İran’ın intikam listesi Avrupa’yı alarma geçirdi

VGN

Tahran bağlantılı Hamshahri’nin 13 Batılı ismi hedef gösteren intikam listesi, Almanya’da güvenlik alarmı yaratırken Avrupa’nın ulaşılabilir siyasetçi geleneğini yeniden tartışmaya açtı.

Tahran Belediyesi tarafından yayımlanan muhafazakâr Hamshahri gazetesinin 13 Batılı siyasetçi ve üst düzey yetkiliyi hedef gösteren infografiği, Avrupa’da güvenlik alarmına yol açtı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in de yer aldığı görsel, İran’ın intikam söyleminin propaganda sınırlarını aşarak olası bir güvenlik tehdidine dönüşüp dönüşmediği tartışmasını başlattı.

İnfografikte hedef gösterilen isimlerin önemli bölümünü İran’a karşı yürütülen askerî ve siyasi politikaların merkezinde bulunan ABD ve İsrailli yetkililer oluşturuyor. Ancak Almanya, Fransa, İtalya ve Birleşik Krallık liderlerinin de listeye eklenmesi, tehdidin Avrupa’ya doğru genişlediği yorumlarına neden oldu.

Hamshahri’nin listesinde 13 isim

Görselde ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD Merkez Kuvvetler Komutanı General Brad Cooper ve ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee bulunuyor.

İsrail’den Savunma Bakanı Israel Katz, Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar ve Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir de listede yer alıyor.

Avrupa’dan ise Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve görevini devretmeye hazırlanan Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer hedef gösterilen isimler arasında bulunuyor.

Toplam 13 kişinin turuncu mahkûm tulumlarıyla gösterildiği infografikte Trump ve Netanyahu’nun başlarının üzerine nişangâh işareti yerleştirildi. Görselde intikamın kaçınılmaz olduğu mesajı verilirken, hedef gösterilen kişilerin huzurlu biçimde ölemeyecekleri yönünde tehdit içeren ifadeler kullanıldı.

İntikam söyleminin arkasındaki gelişme

İran’ın eski dini lideri Ali Hamaney, 28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail tarafından düzenlenen ortak saldırıda öldürüldü. Hamaney’in ölümünün ardından oğlu Mücteba Hamaney, mart ayında İran’ın yeni dini lideri seçildi.

Mücteba Hamaney, babasının ve saldırılarda ölen diğer İranlıların intikamının alınacağını açıklarken, bunu İran halkının ortak talebi olarak tanımladı. Hamshahri’nin hazırladığı infografik de bu açıklamaların ardından çevrim içi olarak yayımlandı.

Ancak görselin İran yönetimi tarafından hazırlanmış resmî bir suikast emri olduğuna ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Mücteba Hamaney’in intikam alınacak kişilerden söz etmesine rağmen isim açıklamadığı, 13 kişilik listenin doğrudan Hamshahri tarafından oluşturulduğu belirtiliyor.

Bu nedenle infografik, İran’ın resmî operasyon planıyla eş tutulmuyor. Buna karşılık gazetenin Tahran Belediyesi tarafından yayımlanması ve İran’daki muhafazakâr yönetim çevreleriyle yakın ilişkisi, tehdidin sıradan bir gazete yayını olarak görülmesini engelliyor.

Almanya tehdidi ciddiye alıyor

Listede Friedrich Merz’in bulunması, Almanya’da güvenlik ve istihbarat çevrelerini harekete geçirdi. İktidardaki Hristiyan Demokrat Birlik ile Sosyal Demokrat Parti ve Yeşiller’den güvenlik politikacıları, İran’ın Almanya’da saldırı düzenleme kapasitesinin göz ardı edilmemesi gerektiğini savundu.

Alman hükümeti, başbakanın çevresindeki güvenlik önlemlerinin zaten çok yüksek seviyede olduğunu açıkladı. Merz’in koruma düzeninde liste nedeniyle özel bir değişiklik yapılıp yapılmadığına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Şu ana kadar Merz’e karşı hazırlanmış somut bir saldırı planının tespit edildiği yönünde resmî açıklama yapılmadı. Güvenlik birimleri açısından asıl risk, infografiğin doğrudan bir operasyon emri olmasından çok, İran bağlantılı yapıları veya tek başına hareket edebilecek radikalleşmiş kişileri teşvik etme ihtimali olarak görülüyor.

Bu tür yayınların farklı ülkelerde yaşayan sempatizanları harekete geçirebileceği, saldırı niyeti taşıyan kişilere hedef seçimi konusunda yön verebileceği ve İran’ın doğrudan sorumluluk üstlenmeden psikolojik baskı kurmasına imkân sağlayabileceği değerlendiriliyor.

