İran Türkiye’ye gazı kesti

VGN

Orta Doğu’daki savaşın enerji cephesinde yeni bir kırılma yaşandı. İran’ın, geçen hafta Güney Pars doğal gaz sahasına yönelik saldırının ardından Türkiye’ye doğal gaz akışını durdurduğu bildirildi. Böylece bölgedeki askeri gerilim, Türkiye’nin enerji arz güvenliği tartışmalarını yeniden gündemin merkezine taşıdı.

Türkiye’nin tedarik dengesi yeniden şekilleniyor

İran, Türkiye’nin doğal gaz tedarikinde önemli kaynaklardan biri olmayı sürdürüyor. Geçen yıl Türkiye’nin gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 14’ünün İran’dan karşılandığı belirtilirken, bu hatta yaşanan kesinti özellikle arz planlaması açısından dikkatle izleniyor. Kesintinin ne kadar süreceğine ilişkin ise şu aşamada resmi ve net bir takvim bulunmuyor.

Depolar ve alternatif kaynaklar öne çıktı

İlk değerlendirmeler, Türkiye açısından kısa vadede doğrudan bir arz krizi tablosu oluşmadığı yönünde. Türkiye’nin Rusya ve Azerbaycan’dan gaz tedarikini sürdürmesi, LNG altyapısındaki kapasite ve yer altı depolama tesisleri sürecin yönetiminde başlıca tampon unsurlar olarak öne çıkıyor. Son dönemde 6,3 milyar metreküpe ulaşan depolama kapasitesi de enerji yönetiminin elini güçlendiren başlıklar arasında yer alıyor.

Irak hattındaki etki de dikkat çekti

Yaşanan gelişme, saldırının etkisinin yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmadığını da gösterdi. Güney Pars sahasındaki hasarın ardından İran’ın Irak’a doğal gaz akışında da kesinti yaşandı. Daha sonra bu akışın kademeli ve düşük seviyede yeniden başladığı bildirildi. Bu tablo, bölgedeki enerji altyapısına yönelik risklerin komşu ülkelerin tedarik dengesi üzerinde doğrudan sonuç doğurduğunu ortaya koydu.

Küresel piyasalarda gaz baskısı büyüdü

Saldırı ve karşılıklı hamleler, enerji piyasalarında da sert dalgalanmaya yol açtı. Reuters’a göre Avrupa doğal gaz fiyatları bir aşamada yüzde 35’e varan artış gösterdi. Körfez’de enerji tesislerinin hedef alınması ve bölgesel arz zincirine ilişkin kaygılar, yalnızca Türkiye’yi değil Avrupa ve Asya pazarlarını da etkileyen yeni bir baskı dalgası yarattı.

Gözler kesintinin süresine çevrildi

Türkiye açısından önümüzdeki süreçte belirleyici başlık, İran hattındaki kesintinin geçici mi yoksa daha uzun süreli mi olacağı olacak. Akışın kısa sürede yeniden başlamaması halinde, alternatif tedarik kalemlerinin daha yoğun kullanılması ve depolardaki gazın daha dikkatli yönetilmesi gerekecek. Bu nedenle enerji yönetiminde önümüzdeki günlerde hem arz güvenliği hem de fiyat etkisi daha yakın izlenecek.