Gökte yakıt maliyeti yüzde 125 arttı

VGN

Jet yakıtındaki hızlı yükseliş, havayolu taşımacılığında operasyonel giderleri yeniden sektörün ana gündemine taşıdı. Yakıt fiyatlarında yüzde 125’e ulaşan artış, Türk Hava Yolları Grubu ve AJet tarafında maliyet yönetimi, filo planlaması, rota optimizasyonu ve yakıt tüketimi başlıklarını daha kritik hale getirdi.

THY ve AJet yönetimleri, artan maliyetlerin bilet fiyatlarına doğrudan ve tamamen yansıtılamadığı bir dönemde gider kalemlerini daha verimli yönetmeye odaklandı. Bu kapsamda uçuş planlamasından yakıt tüketimine, rota tercihinden kapasite kullanımına kadar birçok başlıkta optimizasyon çalışmaları öne çıktı.

Savaş sonrası rota planlaması değişti

Türk Hava Yolları Grubu yönetimi, İran savaşı sonrası oluşan riskli hava sahaları ve bölgesel gerilimlerin etkisiyle bazı ülkelere yapılan seferlerin durdurulması sonucunda ortaya çıkan uçak kapasitesini farklı hatlara yönlendirdi.

Covid-19 pandemisi döneminde uygulanan kriz yönetimi modeli, bu süreçte de devreye alındı. Talebin güçlü olduğu ve stratejik önceliğe sahip destinasyonlara ek kapasite aktarılmasıyla hem yolcu hem de kargo tarafında kapasitenin yukarı çekilmesi amaçlandı.

THY 2,5 milyar dolarlık iyileştirme hedefliyor

THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Mehmet Şeker, alınan önlemlerle 2,5 milyar dolarlık iyileştirme öngördüklerini belirtti. Şirketin bu hedef doğrultusunda operasyonel giderleri azaltacak adımları hızlandırdığı, yakıt tüketimi optimizasyonunun da bu planın merkezinde yer aldığı ifade edildi.

Havayolu operasyonlarında yakıt, en büyük gider kalemlerinden biri olmayı sürdürüyor. Bu nedenle uçakların daha verimli kullanılması, doluluk oranlarının korunması, gereksiz yakıt tüketimini azaltacak uçuş planlamaları ve operasyonel süreçlerin sadeleştirilmesi, iyileştirme hedefinin temel araçları arasında bulunuyor.

AJet’te bilet başına 15-20 dolar ek maliyet

AJet Genel Müdürü Kerem Sarp, jet yakıtındaki fiyat artışının bilet başına 15-20 dolar ilave maliyet anlamına geldiğini belirtti. Sarp’ın verdiği bilgiye göre bir saatlik uçuşta yaklaşık 3 ton jet yakıtı tüketiliyor. Savaş öncesinde bu uçuşun yakıt maliyeti yaklaşık 2 bin 200 dolar seviyesindeyken, mevcut koşullarda 4 bin 500 ile 4 bin 800 dolar aralığına çıktı.

AJet yönetimi, bu maliyet artışının tamamını bilet fiyatlarına yansıtmanın mümkün olmadığını değerlendiriyor. Bu nedenle şirket, operasyonel gider yönetimi ve yakıt tüketimi optimizasyonuna öncelik veriyor.

Operasyonel verimlilik öne çıkıyor

Artan yakıt maliyetleri, havayolu şirketlerini yalnızca fiyatlama tarafında değil, operasyonun tüm aşamalarında daha dikkatli karar almaya zorluyor. Uçuş saatleri, uçak tipi seçimi, rota uzunluğu, yolcu doluluğu, bakım planlaması ve yerde bekleme süreleri maliyet yönetiminde daha görünür hale geldi.

THY Grubu’nun savaş ve kriz dönemlerinde kullandığı esnek kapasite yönetimi, mevcut tabloda da maliyet baskısını azaltmaya yönelik önemli bir araç olarak değerlendiriliyor. Riskli hatlardaki kapasitenin talebin güçlü olduğu noktalara aktarılması, gelir kaybını sınırlama ve uçak verimliliğini artırma hedefiyle yürütülüyor.

Bilet fiyatlarında baskı sürebilir

Jet yakıtındaki yükselişin havayolu şirketleri üzerindeki etkisinin kısa vadede devam etmesi bekleniyor. Maliyetlerdeki artış, bilet fiyatları üzerinde baskı yaratırken, şirketlerin rekabet koşulları nedeniyle bu artışı sınırlı ölçüde yansıtabildiği görülüyor.

Bu nedenle THY ve AJet için önümüzdeki dönemin ana başlıkları yakıt tüketimini azaltmak, operasyonel süreçleri daha verimli yönetmek, uçak kapasitesini doğru pazarlara yönlendirmek ve gider kalemlerinde kalıcı iyileştirme sağlamak olacak.