Esra boşuna savaşmadı: Akbelen’de davalar durduruldu

VGN

Esra Işık’ın karşı çıktığı 679 taşınmazla ilgili el koyma ve bedel tespiti davaları, Danıştay kararları kesinleşene kadar durduruldu.

Akbelen direnişinin simge isimlerinden Esra Işık’ın karşı çıktığı acele kamulaştırma sürecinde taşınmaz sahipleri açısından önemli bir ara karar çıktı. Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, Akbelen Ormanı çevresindeki 679 taşınmaza ilişkin el koyma ve bedel tespiti yargılamalarının Danıştay’daki iptal davaları kesinleşinceye kadar durdurulmasına hükmetti.

Mahkeme, Danıştay 6. Dairesi’nde devam eden iptal davalarını “bekletici mesele” kabul etti. Böylece taşınmazların bedellerinin belirlenmesi ve idarenin taşınmazlara el koymasına ilişkin adli yargı dosyaları, Danıştay’dan kesin karar çıkıncaya kadar ilerlemeyecek.

96 ayrı iptal davası açıldı

Akbelen Ormanı çevresindeki Bağdamları, Çakıralan, Çamköy, İkizköy, Karacaağaç ve Karacahisar mahallelerinde bulunan 679 taşınmaz, 10 Ocak 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında acele kamulaştırılmıştı.

Kararın ardından taşınmaz sahipleri, yürütmenin durdurulması ve kamulaştırma işleminin iptali talebiyle Danıştay 6. Dairesi’nde 96 ayrı dava açtı. Danıştay, yaptığı ilk incelemelerde acele kamulaştırma kararının yürütmesini durdurdu.

Yüksek mahkeme, maden üretiminin sürdürülmesi ve enerji arzına ilişkin gerekçelerin kamulaştırma ihtiyacını açıklayabileceğini ancak acele kamulaştırma yöntemine başvurulmasını gerektiren olağanüstü bir durumu ortaya koymadığını değerlendirdi.

Danıştay’daki yargılama devam ederken idare tarafından Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde el koyma ve bedel tespiti davaları açıldı. Son ara kararla birlikte bu dosyaların Danıştay’daki iptal davalarından önce sonuçlandırılmasının önüne geçildi.

Esra Işık aynı sürece karşı çıkmıştı

İkizköylü yaşam savunucusu Esra Işık, aynı acele kamulaştırma sürecinde yapılan bilirkişi keşiflerine karşı düzenlenen protestolar sırasında gözaltına alınmıştı. Işık, 31 Mart 2026’da tutuklanmış ve 42 gün cezaevinde kaldıktan sonra 11 Mayıs’ta adli kontrolle tahliye edilmişti.

Milas 3. Asliye Ceza Mahkemesi, 6 Temmuz’daki karar duruşmasında Işık’a “görevi yaptırmamak için direnme” suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası verdi. “Kamu görevlisine hakaret” suçundan verilen 44 bin 200 liralık adli para cezası yönünden ise hükmün açıklanması geri bırakıldı. Karara karşı istinaf yolunun açık olduğu bildirildi.

Işık’ın ceza yargılamasıyla Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından durdurulan dosyalar birbirinden ayrı hukuki süreçler. Ancak her iki süreç de Akbelen çevresindeki 679 taşınmaza yönelik acele kamulaştırma kararından kaynaklandı. Son ara karar, Işık’ın da karşı çıktığı el koyma ve bedel belirleme işlemlerinin Danıştay sonucu görülmeden ilerletilemeyeceğini ortaya koydu.

Anayasa Mahkemesi kararına dayanıldı

Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, kararında Anayasa Mahkemesi’nin 25 Aralık 2024 tarihli iptal kararını da dikkate aldı.

Anayasa Mahkemesi, Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesindeki düzenlemeyi incelerken, idari yargıda açılan iptal davasının sonucu beklenmeden taşınmazın idare adına tescil edilebilmesinin hak sahiplerine ağır bir yük getirebileceğine dikkat çekmişti.

Anayasa Mahkemesi, yürütmenin durdurulması kararı verilmeyen durumlarda hukuk mahkemesinin kamulaştırma davasına devam edebilmesine imkân sağlayan düzenlemeyi mülkiyet hakkı ve etkili başvuru hakkıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle iptal etmişti.

Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi de Danıştay’daki davaların sonucunun el koyma ve bedel tespiti dosyalarının hukuki temelini doğrudan etkileyeceğini belirledi. Mahkeme, Danıştay kararları kesinleşmeden adli yargılamaların sürdürülmesini uygun bulmadı.

Avukatlar kararı tarihi gelişme olarak değerlendirdi

Taşınmaz sahiplerinin avukatları Arif Ali Cangı ve İpek Sarıca, kararı Türkiye’deki acele kamulaştırma hukuku açısından tarihi bir gelişme olarak nitelendirdi.

Avukatlar, bir hukuk mahkemesinin Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararını ve Danıştay’da devam eden davaları birlikte değerlendirerek acele kamulaştırma dosyalarını beklemeye almasının benzer uyuşmazlıklar bakımından yol gösterici olabileceğini belirtti.

Cangı ve Sarıca’ya göre karar, yalnızca Milas’taki dosyalara yönelik usule ilişkin bir işlem olmanın ötesinde, idari yargı denetimi tamamlanmadan mülkiyet hakkına müdahale edilmesini önleyen önemli bir hukuki güvence oluşturuyor.

YK Enerji’den farklı değerlendirme

Yeniköy Kemerköy Enerji ise kararın Danıştay 6. Dairesi tarafından daha önce verilen yürütmenin durdurulması kararının usule ilişkin bir sonucu olduğunu açıkladı.

Şirket, Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin yalnızca Danıştay’daki davaların sonucunu bekleme kararı aldığını, bu nedenle gelişmenin “kamulaştırmanın kesin olarak durdurulduğu” veya “sürecin sona erdiği” şeklinde yorumlanmaması gerektiğini savundu.

YK Enerji, faaliyetlerini yürürlükteki mevzuata ve yargı kararlarına uygun biçimde sürdüreceğini bildirdi.

Kesin karar Danıştay’dan çıkacak

Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin kararı, 679 taşınmaza ilişkin acele kamulaştırma kararının tamamen iptal edildiği anlamına gelmiyor. Kararla birlikte el koyma ve bedel tespiti yargılamaları geçici olarak durduruldu.

Acele kamulaştırma kararının hukuken geçerli olup olmadığına ilişkin kesin sonuç, Danıştay 6. Dairesi’nde görülen iptal davalarının tamamlanmasıyla ortaya çıkacak. Danıştay kararları kesinleşinceye kadar Milas’taki adli yargı dosyalarında el koyma ve bedel belirleme işlemlerine devam edilemeyecek.