İsa’nın mezarı kabul edilen yerde yeni bulgular bulundu

VGN

Kudüs’teki kazılarda eski taş ocağı, bahçe ve kaya mezarları bulundu. Bulgular İncil’deki anlatımla uyuşuyor ancak bunların İsa’nın mezarı olduğunu kanıtlamıyor; araştırmalar ve testler devam ediyor.

Kudüs’teki Kutsal Kabir Kilisesi’nde yapılan kazılarda eski bir bahçe, taş ocağı ve kayaya oyulmuş mezarlar bulundu. Alan, Hristiyanların yüzyıllardır İsa’nın gömüldüğü yer olarak kabul ettiği bölgenin altında bulunuyor. Bulgular İncil’de anlatılan çevreye benziyor. Ancak bilim insanları, İsa’nın gerçek mezarının bulunduğunu söylemiyor. Çünkü mezarın kime ait olduğunu gösteren kesin bir kanıt yok.

Kazı neden yapıldı?

Kutsal Kabir Kilisesi çok eski bir yapı. Kilisenin yıpranan zemininin yenilenmesi için 2019 yılında büyük bir restorasyon çalışması planlandı.

Kiliseyi yöneten Rum Ortodoks, Katolik ve Ermeni toplulukları bu çalışma için anlaşmaya vardı. Zeminin kaldırılması, arkeologlara daha önce ulaşılamayan alanları inceleme fırsatı verdi.

Roma Sapienza Üniversitesi’nden arkeologlar 2022 yılında kazıya başladı. Kilise ziyaretçilere ve ibadete açık tutulduğu için çalışmalar küçük bölümler halinde yapıldı. Kilisenin içindeki kazılar 2025 yılında tamamlandı. Bulunan malzemelerin laboratuvar incelemeleri ise sürüyor.

Kilisenin altında taş ocağı bulundu

Araştırmalar, kilisenin eski bir kireç taşı ocağının üzerine kurulduğunu gösterdi. Bu taş ocağı binlerce yıl önce Kudüs’teki yapıların taş ihtiyacını karşılamak için kullanılıyordu.

Taş çıkarma işlemi sona erince bazı çukurlar toprakla dolduruldu. İnsanlar bu küçük alanların çevresine alçak taş duvarlar yaptı. Böylece bölgede tarım yapılabilecek küçük bahçeler oluştu.

Toprak ve polen örneklerinde zeytin ağacı ve üzüm asmasına ait izler bulundu. Bu bitki izlerinin Hristiyanlıktan önceki bir döneme ait olduğu düşünülüyor.

Ancak kalıntıların kesin yaşı henüz belirlenmedi. Bunun için radyokarbon testi gerekiyor. Radyokarbon testi, eski bitki ve kemik parçalarının yaklaşık yaşını ölçmek için kullanılan bilimsel bir yöntem.

Kayaya oyulmuş mezarlar ortaya çıktı

Kazılarda farklı seviyelerde kayaya oyulmuş mezarlar da bulundu. Bu mezarlar, bölgenin geçmişte bir gömü alanı olarak kullanıldığını gösteriyor.

İsa’nın yaşadığı kabul edilen dönemde burası Kudüs surlarının dışındaydı. O yıllarda mezarlıkların şehir duvarlarının dışında bulunması normaldi.

Bu nedenle taş ocağı, bahçe ve mezarların aynı alanda bulunması tarihsel bilgilerle uyuşuyor. Alanın o dönemde gömü için kullanılabilecek bir yer olduğu anlaşılıyor.

Bulgular İncil’le neden benziyor?

Yuhanna İncili’nde, İsa’nın çarmıha gerildiği yerin yakınında bir bahçe olduğu anlatılıyor. Aynı bölümde bu bahçenin içinde daha önce kullanılmamış bir mezar bulunduğu belirtiliyor.

Matta, Markos ve Luka İncillerinde ise mezarın kayaya oyulduğu yazıyor. Kazılarda hem eski bahçe izlerinin hem de kaya mezarlarının bulunması bu anlatımlarla benzerlik gösteriyor.

Ancak bir yerin İncil’deki anlatıma benzemesi, mezarın kesin olarak İsa’ya ait olduğunu göstermiyor. Bunun için doğrudan İsa ile bağlantı kurulmasını sağlayacak başka kanıtlar gerekiyor.

İsa’nın gerçek mezarı bulundu mu?

Kazılarda daha önce bilinmeyen yeni bir İsa mezarı bulunmadı. Araştırılan yer, zaten yüzyıllardır İsa’nın mezarı olduğuna inanılan Kutsal Kabir Kilisesi’nin altındaki alan.

Yeni araştırma, mezarın çevresinin geçmişte nasıl göründüğünü anlamamızı sağladı. Bölgenin önce taş ocağı, daha sonra bahçe ve mezarlık olarak kullanıldığı ortaya çıkarıldı.

Ancak mezarda kimin bulunduğunu gösteren bir yazıt, kişisel eşya veya insan kalıntısı açıklanmadı. Bu nedenle “İsa’nın gerçek mezarı kesin olarak bulundu” demek bilimsel açıdan doğru değil.

İlk kilise dördüncü yüzyılda yapıldı

Roma İmparatoru Konstantin’in görevlileri, dördüncü yüzyılda İsa’nın mezarı olduğuna inanılan yapıyı çevresindeki diğer mezarlardan ayırdı. Daha sonra bu alana büyük bir kilise yapıldı.

Son kazılarda bugünkü mezar yapısının altında dairesel bir mermer temel bulundu. Araştırmacılar bu temelin, Konstantin döneminde yapılan ilk anıta ait olabileceğini düşünüyor.

Aynı bölgede dördüncü yüzyıldan kalma paralar da ortaya çıkarıldı. Bu bulgular, alanın o dönemde önemli bir Hristiyan ibadet merkezine dönüştürüldüğünü gösteriyor. Ancak yine de mezarın kime ait olduğunu açıklamıyor.

Araştırmalar devam ediyor

Kazılarda yaklaşık 100 bin kırık seramik parçası bulundu. Toprak, polen, kemik, mermer ve harç örnekleri de inceleniyor.

Bu çalışmaların tamamlanması yıllar sürebilir. Yeni testler, alanın hangi dönemlerde ve hangi amaçlarla kullanıldığını daha açık biçimde gösterebilir.

Şu anda ulaşılabilen en güvenli sonuç, Kutsal Kabir Kilisesi’nin altındaki çevrenin İncil’de anlatılan bahçe ve kaya mezarıyla benzerlik göstermesidir. Mezarın İsa’ya ait olduğu ise bilimsel olarak kanıtlanmış değildir.