İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
Gazze’de savaşı bitirecek yol haritası 15 maddede açıklandı
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’deki savaşı sona erdirmeyi amaçlayan 15 maddelik yol haritasını kamuoyuna duyurdu. Hamas’ın kabul ettiğini açıkladığı plan, grubun silahsızlanmasını, Gazze yönetiminden tamamen çekilmesini ve İsrail ordusunun bölgeden kademeli olarak ayrılmasını öngörüyor.
İsrail yönetiminden yol haritasına ilişkin henüz resmî bir onay açıklaması gelmedi. Bu nedenle plan, savaşın sona erdiği anlamına gelmiyor. Uygulamanın başlayabilmesi için tarafların yükümlülüklerini onaylaması ve sahada karşılıklı adımlar atması gerekiyor.
Yol haritasına göre silahsızlanma ile İsrail ordusunun çekilmesi eş zamanlı ve aşamalı biçimde yürütülecek. Sürecin denetlenmesi, oluşturulacak Uluslararası Doğrulama Komitesinin sorumluluğunda olacak.
Ateşkes karşılıklı uygulanacak
Planın ilk maddesi, tarafların Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararıyla desteklenen Gazze Barış Planı’na bağlılıklarını yeniden teyit etmelerini öngörüyor.
Bu süreçle yıkım döngüsünün sona erdirilmesi, İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi, normal yaşamın yeniden kurulması ve Filistinlilerin kendi kaderini tayin etmesine uzanan güvenilir bir siyasi yolun açılması hedefleniyor.
İkinci maddeye göre İsrail, Şarm el-Şeyh Protokolü kapsamındaki askerî operasyonları durduracak. Hamas ve diğer Filistinli gruplar da bütün askerî faaliyetlerine son verecek.
Tarafların yol haritasını onaylamasının ardından uygulama takvimi ve denetim mekanizması 14 gün içinde hazırlanacak. Gerekli görülmesi halinde bu süre Uluslararası Doğrulama Komitesi tarafından uzatılabilecek.
Üçüncü madde, bir sonraki aşamaya geçilmesini önceki aşamadaki yükümlülüklerin tamamlanmasına bağlıyor. Tarafların yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği sahada denetlenecek.
Gazze yönetimi Filistinli komiteye bırakılacak
Dördüncü maddeye göre Hamas ve diğer gruplar, Gazze’deki bütün sivil yönetim ve güvenlik görevlerini Gazze Yönetimi Ulusal Komitesine devredecek. Gruplar, geçiş döneminde komitenin çalışmalarına müdahale etmeyecek.
Beşinci madde, komitenin kamu kurumları ve temel hizmetlerin devamını sağlamasını öngörüyor. Kamu görevlilerinin hakları korunacak, görevden ayrılan veya emekliye sevk edilen personele Filistin yasalarına göre işlem yapılacak.
Komite ayrıca Gazze’nin mali ve idari yapısını denetleyecek. Meşru borç ve yükümlülükler, toplamı 400 milyon doları aşmamak şartıyla üç yıl içinde kademeli olarak karşılanmaya çalışılacak.
Altıncı maddeye göre Gazze, “Tek otorite, tek kanun, tek silah” ilkesiyle yönetilecek. Silah bulundurma ve güvenlik yetkisi yalnızca geçici Filistin yönetiminde olacak.
Yedinci madde, yeni eğitilecek polislerin mevcut güvenlik yapısına katılmasını ve bütün personelin kapsamlı güvenlik taramasından geçirilmesini düzenliyor. Güvenlik şartlarını karşılamayanlara alternatif sivil görev veya emeklilik hakkı sunulacak.
Ağır silahlar ve tüneller tasfiye edilecek
Sekizinci madde, ağır silahların, askerî üretim tesislerinin, mühimmat depolarının ve tünellerin kademeli olarak devre dışı bırakılmasını öngörüyor. Toplanan silahlar İsrail’e veya Filistinli olmayan başka bir tarafa teslim edilmeyecek.
Silahsızlanma süreci Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi tarafından yürütülecek, Uluslararası İstikrar Gücü tarafından desteklenecek ve Uluslararası Doğrulama Komitesi tarafından denetlenecek.
Dokuzuncu maddeye göre kişisel silahlar kayıt ve ruhsat altına alınacak. Silah ruhsatı verme, iptal etme ve kuralları uygulama yetkisi yalnızca Gazze Yönetimi Ulusal Komitesinde bulunacak.
Onuncu madde, silahlı milislerin ellerindeki silahların tasfiye edilerek komitenin denetiminde depolanmasını öngörüyor. Milis üyeleri polis veya güvenlik teşkilatına alınmayacak.
On birinci madde kapsamında Filistin gelenekleri ve yasalarına uygun bir Toplumsal Barış Anlaşması imzalanacak. İç şiddet, intikam saldırıları, silahlı gösteriler, güç gösterileri ve askerî geçit törenleri sona erdirilecek.
Uluslararası güç Gazze’ye konuşlanacak
On ikinci maddeye göre geçici Uluslararası İstikrar Gücü, İsrail kuvvetleriyle Filistinli komitenin yönettiği bölgeler arasında güvenlik hattı oluşturmak üzere Gazze’ye konuşlandırılacak.
Uluslararası güç, ateşkesin uygulanmasını izleyecek, Filistin polisini eğitecek ve insani yardımların güvenli biçimde Gazze’ye ulaştırılmasını sağlayacak. Gücün doğrudan polislik yapması veya Filistin toplumunun iç işlerine karışması öngörülmüyor.
On üçüncü madde, İsrail kuvvetlerinin silahsızlanma sürecindeki ilerlemeye bağlı olarak Gazze Şeridi’nden kademeli biçimde çekilmesini düzenliyor. İsrail ayrıca hiçbir Filistinliyi Gazze’yi terk etmeye zorlamama taahhüdünde bulunacak.
On dördüncü maddeye göre Gazze’deki bütün iç güvenlik olaylarına müdahale etme sorumluluğu Gazze Yönetimi Ulusal Komitesinde olacak.
Gazze uluslararası destekle yeniden kurulacak
On beşinci ve son madde, savaşta ağır yıkıma uğrayan Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını kapsıyor. Gerekli finansman ve kaynaklar, Barış Kurulu ile Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi tarafından hazırlanacak plan doğrultusunda sağlanacak.
Yeniden inşa süreci uluslararası standartlara göre denetlenecek; konutların, hastanelerin, okulların, yolların, enerji hatlarının ve temel kamu hizmetlerinin yeniden kurulmasına öncelik verilecek.
Yol haritasının başarısı, Hamas’ın silahsızlanma yükümlülüklerini yerine getirmesine, İsrail’in saldırıları durdurarak çekilme takvimine uymasına ve uluslararası denetim mekanizmasının sahada çalışabilmesine bağlı olacak. İsrail’in henüz resmî onay vermemesi ise planın önündeki en önemli belirsizlik olarak bulunuyor.