Darya Shipilova’nın ölümünde veba iddiasına anneden itiraz

VGN

Rusya’da laboratuvar çalışanı Darya Shipilova’nın ölümünün ardından annesi, veba tüpü kırıldığı iddiasını reddetti. Yetkililer zatürre açıklamasını sürdürürken, DSÖ ölüm nedeninin netleştirilmesini ve ayrıntıların paylaşılmasını istedi.

Rusya’nın Irkutsk bölgesinde veba araştırmaları yürütülen bir enstitüde çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova’nın ölümüne ilişkin tartışmaya annesi de katıldı. Svetlana Shipilova, kızının veba bakterisi içeren bir test tüpünü kırarak enfekte olduğu iddiasını reddetti ve hastanedeki tedavisinin yetersiz kaldığını öne sürdü. Genç kadının vebadan öldüğü ise henüz doğrulanmış değil.

Annesi kaza anlatımına karşı çıktı

Irkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde görev yapan Shipilova, ağır zatürre nedeniyle hastaneye kaldırılmasının ardından 2 Ekim’de yaşamını yitirdi. Ölümünden sonra yayılan haberlerde, laboratuvarda bir numune tüpünü kırdığı ve kazayı gizlediği ileri sürüldü.

Kendisi de sağlık çalışanı olan annesi, bu anlatıma itiraz etti. Laboratuvarda kullanılan tüplerin darbeye karşı korunduğunu savunan Svetlana Shipilova, kızının böyle bir kazayla enfekte olduğu yönündeki haberleri inandırıcı bulmadığını söyledi.

“Gerçeği biliyorum” diyen anne, ortaya atılan iddiaların kızının hatasıymış gibi aktarılmasına tepki gösterdi. Ancak tüplerin hiçbir koşulda kırılamayacağı yönündeki açıklaması, bağımsız bir teknik incelemeyle doğrulanmış bilgi niteliği taşımıyor.

Tedavi sürecine yönelik suçlama

Svetlana Shipilova’nın açıklamalarında hastanedeki müdahale süreci de öne çıktı. Kızının kurtarılması için yeterli çabanın gösterilmediğini savunan anne, “Kızımın ölmesine izin verdiler” sözleriyle sağlık çalışanlarını suçladı.

Anne, 5 Ekim itibarıyla ölüm nedenini gösteren resmî belgeyi beklediğini de belirtti. Kamuoyuna yansıyan haberlerle yetinmek istemediğini, kızının neden hayatını kaybettiğinin resmî olarak açıklanmasını istediğini söyledi.

Bu açıklamalar tedavide ihmal bulunduğu iddiasını gündeme getiriyor. Bununla birlikte, kamuoyuna açıklanan bilgiler kasıtlı öldürme sonucuna varmak için yeterli değil. Tedavide ihmal olup olmadığının belirlenmesi de hasta kayıtları ve uzman incelemesi gerektiriyor.

Rus makamları laboratuvar kazası saptanmadığını açıkladı

Rusya’nın sağlık denetleme kurumu Rospotrebnadzor, Shipilova’nın hastalığını başlangıçta “nedeni belirlenemeyen zatürre” olarak açıkladı.

Kurum, hastadan alınan örneklerde mesleki faaliyetleriyle bağlantılı mikroorganizmaların saptanmadığını bildirdi. Enstitüde yapılan biyogüvenlik incelemelerinde de patojenlerle çalışma sırasında bir kaza tespit edilmediğini duyurdu.

Bu açıklamalar, test tüpünün kırıldığı yönündeki haberlerle çelişiyor. Ancak ölümün hangi etkenden kaynaklandığına ilişkin belirsizlik, uluslararası sağlık kuruluşlarının ayrıntılı bilgi istemesine yol açtı.

DSÖ test sonuçlarını ve önlemlerin gerekçesini istedi

Dünya Sağlık Örgütü, olayın ardından Rusya’dan bilgi talep etti. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 7 Ekim’de yaptığı açıklamada, hayatını kaybeden çalışana ve temaslılarına uygulanan testlerin ayrıntılarını istediklerini belirtti.

Örgüt ayrıca yaklaşık 200 temaslının karantinaya alınmasına yol açan bulguların ve temaslıların sağlık durumunun açıklanmasını talep etti. İkinci bir çalışanda nedeni belirlenemeyen zatürre görüldüğüne ilişkin haberlerin doğrulanmasını da istedi.

DSÖ, o tarihte olayın bütün ayrıntılarına sahip olmadığını ve tam bir risk değerlendirmesi yapamadığını açıkladı. Rus sağlık kurumu ise 8 Ekim’de durum ve alınan önlemler hakkında kapsamlı bilgilerin örgüte iletildiğini bildirdi.

Temaslıların takibi tamamlandı

Rospotrebnadzor, 8 Ekim’de temaslıların tıbbi takibinin ve koruyucu önlemlerin tamamlandığını duyurdu. Kurumun açıklamasına göre yaklaşık 5 bin laboratuvar incelemesinde tehlikeli patojen saptanmadı ve temaslılarda enfeksiyonla bağlantılı sağlık sorunu belirlenmedi.

Kurum, ikinci bir hastalık vakasına ilişkin haberleri de reddetti.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi ise 6 Ekim tarihli değerlendirmesinde, eldeki sınırlı bilgilerle hastalığın yayılmasına yol açabilecek sürekli insandan insana bulaşa dair kanıt bulunmadığını açıkladı.

Shipilova’nın ölümünde veba, laboratuvar kazası ve tedavide ihmal iddiaları kesinleşmiş değil. Annenin açıklamalarıyla yeniden gündeme gelen temel soru, genç çalışanın hangi hastalık nedeniyle öldüğü ve hastanedeki müdahalenin yeterli olup olmadığı.