Fransa’da sokakların dinmeyen öfkesi

VGN

Fransa’da sarı yelekliler, öğrenciler ve sendikaların katıldığı protestolar ülke geneline yayıldı. Paris’te çatışmalar yaşanırken Marsilya Belediyesi basıldı, Lyon’da tarihi bir bina alevlere teslim oldu.

Fransa, hayat pahalılığı, artan akaryakıt fiyatları ve kamu hizmetlerindeki sorunlara karşı düzenlenen kitlesel protestolarla sarsılıyor. Başkent Paris başta olmak üzere Lyon, Marsilya, Lille, Bordeaux ve çok sayıda kentte yüz binlerce kişi sokaklara çıktı. Gösterilerin büyük bölümü barışçıl geçerken bazı noktalarda şiddetli çatışmalar yaşandı.
Sarı yelekliler hareketinin yeniden canlanmasıyla büyüyen eylemlere lise ve üniversite öğrencileri, sendikalar, işçiler, çiftçiler ve farklı toplumsal gruplar katıldı. Eğitim bütçesinden ücretlere, emeklilik haklarından yaşam maliyetlerine kadar uzanan talepler ülke çapındaki protestoların ortak gündemini oluşturdu.
Yüz binlerce kişi sokaklara çıktı
17 Ekim'de düzenlenen eylemlere ilişkin katılım tahminleri 550 bin ile 800 bin kişi arasında değişiyor. Ülke genelinde yaklaşık 110 büyük yürüyüş düzenlenirken daha küçük çaplı gösteriler ve blokajlarla protestolar yüzlerce farklı noktaya yayıldı.
2018 yılında akaryakıt vergilerine tepkiyle ortaya çıkan sarı yelekliler hareketi, sekiz yıl sonra yeniden geniş bir toplumsal hareketliliğin parçası haline geldi.
Bu kez protestoların merkezinde yalnızca akaryakıt fiyatları bulunmuyor. Gıda, konut ve ulaşım giderlerindeki artış, ücretlerin alım gücü ve kamu hizmetlerindeki aksaklıklar da göstericilerin talepleri arasında yer alıyor.
Paris'te sokaklar savaş alanına döndü

Başkent Paris'te Cumhuriyet Meydanı'ndan Clichy Meydanı'na uzanan yürüyüşe büyük bir kalabalık katıldı. Göstericiler sloganlar atarken bazı gruplarla güvenlik güçleri arasında çatışmalar çıktı.
Polise taş ve çeşitli cisimler fırlatıldı. Polis, olayların büyüdüğü bölgelerde biber gazı ve tazyikli su kullandı. Barikatlar kuruldu, çöp konteynerleri ateşe verildi ve çok sayıda aracın zarar gördüğü bildirildi.
Başkentte banka şubeleri, mağazalar ve çeşitli iş yerleri saldırıların hedefi oldu. Bazı mağazalar yağmalanırken vitrinler kırıldı. Kent merkezindeki ulaşım aksadı, bazı metro istasyonları ve yollar geçici olarak kapatıldı.
Paris yönetimi şiddet ve yağma olaylarını kınarken göstericilerin büyük çoğunluğunun barışçıl biçimde taleplerini dile getirdiğini vurguladı.
Marsilya Belediyesi'ni bastılar
Protestoların en dikkat çekici olaylarından biri Marsilya'da yaşandı. Eski Liman bölgesindeki tarihi belediye binasına yönelen bir grup, giriş kapısını zorlayarak binanın içine girdi.
'Devrim başladı, Bastille'i ele geçiriyoruz' sloganları atan göstericiler, belediye binasının giriş salonundaki eşyalara zarar verdi.
Fransa Cumhuriyeti'nin simgelerinden Marianne'ın büstü devrildi. Duvarlara yazılar yazıldı, mobilyalar dağıtıldı ve bazı elektronik eşyalar tahrip edildi.
Güvenlik güçlerinin müdahalesinin ardından göstericiler belediye binasından çıkarıldı.
Lyon'da 174 yıllık tarihi bina yandı

Lyon kentinde protestolar sırasında Bellecour Meydanı'nda bulunan tarihi turizm ofisi ateşe verildi. Yaklaşık 174 yıllık bina alevler içinde kalırken bölgeden yoğun duman yükseldi.
İtfaiye ekipleri yangını söndürmek için müdahalede bulundu. Çevrede güvenlik önlemleri artırılırken olayların yaşandığı bölgede polis ve göstericiler arasında çatışmalar devam etti.
Limoges kentinde belediye binası yangının hedefi olurken Bordeaux ve diğer şehirlerde kamu binaları, mağazalar ve araçlar zarar gördü.
Yüzlerce gözaltı, çok sayıda yaralı
Ülke genelindeki olaylarda yaklaşık 400 kişi gözaltına alındı. Polislerin ve göstericilerin de aralarında bulunduğu çok sayıda kişinin yaralandığı açıklandı.
Bazı göstericilerin ağır yaralanması, güvenlik güçlerinin müdahale yöntemleri konusunda yeni tartışmalar başlattı.
Fransız makamları şiddet olaylarına karışan gruplarla barışçıl göstericilerin birbirinden ayrılması gerektiğini vurgularken kamu binalarına ve özel mülklere yönelik saldırılar hakkında soruşturmalar başlatıldı.
Liselilerin başlattığı tepki ülkeye yayıldı

Protestoların büyümesinde lise öğrencilerinin eğitim koşullarına karşı başlattığı eylemler önemli rol oynadı.
Öğretmen eksikliği, okullardaki fiziki koşullar, eğitim bütçesi ve eğitimde eşitsizlikler nedeniyle harekete geçen öğrencilerin talepleri, hayat pahalılığından şikâyet eden diğer toplumsal kesimlerin talepleriyle birleşti.
Öğrenci örgütleri ve sendikaların desteğiyle protestolar yalnızca eğitim alanındaki sorunlara değil, Fransa'daki ekonomik ve sosyal politikalara yönelik geniş kapsamlı bir itiraza dönüştü.
Macron yönetimi için yeni sınav
Yaşanan olayların ardından Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, şiddetin sona ermesi ve kamu düzeninin korunması çağrısında bulundu.
Başbakan Sébastien Lecornu ise gösteriler sırasında yaşanan saldırılardan aşırı sol grupları sorumlu tuttu. Hükümet, barışçıl gösteri hakkıyla şiddet olaylarının birbirinden ayrılması gerektiğini belirtti.
Fransa'da 2027 cumhurbaşkanlığı seçimi yaklaşırken ekonomik sorunlar ve kamu hizmetlerine yönelik tepkiler siyasi gündemin merkezine yerleşmiş durumda.
Sekiz yıl önce sarı yelekliler hareketiyle başlayan toplumsal huzursuzluğun yeniden geniş kitleleri bir araya getirmesi, ülkedeki ekonomik ve sosyal gerilimlerin devam ettiğini gösteriyor.