İki uçağa aynı numara verildi, kontrolör faciayı önledi

VGN

American Airlines’ın Chicago ile Phoenix arasında uçan iki uçağına aynı uçuş numarası verildi; kontrolör uçakları farklı irtifalarda tutarak olası faciayı önledi ve güvenli geçişi sağladı.

ABD’nin Arizona eyaletindeki Phoenix kentinde iki American Airlines uçağının aynı uçuş numarası ve çağrı işaretiyle havada bulunması tehlikeli bir karışıklığa yol açtı. Biri Chicago’dan Phoenix’e yaklaşan, diğeri Phoenix’ten Chicago’ya hareket eden uçakların aynı frekansta “American 2482” çağrı işaretini kullandığını fark eden hava trafik kontrolörü, verdiği ayrı talimatlarla güvenli geçişi sağladı.

Olay, 14 Ağustos 2026’da gece yarısından hemen sonra Phoenix Sky Harbor Uluslararası Havalimanı yakınlarında yaşandı. Gelen uçak iniş için alçalırken, aynı numarayı taşıyan diğer uçak kısa süre önce havalanmıştı.

Aynı talimata iki uçak yanıt verebilirdi

İki uçağın aynı frekansta aynı çağrı işaretini kullanması, hava trafik kontrolörünün vereceği irtifa ve yön talimatlarının hangi uçağa ait olduğu konusunda karışıklık yaşanması riskini doğurdu.

Kontrolör, durumu fark etmesinin ardından uçaklardan birini “gelişteki American 2482”, diğerini ise “kalkıştaki American 2482” olarak tanımlamaya başladı. Böylece pilotların kendilerine verilmeyen bir talimatı uygulamasının önüne geçildi.

O sırada Phoenix’e yaklaşan uçak yaklaşık 11 bin fitten alçalıyor, Phoenix’ten ayrılan uçak ise 9 bin fite doğru yükseliyordu. Kontrolör, gelen uçağı diğerinin üzerinde tuttu ve kalkış yapan uçağın daha fazla yükselmesini geçici olarak engelledi.

Pilotlardan uçakları görsel olarak takip etmeleri de istendi. İki uçak henüz kilometrelerce uzaktayken pilotlar birbirlerini gördüklerini bildirdi. Uçaklar farklı irtifalarda güvenli biçimde birbirlerinin yanından geçti.

Zorunlu emniyet mesafesi korundu

Yaşanan karışıklık ciddi bir tehlike oluşturmasına rağmen iki uçak arasındaki zorunlu emniyet mesafesinin olay boyunca korunduğu açıklandı. Bu nedenle olay doğrudan bir çarpışma tehlikesi veya emniyet mesafesi ihlali olarak kayıtlara geçmedi.

Ancak aynı çağrı işaretine sahip uçaklardan birinin diğerine verilen irtifa talimatını uygulaması durumunda çok daha tehlikeli bir tablo ortaya çıkabilirdi. Kontrolörün uçakları “gelen” ve “kalkan” ifadeleriyle ayırması, iletişimdeki belirsizliği ortadan kaldırdı.

Uçaklar güvenli biçimde birbirini geçtikten sonra Phoenix’e gelen uçağın pilotu, kontrolöre başarılı müdahalesi nedeniyle teşekkür etti. Hava trafik kontrolörü de olayın kötü sonuçlanabileceğini ancak sorunsuz biçimde tamamlanmasından memnun olduğunu belirtti.

Kontrolör, 25 yıllık meslek hayatı boyunca aynı çağrı işaretine sahip iki uçağın hava sahasında bu kadar yakından karşılaştığı başka bir olay görmediğini söyledi.

Gecikme iki uçağı aynı anda havada bıraktı

American Airlines’ın 2482 numaralı seferi, Chicago ile Phoenix arasında gidiş ve dönüş uçuşu gerçekleştiriyor. Normal programda aynı uçak Chicago’dan Phoenix’e geliyor, yolcularını aldıktan sonra aynı uçuş numarasıyla Chicago’ya dönüyor.

Ancak Chicago’dan hareket eden uçak hava koşulları nedeniyle gecikti. Phoenix’te bekleyen yolcuların zamanında taşınabilmesi için ikinci bir uçak görevlendirildi. Bu uçak, Chicago’dan gelen gecikmeli uçak Phoenix’e ulaşmadan önce aynı sefer numarasıyla havalandı.

Böylece iki farklı uçak kısa bir süre boyunca aynı uçuş numarası ve çağrı işaretiyle aynı hava sahasında bulundu. Uçuş planlama veya sevk sürecinde bu çakışmanın neden önceden giderilmediği henüz açıklanmadı.

FAA ve American Airlines inceleme başlattı

Federal Havacılık İdaresi, iki uçak arasında gerekli emniyet mesafesinin sürekli korunduğunu ve olayın araştırıldığını bildirdi.

American Airlines da aynı çağrı işaretinin iki uçakta kullanılmasına ilişkin ayrıntıları incelediğini açıkladı. Şirket, hava trafik kontrolörleri ile pilotların dikkati sayesinde sorunun tespit edilip giderildiğini, iki uçuşun da herhangi bir olay yaşanmadan güvenli biçimde devam ettiğini belirtti.

Yürütülecek incelemede iki aktif uçuşa aynı numaranın verilmesinin hangi aşamada fark edilmediği ve benzer bir çakışmanın yeniden yaşanmaması için alınabilecek önlemler değerlendirilecek.