Uluslararası güç fikri masada kalsa da görev tanımı ve katılım taahhütleri netleşmediği için planın güvenlik ayağı ağır ilerliyor. Geçiş yönetimini üstlenmesi beklenen teknokrat komite ile onu denetlemesi planlanan yapıların kimlerden oluşacağı belirsizliğini koruyor. Ateşkes şiddeti azaltmış olsa da sahadaki yeni gerilimler, planın ikinci aşamasını daha kırılgan hale getiriyor.
Uluslararası güç düğümü nasıl çözülecek
Planın güvenlik ayağında konuşulan uluslararası gücün nerede, hangi yetkiyle ve hangi amaçla görev yapacağı netleşmedi. Birçok ülke, askerlerinin yalnızca ateşkesi izleme ve sürdürme göreviyle sahada bulunabileceğini, silah toplama ya da çatışmaya girme rolü üstlenmek istemediğini belirtiyor. Bu yaklaşım, uluslararası gücün “denetleme” ile “müdahale” arasındaki çizgisini planın en kritik maddesi haline getiriyor.
Doha’da planlanan toplantıların bu gücün görev setini somutlaştırmayı hedeflediği belirtiliyor. Paylaşılan sunumlarda, bazı bölgelerde konuşlanma, insani yardımın güvenli şekilde ulaştırılması ve 4 binden fazla Filistinli polis memurunun eğitilmesi gibi başlıklar öne çıkıyor. Konuşlanmanın Refah yakınlarında başlaması ve bu adımın İsrail ordusunun daha fazla geri çekilmesine zemin hazırlaması hedefleniyor. Buna karşılık, “askerden arındırma” hedefinin nasıl uygulanacağı hâlâ açık değil. Koşulların oluşturulacağı ifade edilse de yönteme ilişkin ayrıntıların netleşmemesi, uygulama kapasitesi ve tarafların uyumu açısından belirsizlik yaratıyor.
Savaş sonrası yönetim modeli neye dayanacak
Planın ikinci ana ayağı, Gazze’nin yönetiminin geçici olarak teknokratik ve siyasetten bağımsız bir Filistin komitesine devredilmesi. Bu komitenin, uluslararası isimlerden oluşması planlanan Barış kurulu tarafından denetlenmesi öngörülüyor. Ancak kurulun ve komitenin kimlerden oluşacağı, yetki sınırlarının nasıl çizileceği ve karar alma mekanizmasının nasıl işleyeceği netleşmedi.
Barış kurulu duyurusunun takviminin ötelenebileceği konuşulurken, karar alma sürecine ABD ve Avrupa’dan mevcut ve eski üst düzey yetkililerin yer alacağı bir icra komitesinin de dahil edilmesi bekleniyor. Bu aşamada temel soru, planın kurguladığı yönetim şemasının sahada meşruiyet üretebilecek ve hizmet sunabilecek işleyen bir idareye dönüşüp dönüşemeyeceği.
Ateşkes neden hâlâ kırılgan
Ateşkes çatışmaların şiddetini azaltsa da bölgede şiddetin tamamen sona ermediği bir ortamda ilerliyor. Sahadaki operasyon ve güvenlik açıklamaları, kırılgan zemini daha da zorlayabiliyor. Planın ikinci aşamasına bağlanan güvenlik ve yönetim adımlarının gecikmesi, sahada boşluk tartışmalarını büyütüyor ve tarafların pozisyonlarını sertleştirebiliyor.
Planın önündeki iki kilit eşik
Gazze planının hayata geçmesi, iki başlıkta somut netlik sağlanmasına bağlı görünüyor. Uluslararası gücün yetki, görev ve angajman kurallarının açık biçimde tanımlanması. Savaş sonrası yönetim modelinin, sahada meşruiyet ve kapasite üretecek şekilde kurulması.
Bu iki eşik aşılmadan, planın güvenlik ve yönetim maddeleri birbirini kilitleyen başlıklar olarak kalmaya devam ediyor. Ateşkesin sürdürülebilirliği, insani yardımın kesintisiz akışı ve güvenlik boşluğunun büyümemesi ise planın uygulanabilirliğini belirleyecek temel sınavlar olarak öne çıkıyor.
Diğer haberler
Yükleniyor…
VGNHaber'i Google'da Tercih Edilen Kaynağınız Yapın
Son dakika haberlerini ve tarafsız analizleri Google Tercihler'e ekleyerek kaçırmayın.
Yeni haberlerden anlık haberdar olmak ister misiniz?
Çerez Kullanımı
Sizlere daha iyi bir hizmet sunabilmek için sitemizde çerezlerden faydalanıyoruz.
Sitemizi kullanmaya devam ederek çerezleri kullanmamıza izin vermiş oluyorsunuz.
Detaylı bilgi almak için Çerez Politikasını inceleyebilirsiniz.