İçkili sofra paylaşımına 82 bin liralık reklam cezası

VGN

Tarım ve Orman Bakanlığı, Hopa’da yaşayan emekli Şükrü Mısırlıoğlu’nun kişisel hesabındaki içkili sofra paylaşımlarını reklam sayarak 82 bin 244 lira ceza verdi; dosya yargıya taşınırken kişisel paylaşımların kapsamı tartışma yarattı.

Artvin’in Hopa ilçesinde yaşayan 67 yaşındaki ÇAYKUR emeklisi Şükrü Mısırlıoğlu’na, kişisel sosyal medya hesabında paylaştığı içkili sofra fotoğrafları nedeniyle 82 bin 244 lira idari para cezası verildi. Tarım ve Orman Bakanlığı, paylaşımları alkollü içki reklamı ve tüketicilere yönelik tanıtım kapsamında değerlendirdi. Karara itiraz edilmesiyle kişisel paylaşımların reklam sayılıp sayılamayacağı tartışması başladı.

Paylaşımlar reklam sayıldı

Mısırlıoğlu hakkında Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı tarafından inceleme başlatıldı. İncelemeye konu fotoğraflardan birinde Mısırlıoğlu’nun elinde içki şişesi bulunduğu, bir diğerinde ise hayatını kaybeden arkadaşlarını anmak amacıyla dostlarıyla kurduğu sofranın yer aldığı belirtildi.

Paylaşımın açıklamasında rakı, salata ve yoğurttan söz edilmesi de değerlendirme dosyasına girdi. Bakanlık, fotoğraflar ile kullanılan ifadelerin alkollü içki tanıtımı niteliği taşıdığı sonucuna vardı.

Ceza alt sınırdan uygulandı

İdari yaptırım kararında 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu’nun reklam yasağını düzenleyen altıncı maddesi dayanak gösterildi.

Kanun, alkollü içkilerin reklamını ve tüketicilere yönelik tanıtımını yasaklıyor. Alkollü ürünlerin kullanılmasını veya satışını özendiren kampanya, promosyon ve etkinliklere de izin verilmiyor.

Mısırlıoğlu hakkında, 2025 yılı için belirlenen alt sınır olan 82 bin 244 lira idari para cezası uygulandı. Aynı dönemde reklam ve tanıtım yasağına aykırılık için uygulanabilecek cezanın üst sınırı 3 milyon 291 bin 276 liraydı.

Ticari amaç bulunmadığını savundu

Mısırlıoğlu, paylaşımının herhangi bir ticari amaç taşımadığını, bir içki markasıyla bağlantısının bulunmadığını ve fotoğraflardan gelir elde etmediğini belirterek cezaya itiraz etti.

Aylık 27 bin lira emekli maaşı aldığını açıklayan Mısırlıoğlu, verilen cezayı ödeyebilecek durumda olmadığını söyledi.

Mısırlıoğlu’nun avukatı Orhan Turan da paylaşımda reklam amacı, marka iş birliği veya ticari kazanç bulunmadığını savundu. Turan, kişisel bir sosyal medya paylaşımının ticari reklamla aynı kapsamda değerlendirilemeyeceğini belirterek kararı yargıya taşıdı.

Her içkili fotoğraf ceza nedeni mi?

Yaşanan olay, sosyal medyada içkili sofrada çekilmiş fotoğraf paylaşan herkese otomatik olarak 82 bin 244 lira ceza kesileceği anlamına gelmiyor.

Mevzuat alkollü içki reklamını, tüketicilere yönelik tanıtımı ve özendirmeyi yasaklıyor. Ancak kişisel bir fotoğrafın reklam veya tanıtım sayılıp sayılamayacağı konusunda paylaşımın içeriği, kullanılan ifadeler, marka görünürlüğü, hesabın ticari niteliği ve gelir bağlantısı önem taşıyor.

Bu nedenle yalnızca sofrada alkollü içki bulunması, her kullanıcıya kendiliğinden ceza uygulanacağı şeklinde yorumlanamıyor. Mısırlıoğlu hakkındaki yaptırım, Bakanlığın belirli paylaşımlar üzerinden verdiği bireysel bir idari karar niteliği taşıyor.

Son kararı mahkeme verecek

Mısırlıoğlu’nun avukatı tarafından yapılan itirazın ardından dosya yargıya taşındı. Mahkeme, fotoğrafların kişisel paylaşım sınırında kalıp kalmadığını ve reklam yasağının ihlal edilip edilmediğini değerlendirecek.

Cezanın kaldırılması veya hukuka uygun bulunması yönünde verilecek kararın, benzer kişisel sosyal medya paylaşımlarına ilişkin yeni tartışmalarda yol gösterici olması bekleniyor. Hukuki süreç tamamlanıncaya kadar cezanın bütün sosyal medya kullanıcılarını kapsayan genel bir yasak olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.