Hamas Gazze’de silahsızlanmayı kabul etti

VGN

Trump, Hamas’ın Gazze’de aşamalı silahsızlanmayı kabul ettiğini açıkladı; Hamas uygulamayı İsrail’in çekilmesi ve yükümlülüklerini yerine getirmesi şartına bağladı.

ABD Başkanı Donald Trump, Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı grupların aşamalı biçimde silahsızlandırılması konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı.

Trump, Barış Kurulu tarafından yürütülen görüşmelerde sağlanan anlaşmayı, Gazze’deki savaşı sona erdirmeyi amaçlayan 20 maddelik planının uygulanmasında önemli bir aşama olarak nitelendirdi.

Hamas müzakere heyeti de silahsızlanma konusunda anlaşmaya varıldığını doğruladı. Ancak Hamas, uygulamanın İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesi, saldırıların sona ermesi ve yeniden imar çalışmalarının başlaması şartıyla yürütülebileceğini bildirdi.

Anlaşma aşamalı uygulanacak

Trump’ın açıklamasına göre Hamas ve diğer silahlı grupların silahsızlandırılması Gazze’nin farklı bölgelerinde aşamalı olarak gerçekleştirilecek.

Her aşamada tarafların yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği uluslararası bir mekanizma tarafından denetlenecek. Silahsızlanma ilerledikçe İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden çekilmesi öngörülüyor.

İsrail ordusunun boşalttığı bölgelerde güvenlik sorumluluğunun Uluslararası İstikrar Gücü ile kurulacak yeni Filistin polis teşkilatına devredilmesi planlanıyor.

Gazze’nin sivil yönetiminin ise Hamas dışında oluşturulacak Filistinli teknokratlardan meydana gelen ulusal komiteye bırakılması hedefleniyor.

Hamas çekilme şartı koydu

Hamas müzakere heyetinde yer alan Gazi Hamad, zorlu görüşmelerin ardından silahsızlanma konusunda anlaşmaya varıldığını söyledi.

Hamad, Hamas’ın İsrail ordusu Gazze Şeridi’nden çekilmeden silah bırakma konusunda herhangi bir adım atmayacağını belirtti.

Hamas yetkilisi, İsrail saldırılarının durdurulması, Filistinli ulusal komitenin göreve başlaması ve yeniden imar çalışmalarının ilerlemesinin anlaşmanın uygulanması açısından temel koşullar olduğunu ifade etti.

Bu açıklama, Trump’ın silahsızlanma tamamlandıkça İsrail ordusunun çekileceği yönündeki anlatımıyla uygulama sırası konusunda farklılık bulunduğunu ortaya koydu.

Silahlar İsrail’e verilmeyecek

Anlaşmaya göre Hamas ve diğer silahlı gruplara ait silahların İsrail’e veya Filistinli olmayan başka bir kuruma teslim edilmesi planlanmıyor.

İlk aşamada mevcut polis güçlerinin silahlarının yeni Filistin polis teşkilatına devredilmesi öngörülüyor.

Hamas’ın ağır silahlarının daha sonra kullanılamaz hale getirilerek Filistinli ulusal komitenin denetimindeki güvenli depolarda tutulması planlanıyor.

Silahların kayıt altına alınması ve depolanması işlemlerini Filistinli yönetim yürütecek. Uluslararası doğrulama mekanizması ise her aşamayı denetleyecek.

Hafif ve kişisel silahların nasıl toplanacağı veya kayıt altına alınacağı konusunda kesin bir düzenleme henüz açıklanmadı.

Tüneller ve silah tesisleri kapatılacak

Plan, Hamas’a ve diğer silahlı gruplara ait tünellerin kapatılmasını, mühimmat depolarının denetlenmesini ve silah üretim tesislerinin tasfiye edilmesini de kapsıyor.

Gazze’deki bütün askerî faaliyetlerin sona erdirilmesi ve yalnızca yeni Filistin yönetimine bağlı güvenlik güçlerinin silah taşımasına izin verilmesi hedefleniyor.

Silahsızlanmaya ilişkin ayrıntılı yol haritasının 14 gün içinde hazırlanması öngörülüyor. Tarafların kabul etmesi durumunda bu süre uzatılabilecek.

Barış Kurulu yetkilileri, uygulamanın 200 ile 320 gün arasında sürebileceğini tahmin ediyor. ABD’li yetkililer ise bu sürenin henüz kesinleşmediğini belirtiyor.

Diğer grupların tutumu netleşmedi

Trump, anlaşmanın Hamas ile Gazze’deki diğer bütün silahlı grupları kapsadığını açıkladı.

Ancak Filistin İslami Cihadı, bütün grupların silahsızlanma konusunda kesin anlaşmaya vardığı yönündeki açıklamalara itiraz etti ve hazırlanan metindeki bazı hükümlere çekince koyduğunu bildirdi.

Bu açıklama, Gazze’deki bütün silahlı grupların anlaşmayı aynı şartlarla kabul edip etmediği konusunda soru işaretleri oluşturdu.

İsrail resmî onay vermedi

İsrail yönetiminden Trump’ın duyurduğu anlaşmaya ilişkin resmî bir onay açıklaması gelmedi.

İsrailli bir yetkili, görüşmeler sırasında hazırlanan 15 maddelik metnin Hamas’ın tamamen silahsızlandırılması ve Gazze’nin bütünüyle askerden arındırılması yönündeki talepleri karşılamadığını savundu.

İsrail’in ağır silahların yalnızca depolanmasına karşı çıktığı ve bu silahların Gazze’den tamamen çıkarılmasını istediği belirtiliyor.

ABD yönetimi, İsrail’in Hamas’ın silah bırakma niyetine kuşkuyla yaklaştığını, ancak Washington’un anlaşmanın uygulanabileceğine inandığını açıkladı.

Ateşkes kırılganlığını koruyor

Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkesin ikinci aşamasında Gazze’nin yönetimi, yeniden imar çalışmaları, uluslararası güvenlik gücünün konuşlandırılması, Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesi konularının ele alınması planlanıyordu.

Trump’ın anlaşmayı duyurduğu gün Gazze’de düzenlenen İsrail saldırılarında ikisi çocuk en az altı Filistinlinin hayatını kaybettiği bildirildi.

İsrail ordusu, saldırılarda Hamas mensuplarını hedef aldığını savundu.

Anlaşmanın uygulanabilmesi için Hamas, İsrail, arabulucu ülkeler ve uluslararası denetim mekanizmasının silahsızlanma ile çekilme adımlarını içeren bağlayıcı bir takvim üzerinde uzlaşması gerekiyor.

İsrail’in anlaşmaya vereceği resmî yanıt ve tarafların hangi adımı önce atacağı, sürecin ilerleyip ilerlemeyeceğini belirleyecek.