Derin parçalı Ay tutulması 28 Ağustos gecesi izlenecek

VGN

Gökyüzü, 27 Ağustos’u 28 Ağustos’a bağlayan gece son yılların en derin parçalı Ay tutulmalarından birine sahne olacak. Tutulmanın en ileri aşamasında Ay diskinin yüzde 96,3’ü Dünya’nın karanlık merkezi gölgesi içinde kalacak. Tam tutulmaya çok yaklaşılmasına rağmen ince bir bölüm doğrudan Güneş ışığı almaya devam edecek.

Olay, Kuzey ve Güney Amerika’nın büyük bölümünden bütün evreleriyle izlenebilecek. Avrupa ile Afrika’nın batı kesimlerinde ise tutulma, 28 Ağustos sabahı gün doğumundan ve Ay’ın batışından önce görülecek. Türkiye’de gözlem süresi daha sınırlı olacak.

Zirve Türkiye saatiyle 07.13’te

Ay, Türkiye saatiyle 04.23’te Dünya’nın daha açık renkli yarı gölgesine girmeye başlayacak. İlk aşamadaki soluk kararma çıplak gözle kolay fark edilmeyebilir.

Belirgin parçalı tutulma saat 05.33’te başlayacak. Dünya’nın karanlık gölgesi Ay’ın yüzeyinde giderek büyüyerek belirgin bir kesik oluşturacak. Tutulmanın küresel zirvesine yaklaşık 07.13’te ulaşılacak.

En güçlü aşamada Ay’ın yüzde 96,3’ü gölgede kalacak. Ancak bu sırada Türkiye’nin birçok noktasında Ay ufkun altına inmiş olacak.

İstanbul’da yalnızca ilk bölüm görülecek

İstanbul’da Ay, saat 06.29 civarında batacak. Kentten görülebilen en ileri aşama, Ay’ın batı-güneybatı ufkuna iyice yaklaştığı 06.26 civarında yaşanacak. Tutulmanın gerçek zirvesi ise Ay battıktan yaklaşık 43 dakika sonra gerçekleşecek.

İstanbul’dan gözlem yapmak isteyenlerin yüksek, açık ve batı-güneybatı yönünde görüşü engellenmeyen bir nokta seçmesi gerekecek. Ay’ın ufka çok yaklaşması, pus, bulutlar ve binalar görüntüyü zorlaştırabilecek. Gözlem saatleri Türkiye içinde konuma göre birkaç dakika değişebilecek.

Chicago’da zirve 23.12’de

Chicago’da tutulma 27 Ağustos Perşembe günü saat 20.23’te yarı gölge evresiyle başlayacak. Belirgin parçalı evre saat 21.33’te başlayacak ve Ay’ın büyük bölümü kararmaya girecek.

Tutulma Chicago saatiyle 23.12’de zirveye ulaşacak. Parçalı evre 28 Ağustos saat 00.51’de, yarı gölge evresi ise 02.01’de sona erecek. Böylece Chicago ve çevresindeki gözlemciler, hava açık olduğu takdirde olayın bütün aşamalarını izleyebilecek.

Ay neden bakır rengine bürünecek?

Dünya, Güneş ile dolunayın arasına girdiğinde gezegenin gölgesi Ay’ın üzerine düşüyor. Dünya atmosferinden geçen Güneş ışığının mavi tonları daha fazla dağılırken kırmızı ve turuncu tonlar Ay’a ulaşabiliyor.

Bu nedenle Ay’ın gölge içindeki büyük bölümü koyu kırmızı, turuncu veya bakır tonlarında görünebilir. Ancak Ay’ın tamamı karanlık gölgeye girmeyeceği için olay teknik olarak tam değil, parçalı tutulma olarak sınıflandırılıyor.

Koruyucu gözlük gerekmiyor

Ay tutulmasını izlemek için Güneş tutulmalarında kullanılan koruyucu gözlüklere ihtiyaç bulunmuyor. Olay çıplak gözle güvenli biçimde izlenebilecek. Dürbün veya teleskop, gölgenin sınırını ve renk değişimini daha ayrıntılı görmeyi sağlayabilir.

Yarı gölge ve parçalı evrelerin toplam süresi yaklaşık 5 saat 38 dakika olacak. Parçalı evre yaklaşık 3 saat 18 dakika sürecek. Bu tutulma, 31 Aralık 2028’de gerçekleşecek tam Ay tutulmasına kadar görülecek en çarpıcı Ay tutulması olarak değerlendiriliyor.