İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
Fon krizinde etkin pişmanlık: İki kat ödeme şartı ne?
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun, Özata Denizcilik hisselerindeki işlemler nedeniyle aralarında Emre Tezmen ve Kerem Alkin’in de bulunduğu 11 kişi hakkında suç duyurusu kararı alması, etkin pişmanlık hükümlerini gündeme taşıdı. Bu hükümlerden yararlanmak için elde edilen veya elde edilmesine neden olunan menfaatin iki katının, en az 500 bin lira olmak üzere Hazine’ye ödenmesi gerekiyor. Ödemenin hangi aşamada yapıldığı, ceza uygulanıp uygulanmayacağını veya indirim oranını belirliyor.
Ödeme ve belge için 15 gün
SPK’nın 25 Eylül tarihli bülteninde açıklanan karar, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107’nci maddesinin birinci fıkrasına dayanıyor. Bu hüküm, piyasada fiyat, arz veya talep hakkında yanıltıcı izlenim oluşturmayı amaçlayan işlemleri kapsıyor.
Kararın altındaki notta, etkin pişmanlıktan yararlanmak isteyen kişilerin belirtilen tutarı Kurul kararından itibaren 15 gün içinde Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın e-tahsilat hesabına yatırması gerektiği bildiriliyor. Ödemeye ilişkin belgelerin de aynı süre içinde SPK’ya iletilmesi isteniyor.
Hesaplamada esas alınan tutar, kişinin elde ettiği veya başkasının elde etmesine neden olduğu menfaat. Dolayısıyla yatırımcıların toplam zararının iki katının ödenmesi şeklinde bir hesaplama yapılmıyor. Örneğin, ilgili menfaat 1 milyon lira olarak belirlenirse, etkin pişmanlık kapsamındaki ödeme 2 milyon lira oluyor.
Soruşturmanın aşaması sonucu değiştiriyor
Kanunun 107’nci maddesinin üçüncü fıkrası, etkin pişmanlık için üç ayrı aşama tanımlıyor.
Pişmanlık gösterilerek gerekli ödeme henüz soruşturma başlamadan yapılırsa, ilgili suç bakımından cezaya hükmolunmuyor. Ödeme soruşturma sırasında yapılırsa verilecek ceza yarı oranında indiriliyor. Dava aşamasında, hüküm verilmeden önce ödeme yapılması halinde ise cezada üçte bir oranında indirim uygulanıyor.
Bu nedenle iki kat ödeme, her aşamada aynı sonucu doğurmuyor. Düzenlemenin uygulanmasında ödeme zamanı ve kanuni şartların sağlanması belirleyici oluyor. Suç duyurusu kararı da tek başına kesinleşmiş bir mahkûmiyet anlamına gelmiyor.
131 fonda ödeme modeli arayışı
Etkin pişmanlık tartışması sürerken, yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesinde yatırımcılara yapılacak ödemeler için farklı seçenekler değerlendiriliyor. Bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Tekil yatırımcı sayısı, birden fazla fonda yatırımı bulunan kişinin yalnızca bir kez sayılması anlamına geliyor.
Üzerinde durulduğu belirtilen seçeneklerden biri, varlıkları daha kolay nakde çevrilebilen fonlara öncelik verilmesi. Bu çerçevede para piyasası fonlarının önce, hisse senedi fonlarının ardından, daha sorunlu görülen serbest fonların ise sonraki aşamada ele alınabileceği ifade ediliyor.
Devlet iç borçlanma senetleri ve özel sektör tahvilleri bulunan para piyasası fonlarına öncelik tanınması da tartışılan modelin parçaları arasında. Bu sıralama, henüz kesinleşmiş bir ödeme takvimi niteliği taşımıyor.
Küçük yatırımcıya önceliğin hukuki boyutu
Yatırımı 1 milyon lira ve altında olanlara öncelikli ödeme yapılması da değerlendirilen seçenekler arasında bulunuyor. Ancak böyle bir ayrımın yasal düzenleme gerektirip gerektirmediği ve yatırımcılar arasında eşitlik bakımından nasıl uygulanacağı tartışılıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in pazartesi günü yapılması beklenen Kabine toplantısında konuya ilişkin sunum yapması, ödeme seçeneklerinin ardından teknik toplantılarda ele alınması bekleniyor.
Etkin pişmanlık kapsamında Hazine’ye yapılacak ödeme ile fon yatırımcılarına yapılacak geri ödemeler farklı süreçler. Etkin pişmanlık hükmü, yatırımcıların parasını hangi tarihte ve ne ölçüde alacağını tek başına belirlemiyor.