F-35 için yeşil ışık
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi’ne katılacağını açıkladı. Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Oval Ofis’te düzenlediği basın toplantısında Türkiye, İran savaşı, F-35 süreci ve NATO gündemine ilişkin soruları yanıtladı.
Trump, zirveye katılma kararında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a duyduğu saygının etkili olduğunu söyledi. ABD Başkanı, zirvenin başka bir ülkede yapılması halinde katılım konusunda aynı tutumu göstermeyebileceğini belirterek Ankara kararını Erdoğan ile ilişkisi üzerinden değerlendirdi.
Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan övgüyle söz etti. Erdoğan’ı güçlü ve saygın bir lider olarak nitelendiren Trump, Türkiye’nin son dönemde bölgesel gelişmelerde izlediği çizgiye de dikkat çekti.
ABD Başkanı, Türkiye’nin İran savaşına dahil olmamasından memnuniyet duyduğunu ifade etti. Trump, Erdoğan’ın Türkiye’yi sevdiğini, güçlü bir liderlik sergilediğini ve kendisiyle dostane bir ilişkiye sahip olduğunu söyledi.
Basın toplantısında Türkiye’nin F-35 savaş uçakları ve jet motoru talepleri de gündeme geldi. Trump’a, Ankara’ya bu konularda olumlu haberlerle gidip gitmeyeceği soruldu.
Trump, bu soruya olumlu bir yanıt verdi. Türkiye’nin NATO üyesi olduğunu vurgulayan ABD Başkanı, bazı çevrelerin Türkiye’yi bu çerçevede değerlendirmediğini ancak Ankara’nın ittifakın güçlü bir üyesi olduğunu söyledi. Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı mutlu edecek bir adım atabileceği mesajını verdi.
Trump, açıklamasında Türkiye’nin savunma sanayisindeki kapasitesine de geniş yer ayırdı. Türkiye’nin büyük bir savunma sanayi tabanına sahip olduğunu belirten ABD Başkanı, Türk şirketlerinin NATO coğrafyasında ve ABD dahil birçok alanda faaliyet yürüttüğünü dile getirdi.
ABD Başkanı, Türkiye’nin askeri kapasitesinin uluslararası kamuoyunda yeterince bilinmediğini savundu. Trump, Erdoğan döneminde Türkiye’nin güçlü bir orduya sahip olduğunu belirterek Ankara’nın ittifak içindeki rolünün önemine işaret etti.
Trump, F-35 sürecine ilişkin ayrıntılı değerlendirme için sözü Başkan Yardımcısı JD Vance’e bıraktı. Vance, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve ilgili ekiplerin konuyu incelediğini söyledi.
Vance, Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını alabilmesi için Amerikan yasalarına uyum şartlarının teyit edilmesi gerektiğini belirtti. Sürecin Kongre boyutu bulunduğunu ifade eden Vance, gerekli aşamaların işletildiğini ve hazır olunduğunda kamuoyuna açıklama yapılacağını kaydetti.
Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından F-35 programından çıkarılmıştı. Washington yönetimi, S-400 sisteminin F-35 teknolojisi açısından güvenlik riski oluşturduğunu savunmuştu.
Ankara ise F-35 programındaki haklarının korunması gerektiğini ve Türkiye’nin NATO müttefiki olarak savunma iş birliğinde dışlanmaması gerektiğini uzun süredir dile getiriyor. Bu nedenle Trump’ın açıklamaları, Ankara-Washington hattında savunma sanayisi başlıklarının yeniden hareketlenebileceği bir döneme işaret ediyor.
Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi, ittifakın savunma harcamaları, Avrupa güvenliği, Ortadoğu’daki gerilim, İran savaşı ve üye ülkeler arasındaki yük paylaşımı tartışmaları nedeniyle dikkatle izlenecek.
Trump’ın zirve öncesinde Erdoğan’a yönelik sözleri ve Türkiye’nin savunma sanayisine ilişkin değerlendirmeleri, Ankara’daki temasların F-35, jet motoru ve NATO içi savunma iş birliği başlıklarında kritik sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.