İran’dan Hürmüz’de ücret ısrarı

VGN

İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemiler için hazırlanmış yeni geçiş mekanizmasında ısrarını sürdürüyor. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, düzenlemenin ülkenin ulusal egemenliği, güvenliği ve uluslararası ticaretin güvence altına alınması amacıyla hazırlandığını belirtti.

Azizi, Hürmüz Boğazı’nda sunulacak “hizmetler” için ücret tahsil edileceğini bildirdi. Tahran yönetimi, söz konusu uygulamanın boğazdaki geçişlerin hangi şartlarda yapılacağına ilişkin yeni bir çerçeve oluşturacağını savunuyor.

Özgürlük Projesi kapsamındaki gemilere kapalı olacak

Azizi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilerin geçişini sağlamayı amaçladığını duyurduğu “Özgürlük Projesi” operasyonuna da tepki gösterdi. İranlı yetkili, bu rota üzerinden yürütülmesi planlanan operasyonların kabul edilmeyeceğini söyledi.

Tahran yönetimi, Özgürlük Projesi operatörlerine bağlı gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verilmeyeceğini açıkladı. İran, boğazdaki kontrol ve geçiş düzenlemelerini kendi egemenlik alanı içinde değerlendirdiğini vurguluyor.

Güney Kore’den ilk itiraz geldi

İran’ın ücret planına ilk açık itirazlardan biri Güney Kore’den geldi. Güney Kore hükümeti, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret talep edilmesi planını karşı çıkılacak bir uygulama olarak nitelendirdi.

Güney Kore Okyanus Bakanı Hwang Jong-woo, insanların eliyle inşa edilen Süveyş Kanalı’nın aksine Hürmüz Boğazı’nın gemilerin serbest dolaşımına açık doğal bir geçiş yolu olduğunu ifade etti. Bakan Hwang, uluslararası deniz hukukunun bu tür boğazlarda serbest geçiş ilkesini güvence altına aldığını belirtti.

ABD boğazdaki kesintilere işaret etti

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş nedeniyle gemi trafiğinde kesintiler yaşandığını söyledi. Wright, Hürmüz Boğazı’ndaki akışın yeniden sağlanmasına yönelik sürecin gelecek yaz başlayabileceğini ifade etti.

Washington yönetimi, enerji taşımacılığında kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda serbest ve güvenli geçişin korunması gerektiğini savunuyor. ABD tarafı, ticari gemilerden ücret talep edilmesine yönelik girişimlerin uluslararası taşımacılıkta yeni riskler doğurabileceği görüşünde.

Hürmüz enerji taşımacılığının merkezinde

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’nden çıkan petrol ve doğal gaz sevkiyatının dünyaya ulaştığı en önemli deniz geçişlerinden biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle boğazda yaşanan her gerilim, enerji piyasaları ve küresel deniz taşımacılığı açısından yakından izleniyor.

İran’ın ücret planı, boğazdaki egemenlik tartışmasını yeniden gündeme taşıdı. Tahran yönetimi uygulamayı güvenlik ve denetim başlığı altında savunurken, karşı çıkan ülkeler bu adımın serbest geçiş ilkesini zayıflatabileceğini belirtiyor.

Diplomatik gerilim büyüyebilir

Hürmüz Boğazı’nda ücret talebi, yalnızca İran ile ABD arasındaki gerilimle sınırlı kalmadı. Güney Kore’nin itirazı, konunun enerji ithalatına bağımlı Asya ülkeleri açısından da kritik hale geldiğini gösterdi.

Tahran’ın uygulamada ısrar etmesi halinde, boğazdan geçiş yapan ticari gemiler için yeni prosedürler ve ödeme tartışmaları gündeme gelebilir. Bu durumun denizcilik şirketleri, sigorta maliyetleri ve enerji fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.