Eyfel Kulesi'nde müdürün istifasını getiren skandal

VGN

Eyfel Kulesi müdürü Patrick Branco Ruivo, heyetin ziyareti sırasında kadın çalışanların uzaklaştırılmasıyla ilgili incelemenin ardından yıl sonunda görevini bırakacağını duyurdu.

Paris’in simgesi Eyfel Kulesi’nde kadın çalışanların bir Hindu heyetinin ziyareti sırasında görev yerlerinden uzaklaştırılması, işletmenin genel müdürü Patrick Branco Ruivo’nun istifasıyla sonuçlandı. Ruivo, 29 Eylül’de açıkladığı kararla 2026 sonunda görevinden ayrılacak. Kadınların dışlanması için talimat verdiğini reddeden müdür, ziyaret sırasında yaşananları kabul ederek üzüntüsünü dile getirdi.

Kadınların yerine erkek çalışanlar geçirildi

Skandal, Hinduizmin Swaminarayan geleneğine bağlı uluslararası dini kuruluş BAPS’ın yaklaşık 100 kişilik heyetinin 5 Eylül’de gerçekleştirdiği özel ziyaretle başladı.

CGT sendikası temsilcisi Diane Davoine’nin anlatımına göre, heyet geçerken kadın çalışanlardan görev yerlerini terk etmeleri istendi. Bu çalışanların yerlerine erkek meslektaşları geçirildi.

Çalışanlar uygulamaya tepki gösterdi. Protesto grevi nedeniyle Eyfel Kulesi 7 Eylül’de ziyaretçilere kapandı, ertesi gün yeniden açıldı.

Paris Belediye Başkanı Emmanuel Grégoire, kadın ve erkek eşitliğinin hiçbir ziyaret protokolü veya dini gerekçeyle esnetilemeyeceğini belirtti. Belediye, kararların kimler tarafından ve nasıl alındığını belirlemek için iki ayrı inceleme başlattı. Biri işletmenin görevlendirdiği bağımsız bir dış kuruluş, diğeri belediyenin denetim birimi tarafından yürütüldü.

İşletmenin incelemesinde, özel ziyaretlerin planlanmasında ve 5 Eylül’deki organizasyonda kadın personelin uzaklaştırılmasına yol açan aksaklıklar bulunduğu açıklandı. Şirket, yaşananları kabul edilemez olarak nitelendirdi.

Ancak belediye incelemesinin kamuoyuna yansıyan sonuçları önemli bir ayrımı ortaya koydu: Heyetin kadınların ziyaret güzergâhının tamamından çıkarılmasını açıkça talep ettiği saptanmadı. Buna karşılık kadın çalışanların ziyaret sırasında uzaklaştırıldığı belirlendi.

BAPS da kadın çalışanların saklanmasını, görev yerlerinden çekilmesini veya ziyaretten dışlanmasını istemediğini açıkladı.

İstifasını açıklayan müdür kim?

Patrick Branco Ruivo, Eyfel Kulesi’ni işleten SETE’nin genel müdürlüğüne 8 Kasım 2018’de atandı. Atama, dönemin Paris Belediye Başkanı Anne Hidalgo ile mutabakat içinde şirketin yönetim kurulu tarafından yapıldı.

Ruivo, Fransa’nın üst düzey kamu yöneticileri yetiştiren Ulusal İdare Okulu ENA’nın ve École normale supérieure de Cachan’ın eski öğrencisi. Ekonomi ve yönetim alanında öğretmenlik yeterliliği bulunan Ruivo, Perpignan’daki üniversite teknoloji enstitüsünde özel hukuk dersleri verdi.

Paris Belediyesi’nde hukuk ve insan kaynakları alanlarında çeşitli görevler üstlendi. Eyfel Kulesi’nin yönetimine geçmeden önce belediye genel sekreterliği bünyesinde yönetim, iç kontrol ve modernizasyon çalışmalarından sorumluydu. Ayrıca Fransa’nın Bangladeş Büyükelçiliği’nde diplomat olarak çalıştı.

Ruivo’nun yönettiği SETE, kulenin ziyaretçi kabulü, işletilmesi, bakımı ve yenilenmesinden sorumlu. Dolayısıyla genel müdürün görevi, personel yönetiminden özel ziyaretlerin düzenlenmesine kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Yıllık cirosu 157 milyon avro, çalışan sayısı 420

Eyfel Kulesi’nin işletmecisi SETE, 2025’te 157 milyon avro ciro elde etti. Şirketin açıkladığı 2024 cirosu 140 milyon avroydu.

Bu rakamlar yıllık işletme gelirini gösteriyor. Personel, bakım ve diğer giderler düşüldükten sonra kalan net kâr anlamına gelmiyor.

Şirketin resmî açıklamasına göre SETE’nin 420 çalışanı bulunuyor. Bu sayı doğrudan işletme şirketinin personelini kapsıyor. Restoranlar ve diğer hizmet işletmeleri dahil kulede çalışan herkesin toplamı olarak değerlendirilmemeli.

Kulenin katlarını 2025’te 6,75 milyondan fazla kişi ziyaret etti. Önceki yıla göre ziyaretçi sayısı yaklaşık 450 bin arttı. Ücretsiz erişilebilen kule çevresindeki meydanı ziyaret edenlerin sayısı ise yaklaşık 10 milyona ulaştı. Bu iki rakam ayrı ölçümleri gösterdiği için toplanarak tek bir ziyaretçi sayısı oluşturulmuyor.

Eyfel Kulesi Paris Belediyesi’ne ait. İşletme şirketi SETE’nin sermayesinin yüzde 99’u belediyenin, yüzde 1’i Büyük Paris Metropolü’nün elinde bulunuyor.

Bu yapı, yaşananların belediyenin denetim sorumluluğunu da ilgilendirmesinin nedenini açıklıyor. Tartışmanın merkezinde, kamuya ait bir anıtta çalışanların cinsiyetlerine göre farklı muamele görmesi bulunuyor.

Üç ziyaret katı, 330 metre yükseklik

1889 Paris Dünya Fuarı için inşa edilen Eyfel Kulesi, antenleriyle birlikte 330 metre yüksekliğinde. Ziyaretçilerin çıkabildiği üç ana katı bulunuyor.

Ziyaret katı	Yerden yüksekliği
Birinci kat	Yaklaşık 57 metre
İkinci kat	Yaklaşık 115 metre
Üçüncü kat, zirve bölümü	Yaklaşık 276 metre

İkinci kata merdivenle ulaşmak isteyen ziyaretçilerin 674 basamak çıkması gerekiyor. İkinci kat ile zirve arasındaki merdivenler halka açık değil; bu bölümde asansör kullanılıyor.

İnceleme bulguları üzerinden değerlendirildiğinde, istifaya uzanan krizin merkezinde özel bir ziyaretin nasıl yönetildiği bulunuyor. Kadınların bütün güzergâhtan çıkarılmasına yönelik açık bir talebin saptanmaması, çalışanların fiilen uzaklaştırıldığı bulgusunu değiştirmiyor.

Paris Belediyesi, her çalışanın cinsiyet ayrımı olmadan görevini yapabilmesi ve serbestçe hareket edebilmesi gerektiğini vurguladı. Ruivo’nun ayrılık kararı, bu ilkelerin ziyaret organizasyonu sırasında korunamamasının ardından geldi.