Dolar güçlendi, altın geriledi
Küresel piyasalarda haftanın ana gündemi, ABD Merkez Bankasının faiz kararı ve ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat oldu. Fed’in yeni başkanı Kevin Warsh yönetiminde yapılan toplantıdan çıkan mesajlar, doların küresel ölçekte güçlenmesine neden olurken, jeopolitik tansiyondaki kısmi düşüş petrol piyasasında risk primini aşağı çekti.
ABD ile İran’ın Pakistan arabuluculuğunda yürüttüğü görüşmelerde 14 Haziran’da 14 maddelik mutabakata varıldığı bildirildi. Mutabakatın çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması gibi başlıkları içerdiği belirtildi.
Mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişleri yeniden başladı. Bu gelişme, küresel enerji arzının toparlanabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi. Petrol fiyatlarında son dönemde etkili olan jeopolitik risk primi azalırken, piyasalarda arz tarafına ilişkin daha dengeli bir görünüm oluştu.
Buna karşın iyimserlik sınırlı kaldı. Boğazdan geçişlerin savaş öncesindeki seviyelerin altında kalması, gemilerden ön izin istenmesi, mayın ve sigorta risklerinin sürmesi fiyatlardaki düşüşü frenledi. İsviçre’de yapılması planlanan takip görüşmelerinin ertelenmesi de mutabakatın kalıcı bir barış anlaşmasına dönüşüp dönüşmeyeceğine ilişkin belirsizliği artırdı.
Fed, 17-18 Haziran toplantısında politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bıraktı. Karar oy birliğiyle alınırken, yayımlanan projeksiyonlar piyasalarda faiz indirimi beklentilerinin zayıflamasına yol açtı.
Bankanın federal fon oranına ilişkin 2026 sonu medyan tahminini mart ayındaki yüzde 3,4 seviyesinden yüzde 3,8’e yükseltmesi dikkat çekti. Nokta grafiğinde katılımcıların yarısının yıl sonuna kadar en az bir faiz artışı öngörmesi, Fed’in sıkı para politikasını daha uzun süre koruyabileceği beklentisini güçlendirdi. Warsh’un kendi faiz tahminini nokta grafiğine dahil etmemesi de Fed’in iletişim stratejisinde değişim sinyali olarak değerlendirildi.
Kevin Warsh, başkan olarak katıldığı ilk toplantının ardından yaptığı açıklamada enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini belirtti. Warsh’un fiyat istikrarına yönelik kararlılığı öne çıkarması ve ileriye dönük yönlendirmeyi sınırlayan daha kısa bir karar metni tercih edilmesi, piyasalarda şahin algıyı güçlendirdi.
Bu tablo, ABD tahvil piyasasında sınırlı hareketlere neden oldu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı 3 baz puan düşüşle yüzde 4,46 seviyesinde tamamladı. Buna rağmen dolar endeksi, faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği beklentisiyle hafta içinde 101,1 seviyesini görerek son 13 ayın zirvesine çıktı. Endeks haftayı yüzde 1,1 artışla 100,8 seviyesinden kapattı.
Fed’in şahin duruşu ve dolar endeksindeki yükseliş, değerli metallerde satış baskısını artırdı. Doların değer kazanması, diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için altın, gümüş, platin ve paladyumu daha pahalı hale getirdi. Faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği beklentisi de faiz getirisi bulunmayan metallerin cazibesini azalttı.
Haftalık bazda ons fiyatları gümüşte yüzde 5, platinde yüzde 3,2, paladyumda yüzde 1,9 ve altında yüzde 1,3 geriledi. Spot altının ons fiyatı haftayı 4 bin 169 dolar civarında tamamladı. Gram altın tarafında da küresel satış baskısının etkisi hissedildi.
Baz metallerde fiyatlamaları güçlü doların yanı sıra Çin ekonomisine ilişkin veriler belirledi. Dolar endeksindeki yükseliş, dolar üzerinden fiyatlanan sanayi metallerini diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getirdi.
Dünyanın en büyük metal tüketicisi olan Çin’de perakende satışların mayısta aylık bazda gerilemesi ve ocak-mayıs döneminde sabit varlık yatırımlarının yıllık yüzde 4,1 azalması, sanayi metalleri talebine yönelik endişeleri artırdı.
Bu gelişmelerle tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 4,4, bakırda yüzde 2, nikelde yüzde 1,2, çinkoda yüzde 0,6 ve kurşunda yüzde 0,5 düştü.
Brent petrol fiyatlarında ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat sonrası aşağı yönlü baskı güçlendi. Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yeniden başlaması, bölgedeki arz kesintilerine ilişkin kaygıları azalttı.
Mutabakat kapsamında geçiş ücretlerinin 60 günlük müzakere sürecinde alınmayacağının açıklanması ve bölgedeki petrol üreticilerinin ihracatı artırmaya başlaması, arzın toparlanabileceği beklentisini destekledi. Ancak geçişlerde ön izin şartı, mayın tehlikesi, sigorta maliyetleri ve sevkiyatların savaş öncesi seviyelere ulaşmaması fiyatlardaki düşüşü sınırladı.
Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,7 geriledi. Doğal gaz fiyatları ise mevsimsel soğutma talebinin artabileceği ve ihracat akışlarının güçleneceği beklentisiyle pozitif ayrıştı. Doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 2,5 yükseldi.
Tarım emtialarında ABD’deki hava koşulları, ürün gelişimine ilişkin beklentiler ve ABD Tarım Bakanlığı verilerinin etkileri izlendi. ABD Tarım Bakanlığının raporunda kışlık buğday üretiminin 1965-1966 sezonundan bu yana en düşük seviyeye gerileyebileceğine yönelik öngörü, arz endişelerini canlı tuttu.
ABD’nin Orta Batı bölgesinde etkili olan yağışların tarla çalışmalarını aksatabileceği değerlendirmeleri, mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını destekledi. Çin’in ABD tarım ürünlerine yönelik talebinin yeniden canlanabileceğine ilişkin beklentiler de soya fasulyesindeki yükselişe katkı sağladı.
Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 2,9, pirinçte yüzde 1,4, mısırda yüzde 0,9 ve soya fasulyesinde yüzde 0,9 arttı.
Yumuşak emtia piyasasında Brezilya ve Batı Afrika’daki hava koşulları belirleyici oldu. El Nino hava olayının tarımsal üretim üzerindeki olası etkilerine ilişkin beklentiler, kakao ve kahve fiyatlarında yukarı yönlü hareketi destekledi.
Kakaoda Batı Afrika’daki üretim bölgelerinde aşırı yağışların hastalık riskini artırabileceği endişesi öne çıktı. Fonların satış pozisyonlarını azaltması da sert yükselişi destekledi. Kahvede ise Brezilya’nın önemli üretim merkezlerinden Minas Gerais dahil güneydoğu bölgelerinde görülen aşırı yağışlar hasadı durdurdu.
Intercontinental Exchange’te libre bazında kahve fiyatı yüzde 4,9, pamuk fiyatı yüzde 4,4 yükseldi. Şeker yüzde 0,6 gerilerken, kakaonun ton başına fiyatı haftayı yüzde 10 artışla tamamladı.