"Fas polisi kalabalığa İspanya’ya koşun diye bağırdı"

VGN

Fas’tan İspanya’nın Kuzey Afrika’daki özerk şehri Ceuta’ya geçen Youssef El Abbas, Fas polisinin normalde belge kontrolü yaptığı noktaları kaldırdığını ve kalabalığa “İspanya’ya koşun” diye seslendiğini ileri sürdü. Faslı göçmenin tanıklığı, yaklaşık 60 bin kişinin sınırı aşması ve en az 72 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan krizin nasıl başladığına ilişkin tartışmaları büyüttü.

Dört çocuk babası 44 yaşındaki El Abbas, sınırın geçilebildiğine ilişkin haberleri aldıktan sonra Ceuta’ya gitmek üzere yola çıktığını anlattı. İlk olarak Tétouan’a, ardından sınır kasabası Fnideq’e ulaşan El Abbas, normal zamanlarda Avrupa belgesi bulunmayanların bölgeye yaklaşmasını engelleyen kontrol noktalarının kaldırıldığını söyledi.

“İspanya’ya doğru koşun”

El Abbas’ın iddiasına göre Fas polisi, sınır çevresinde toplanan kalabalığa “Gidin, gidin. Hemen koşun, İspanya’ya girin” diye bağırdı. El Abbas, aynı polislerin bir gece önce sınırı geçmeye çalışanları dövdüğünü, ertesi sabah ise Faslıların geçişine müdahale etmediğini belirtti.

Kalabalığın içinde farklı bir uygulamayla karşılaştığını söyleyen El Abbas, Fas vatandaşlarının Ceuta’ya yönlendirildiğini, Sahra Altı Afrika ülkelerinden gelen göçmenlerin ise zor kullanılarak geri çevrildiğini ileri sürdü.

El Abbas, çarşamba günü saat 14.45 sıralarında sınıra ulaştı. Kısa bir yüzme girişiminin ardından saat 15.00 civarında İspanya toprağına ayak bastı. Ancak sınırı geçmeye çalışan herkes onun kadar şanslı değildi.

On dakikada dört cansız beden gördü

El Abbas, suda kaldığı yaklaşık on dakika içinde Fas tarafında dört kişinin cansız bedenini gördüğünü söyledi. Bazı insanların boğulan göçmenleri sudan çıkarmaya çalıştığını belirten El Abbas, denizde yaşanan paniğin boyutunu bu sırada anladığını anlattı.

Ceuta’ya ulaşmaya çalışan göçmenlerden en az 72’si boğulma veya sınırdaki mendirek çevresinde yaşanan izdiham nedeniyle hayatını kaybetti. Binden fazla kişinin ise yaralanma, boğulma tehlikesi, susuzluk ve bitkinlik nedeniyle tıbbi yardıma ihtiyaç duyduğu bildirildi.

Sosyal medyada yayılan “sınır açıldı” mesajları üzerine Fas’ın farklı bölgelerinden on binlerce kişi Ceuta’ya yöneldi. Bazı paylaşımlarda, denizden ulaşan göçmenlerin geri gönderilemeyeceği ve Ceuta’ya girenlerin Avrupa’ya geçebileceği iddia edildi.

Ancak Ceuta’ya ulaşmak, göçmenlere İspanya ana karasına veya Avrupa’nın diğer ülkelerine serbest geçiş hakkı vermiyor. Ceuta, İspanya toprağı olmasına rağmen Schengen serbest dolaşım alanının dışında bulunuyor. Şehirden İspanya ana karasına geçiş için ayrıca belge kontrolü yapılıyor.

Krizin nedeni tartışılıyor

İspanya yönetimi, kitlesel geçişin insan kaçakçılığı yapan gruplar tarafından organize edildiğini savundu. Bu grupların, İspanya Yüksek Mahkemesinin denizden Ceuta ve Melilla’ya ulaşan göçmenlerin doğrudan geri gönderilmesini sınırlandıran kararını çarpıtarak kullandığı belirtildi.

Fas yönetimi ise sınırı bilinçli biçimde açtığı iddialarını reddetti. Rabat yönetimi, krizin suç örgütleri ve sosyal medyada yayılan yanıltıcı mesajlar nedeniyle çıktığını, İspanya ile sınır güvenliği alanındaki iş birliğinin sürdüğünü açıkladı.

Buna karşılık sınırı geçen bazı Faslıların, polislerin kendilerini durdurmak yerine Ceuta’ya yönlendirdiğini anlatması şüpheleri artırdı. Fas’ın, İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in kısa süre önce Cezayir’e yaptığı ziyaret nedeniyle sınır kontrollerini gevşetmiş olabileceği öne sürüldü. Ancak bu iddia resmî makamlarca doğrulanmadı.

Ailesine ulaşmak için sınırı geçti

El Abbas’ın İspanya’ya dönme isteğinin arkasında ailesinden ayrı kalması bulunuyor. İspanya’da 14 yıl boyunca ağırlıklı olarak konaklama sektöründe çalışan El Abbas, işini kaybettikten sonra oturma izninin sona ermesi üzerine 2019 yılında Fas’a gönderildi.

El Abbas’ın eşi ve dört kızı Bilbao’da yaşamayı sürdürüyor. Fas’a döndükten sonra babasının yanında cep telefonu tamiri yaparak geçinmeye çalışan El Abbas, ailesine yeniden kavuşabilmek amacıyla Ceuta’ya geçtiğini söyledi.

Sınırı geçenlerin büyük bölümü yiyecek, barınma ve İspanya ana karasına ulaşma imkânı bulamayınca Fas’a döndü. Yaklaşık 48 bin kişinin ilk iki gün içinde geri geçtiği, yüzlerce kişinin ise Ceuta’daki parklarda, meydanlarda ve kaldırımlarda beklemeyi sürdürdüğü bildirildi.