Dünya tutulmayı izledi

VGN

Tam Güneş tutulması Avrupa’yı karanlığa bürürken milyonlar nadir gökyüzü olayını özel koruyucu gözlüklerle heyecanla izledi.

12 Ağustos 2026’da gerçekleşen tam Güneş tutulması, Avrupa’dan Kuzey Amerika’ya milyonlarca insanı gökyüzüne çevirdi. Tutulmanın tam evresi Rusya’nın kuzeyi, Grönland, İzlanda, İspanya ve Portekiz’in küçük bir bölümünden izlenirken geniş bir coğrafyada kısmi tutulma görüldü. Meydanlarda, plajlarda ve özel gözlem noktalarında toplanan kalabalıklar, nadir gökyüzü olayına koruyucu gözlüklerle tanıklık etti.

Ay’ın gölgesi Avrupa’ya ulaştı

Tam tutulma hattı Rusya’nın kuzeyinden başlayarak Kuzey Kutbu çevresi, Grönland ve İzlanda üzerinden Atlantik Okyanusu’na ilerledi. Ay’ın gölgesi daha sonra İspanya ve Portekiz’in kuzeybatı ucuna ulaştı.

İzlanda’nın batısında Ay, Güneş’in parlak yüzünü tamamen kapatarak gündüzü kısa süreliğine karanlığa çevirdi. Bazı bölgelerde tam tutulma iki dakikayı aşarken şehir merkezlerinde bu süre daha kısa oldu. Bulutların arasından görülebilen tutulma sırasında toplanan kalabalıklar, gökyüzünün kararmasını alkışlarla karşıladı.

İspanya’da ise tutulmanın tam evresi gün batımına yakın gerçekleşti. Ufka yaklaşan Güneş’in Ay tarafından örtülmesi, ülkenin kuzeyinden Balear Adaları’na uzanan geniş bölgede dikkat çekici görüntüler oluşturdu.

Milyonlar gözlem noktalarına akın etti

İspanya’da tutulma hattındaki kırsal bölgeler ile sahil kentlerine milyonlarca kişinin gitmesi bekleniyordu. A Coruña’daki Orzán Plajı, Costa da Morte kıyıları, Arija ve Buitrago del Lozoya gibi yerler önemli izleme noktalarına dönüştü.

A Coruña’da insanlar, yakındaki orman yangınından yükselen dumanlara rağmen sahilde toplandı. Costa da Morte’de turistler tutulmadan bir gün önce uygun gözlem noktaları ararken Arija’da teleskoplar kuruldu.

Buitrago del Lozoya’daki izleme etkinliğinde çocuklar ve yetişkinler için farklı deneyimler hazırlandı. Bazı ziyaretçiler sanal gerçeklik gözlükleri kullandı, bazıları ise taşınabilir planetaryumun içine girerek tutulma ve gökyüzü hareketleri hakkında bilgi aldı.

Almanya’nın Münih kentinde ilk ziyaretçiler Olympiapark’taki Olympiaberg’de bir araya geldi. Hollanda’da ise tutulmaya gösterilen yoğun ilgi nedeniyle özel gözlük bulmak güçleşti. Eczaneler, optik mağazaları ve diğer satış noktalarında koruyucu gözlük stokları hızla tükendi.

ABD ve Kanada’da kısmi görüldü

Tam tutulma hattı ABD’den geçmedi. Ancak Alaska’dan Kuzey Carolina’ya kadar ülkenin kuzeyindeki bazı bölgelerde Ay’ın Güneş’in küçük bir bölümünü kapattığı kısmi tutulma izlenebildi.

Kanada’nın büyük bölümü, Avrupa’nın önemli bir kısmı ve Kuzeybatı Afrika da kısmi tutulmaya tanıklık etti. Tam tutulma hattından uzaklaştıkça Güneş’in Ay tarafından kapatılan bölümü küçüldü.

İspanya’da geniş güvenlik önlemleri

İspanya’daki aşırı sıcaklar ve orman yangını tehlikesi, tutulma etkinlikleri sırasında güvenlik önlemlerinin artırılmasına yol açtı. On binlerce güvenlik görevlisi görevlendirilirken uçak ve helikopterler de olası yangınlara karşı hazır bekletildi.

Yetkililer, ziyaretçilerin belirlenmiş gözlem noktalarını kullanmasını, koruma altındaki alanlardaki kısıtlamalara uymasını ve yangına neden olabilecek davranışlardan kaçınmasını istedi.

İber Yarımadası’nda en son 1912 yılında tam Güneş tutulması görülmüştü. Bölge, 2 Ağustos 2027’de bir başka tam tutulmaya, Ocak 2028’de ise halkalı Güneş tutulmasına tanıklık edecek.

Bilim insanları da tutulmanın peşindeydi

Nadir gökyüzü olayı yalnızca izleyiciler için değil, bilim insanları için de önemli bir araştırma fırsatı sundu. Yüksek irtifada görev yapan bir NASA uçağı, Ay’ın gölgesini takip ederek Güneş’in normal zamanlarda parlak ışık nedeniyle ayrıntılı biçimde görülemeyen korona tabakasını görüntüledi.

İzlanda ve İspanya’dan havalanan bilimsel balonlarla tutulma sırasında sıcaklık, atmosferin alt katmanları ve ozon seviyelerindeki değişiklikler ölçüldü. Araştırmacılar, gündüzün aniden kararmasının atmosfer üzerindeki kısa süreli etkilerini incelemeyi amaçladı.

Koruyucu gözlük uyarısı

Uzmanlar, kısmi tutulma sırasında Güneş’e çıplak gözle bakılmaması gerektiğini hatırlattı. Normal güneş gözlükleri yeterli koruma sağlamadığı için uluslararası güvenlik standartlarına uygun tutulma gözlüklerinin kullanılması gerekiyor.

Tam tutulmanın yalnızca Güneş’in parlak yüzünün bütünüyle kapandığı kısa bölümünde gözlüksüz izleme yapılabiliyor. Güneş’in en küçük bölümü yeniden görünür olduğunda koruyucu gözlüğün hemen takılması gerekiyor. Teleskop, dürbün ve kamera gibi optik cihazların ise önlerine bu amaç için üretilmiş özel filtreler yerleştirilmeden Güneş’e çevrilmemesi büyük önem taşıyor.