Cinsel saldırı davasında Uber’e tazminat
ABD’de Uber’e karşı açılan cinsel saldırı davalarında dikkat çeken bir karar daha çıktı. Kuzey Carolina’daki federal jüri, 2019 yılında gerçekleştiği belirtilen bir olayla ilgili davada Uber’in 5 bin dolar ödeme yapmasına hükmetti. Karar, şirkete karşı federal mahkemede bir araya getirilen binlerce benzer dosya nedeniyle ayrıca önem taşıyor.
Dava dosyasına göre olay Mart 2019’da meydana geldi. Davacı kadın, Uber yolculuğu sırasında sürücünün kendisine uygunsuz şekilde dokunduğunu ve cinsel içerikli bir ifade kullandığını öne sürdü. Kadın yolcu, yaşananların ardından araçtan çıkmak zorunda kaldığını belirtti.
Jüri, dosyada Uber aleyhine tazminat kararı verdi. Tutar 5 bin dolar seviyesinde kaldı. Ancak kararın asıl etkisi, Uber’in benzer davalarda hukuki sorumluluğuna ilişkin tartışmayı yeniden öne taşıması oldu.
Bu dava, Uber’e karşı açılan ve federal mahkemede birleştirilen yaklaşık 3 bin 300 benzer dosyadan biri olarak öne çıktı. Söz konusu davalarda ortak iddia, bazı Uber sürücülerinin yolculara yönelik cinsel saldırı ve cinsel istismar eylemlerinde bulunduğu, şirketin ise yeterli güvenlik önlemlerini zamanında ve etkili biçimde almadığı yönünde.
Toplu dava dosyasının merkezinde, Uber’in sürücü denetimi, güvenlik politikaları, yolculuk sırasında koruma mekanizmaları ve geçmiş olaylara rağmen riskleri yeterince azaltıp azaltmadığı soruları bulunuyor.
Kamuoyunda sık sık “3 bin 500 tecavüz davası” ifadesi kullanılsa da dosyaların tamamı yalnızca tecavüz suçlamasından oluşmuyor. Birleştirilen davalar, daha geniş bir başlık altında cinsel saldırı, cinsel istismar ve benzeri ağır suç iddialarını kapsıyor.
Federal mahkemedeki dosya sayısı yaklaşık 3 bin 300 olarak anılıyor. Buna ek olarak, California eyalet mahkemelerinde görülen 500’den fazla benzer dava da bulunuyor. Bu tablo, Uber’in ABD genelinde çok geniş bir hukuki baskıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Uber hakkında 2026 yılı içinde çıkan tek önemli karar bu olmadı. Daha önce görülen başka bir davada federal jüri, bir yolcunun Uber sürücüsü tarafından tecavüze uğradığı iddiasıyla açılan dosyada şirketin 8,5 milyon dolar tazminat ödemesine karar vermişti.
Bu karar, Uber’e karşı açılan toplu davalarda ilk büyük emsal dosyalardan biri olarak değerlendirilmişti. Son çıkan 5 bin dolarlık kararın tutarı daha düşük olsa da şirket aleyhine ikinci önemli jüri sonucu olması nedeniyle dikkat çekti.
Uber, benzer davalarda genel olarak sürücülerin bağımsız yüklenici olduğunu savunuyor. Şirket, her sürücünün bireysel eyleminden doğrudan sorumlu tutulamayacağını öne sürüyor. Ayrıca son yıllarda uygulama içi güvenlik araçları, acil durum özellikleri, kimlik doğrulama sistemleri ve yolculuk takibi gibi alanlarda yeni adımlar attığını belirtiyor.
Buna karşılık davacı taraf, Uber’in uzun süredir benzer şikâyetlerden haberdar olduğunu, buna rağmen güvenlik yapısını yeterli ölçüde güçlendirmediğini savunuyor.
Bu davalar, yalnızca Uber’in değil, uygulama tabanlı ulaşım sektörünün yolcu güvenliği bakımından hangi ölçüde sorumlu tutulacağı sorusunu da gündeme taşıyor. Mahkemelerden çıkacak kararların, sektör genelinde güvenlik politikaları, sürücü tarama süreçleri ve şirket sorumluluğu konusunda yeni bir çerçeve oluşturması bekleniyor.
Son karar, tazminat miktarı bakımından sınırlı görünse de Uber’e karşı açılan binlerce dosyada şirketin savunma hattını zorlayan yeni bir gelişme olarak öne çıktı.