İsrail’de Arap partileri dengeyi değiştirdi

VGN

İsrail’de kısmi sonuçlar Netanyahu blokuna 53, muhalefete 48 sandalye verirken, Arap partilerinin öngörülen 19 sandalyesi koalisyon hesaplarının merkezinde yer alıyor.

İsrail’de 27 Ekim 2026’da yapılan genel seçimin ardından açıklanan kısmi sonuçlar, Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki blok ile Gadi Eisenkot’un öncülük ettiği muhalefeti çoğunluğun altında bıraktı. Oyların yaklaşık yüzde 85,6’sının sayıldığı aşamada Netanyahu bloku 53, muhalefet 48 sandalyeye ulaşırken, iki Arap listesinin toplam 19 sandalye kazanması öngörüldü.

Çoğunluk hesabında Arap partileri belirleyici

120 sandalyeli İsrail Parlamentosu Knesset’te mutlak çoğunluk 61 milletvekiliyle sağlanıyor. Kısmi sonuçlara dayanan dağılımda Ortak Liste’nin 12, Birleşik Arap Listesi olarak bilinen Ra’am’ın ise 7 sandalye elde etmesi bekleniyor.

Bu tabloya göre muhalefet ile iki Arap listesinin toplamı 67 sandalyeye ulaşıyor. Ancak bu sayı, tarafların hükümet kurmak konusunda anlaştığı anlamına gelmiyor. Muhalefetin yalnızca Ra’am ile işbirliği yapması halinde sandalye sayısı 55’te kalıyor. Dolayısıyla Ortak Liste’nin desteği veya güvenoylamasındaki tutumu da alternatif hükümet arayışında önem taşıyor.

Netanyahu bloku ise mevcut ortaklarıyla çoğunluk eşiğinin 8 sandalye gerisinde bulunuyor. Blok dışından destek sağlanamaması, başbakanın yeniden hükümet kurma arayışını zorlaştırıyor.

Muhalefette Arap partileriyle işbirliği ayrılığı

Değişim Bloku olarak anılan muhalefetin önündeki başlıca engellerden biri, kendi içindeki görüş ayrılıkları. Seçim kampanyasında bazı muhalefet liderleri Arap partileriyle ortaklığa karşı çıkmıştı. Avigdor Lieberman, bu partilerin dışarıdan desteğine dayanan bir hükümette de yer almayacağını belirtmişti.

Demokratlar’ın lideri Yair Golan ise seçim sonrasında farklı bir tutum aldı. Golan, muhalefet ortaklarını Arap partileriyle işbirliğine çağırdı. Yahudi ve Arap seçmenlerin oyları arasında ayrım yapılmasına karşı çıkarak hükümet değişikliği için siyasi cesaret gerektiğini savundu.

Golan’ın çağrısı, muhalefet içinde ortak bir karar alındığı anlamına gelmiyor. Eisenkot’un öncülüğündeki partilerin hem hükümetin yapısı hem de Arap milletvekilleriyle kurulacak ilişkinin biçimi üzerinde uzlaşması gerekiyor.

Arap partilerinden destek mesajları

Arap siyasetçi Ahmed Tibi, muhalefetin gerekli iradeyi göstermesi halinde hükümet kurabileceğini söyledi. Tibi, Netanyahu’nun görevden ayrılmasını sağlayacak bir işbirliğine destek vermeye hazır olduklarını belirtti.

Mansour Abbas liderliğindeki Ra’am, muhalefetin öncülük edeceği bir koalisyona katılmaya açık mesajlar veriyor. Ortak Liste ise hükümete doğrudan katılmadan destek sağlama ya da güvenoylamasındaki tutumuyla hükümetin kurulmasını kolaylaştırma seçeneklerini gündemde tutuyor.

Arap partileriyle hükümet ortaklığının yakın geçmişte bir örneği de bulunuyor. Ra’am, 2021’de kurulan koalisyona katılmıştı. Bununla birlikte, önceki deneyim yeni bir anlaşmanın koşullarını kendiliğinden oluşturmuyor.

Arap kentlerinde sandığa ilgi arttı

İsrail nüfusunun yaklaşık beşte birini oluşturan Arap vatandaşların seçime katılımı, bu seçimde siyasi dengeleri etkileyen unsurlardan biri oldu. Nasıra’da katılım yüzde 72,2, Rahat’ta yüzde 82, Umm el-Fahm’da ise yüzde 75,7 olarak bildirildi.

Arap seçmenlerin bir bölümü, hükümeti değiştirme isteğinin yanı sıra suç, şiddet ve kişisel güvenlik sorunlarını da sandığa gitme gerekçeleri arasında gösterdi.

Netanyahu, seçim günü Arap seçmenlerin artan katılımına dikkat çekerek kendi destekçilerini oy kullanmaya çağırdı. Buna karşılık Arap kentlerindeki yüksek katılım, bu seçmenleri temsil eden listelerin koalisyon hesaplarındaki ağırlığını artırdı.

Önceki sandalye rekoru 2020’deydi

Arap partilerinin önceki en yüksek temsili, Ra’am’ın da içinde bulunduğu Ortak Liste’nin 2020’de kazandığı 15 sandalyeydi. Görev süresi sona eren parlamentoda ise Arap listeleri toplam 10 milletvekiliyle temsil ediliyordu.

19 sandalyelik öngörü kesinleşirse önceki rekor aşılmış olacak. Ancak sayım tamamlanmadığı için hem partilerin sandalye dağılımı hem de hükümet seçenekleri değişebilir. Mevcut tablo, hükümetin kim tarafından kurulacağının koalisyon görüşmelerinde şekilleneceğini gösteriyor.