yeni bir Mercedes otomobil hediye ettiğini ileri sürdü.

Nükleer tesis 2007’de vuruldu

Deyrizor’daki El Kibar tesisi, Eylül 2007’de İsrail savaş uçaklarının düzenlediği saldırıyla imha edildi. İsrail, bu saldırının sorumluluğunu ancak 2018’de resmen kabul etti.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından 2026’da yürütülen incelemelerde, bölgede ortaya çıkarılan soğutma altyapısının bir nükleer reaktörle uyumlu olduğu belirlendi. Ajans ayrıca Esad dönemindeki Suriye yönetiminin bazı nükleer maddeleri, tesisleri ve faaliyetleri bildirmediği sonucuna vardı.

Suriye’nin yeni yönetiminin iş birliğiyle gerçekleştirilen denetimlerde, bağlantılı tesislerde yaklaşık 73 ton doğal uranyum metali de doğrulandı. Malzemenin uluslararası gözetim altında tutulduğu açıklandı.

Olmert’in açıklaması, Deyrizor’daki nükleer tesisin vurulması ile programın yönetiminde kilit rol oynayan Süleyman’ın öldürülmesi arasındaki bağlantıyı da ilk kez operasyon döneminin başbakanının anlatımıyla doğrulamış oldu.