Avrupa siyasi şiddete yabancı değil

Hamshahri’nin listesi Avrupa’da tamamen yeni bir güvenlik sorunuyla karşılaşılmadı. Kıta, son yıllarda farklı ideolojik veya kişisel nedenlerle siyasetçileri hedef alan çok sayıda saldırıya sahne oldu.

Birleşik Krallık’ta milletvekilleri Jo Cox 2016’da, David Amess ise 2021’de öldürüldü. Almanya’da Kassel Bölge Valisi Walter Lübcke 2019’da aşırı sağcı bir saldırgan tarafından evinin önünde vurularak hayatını kaybetti.

Slovakya Başbakanı Robert Fico, Mayıs 2024’te uğradığı silahlı saldırıda ağır yaralandı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen de aynı yıl Kopenhag’da yürüdüğü sırada fiziksel saldırıya uğradı.

Bu olayların nedenleri ve failleri birbirinden farklıydı. Dolayısıyla Avrupa’daki bütün siyasi saldırıları yabancı devletlerin operasyonlarıyla ilişkilendirmek mümkün değil. Ancak vakalar, liderlerin açık alanlarda ve önceden denetlenmemiş ortamlarda karşı karşıya kalabileceği riskleri ortaya koydu.

Bisikletli siyasetçi Avrupa’nın simgesiydi

Avrupa demokrasilerinin en dikkat çekici özelliklerinden biri, siyasetçilerin gündelik hayat içinde vatandaşlarla yakın temas kurabilmesiydi. Özellikle Kuzey ve Batı Avrupa’da liderlerin bisiklet kullanması, toplu taşımaya binmesi, kafelerde oturması ve sokakta koruma ordusu olmadan dolaşması demokratik kültürün göstergesi kabul edildi.

Hollanda’nın eski başbakanı Mark Rutte’nin bisikletle işe gidip gelmesi, bu anlayışın en bilinen örneklerinden biri oldu. Benzer görüntüler, siyasetçinin halktan kopmadığı ve ayrıcalıklı bir yönetici sınıfının parçası olmadığı mesajını taşıyordu.

Ancak bu görüntülerin arkasında çoğu zaman kamuoyunun fark etmediği profesyonel güvenlik ekipleri, önceden belirlenen güzergâhlar ve sürekli güncellenen risk değerlendirmeleri bulunuyordu. Siyasetçiler görünürde yalnız hareket etseler bile tamamen korumasız değillerdi.

Hamshahri’nin yayımladığı liste, bu görünmez güvenlik düzeninin artık daha belirgin hale gelebileceğini gösteriyor. Koruma ekiplerinin büyütülmesi, programların son dakikada açıklanması, güzergâhların değiştirilmesi ve halkla temas noktalarının önceden denetlenmesi gündeme gelebilecek önlemler arasında bulunuyor.

Açıklık ile güvenlik arasındaki denge

Avrupa ülkelerinin önündeki temel sorun, güvenlik önlemlerini artırırken siyasetçileri halktan tamamen koparmamak olacak. Liderlerin zırhlı araçlar, kapalı toplantılar ve geniş güvenlik çemberleri içine alınması saldırı riskini azaltabilir. Ancak bu durum, siyasetçinin vatandaşla doğrudan temasını ve demokratik görünürlüğünü sınırlandırabilir.

Aşırı güvenlik önlemleri ayrıca tehdit mesajını yayımlayan çevrelere siyasi sonuç üretme imkânı verebilir. Bir propaganda görselinin bile Avrupa liderlerinin günlük hayatını değiştirmesi, hedef gösteren tarafın amaçlarından birine ulaştığı şeklinde yorumlanabilir.

Buna karşılık tehdidin küçümsenmesi de koruma ekiplerinin kabul edemeyeceği bir risk oluşturuyor. Bu nedenle Avrupa’da tamamen kapalı bir siyaset düzeni yerine kontrollü görünürlük modelinin ağırlık kazanması bekleniyor.

Liderler vatandaşların arasında bulunmayı sürdürebilir, ancak spontane ziyaretlerin sayısı azalabilir. Halka açık programlarda daha geniş güvenlik alanları kurulabilir ve liderlerin konum bilgileri gecikmeli paylaşılabilir.

İran’daki bir gazetenin yayımladığı infografik, tek başına Avrupa’daki bisikletli siyasetçi dönemini sona erdirmeye yetmeyebilir. Ancak ulaşılabilir siyasetçi görüntüsünün arkasındaki güvenlik çemberinin büyüyeceği ve giderek daha görünür hale geleceği anlaşılıyor.

Avrupa’da siyasetçiler bundan sonra da bisiklete binebilir veya çarşıda vatandaşlarla buluşabilir. Fakat bu görüntülerin eskisi kadar plansız, korumasız ve doğal olması giderek zorlaşacak.