Çin’in kadın casusuna havalimanında gözaltı
Tayvan Cumhurbaşkanı Lay Çing-te'nin Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan oğlunu Çin hükümeti adına izlemekle suçlanan emlakçı Van-ying Cang, Los Angeles Uluslararası Havalimanı'nda gözaltına alındı. “Hedır” adını da kullanan otuz dört yaşındaki Cang, dört Ekim iki bin yirmi altı Pazar günü Şanghay'a gitmek üzereyken Federal Soruşturma Bürosu tarafından yakalandı.
Kaliforniya'nın Orınc Kaunti bölgesindeki İrvayn kentinde yaşayan Cang hakkında, Amerika Birleşik Devletleri makamlarına bildirimde bulunmadan Çin hükümeti adına faaliyet yürüttüğü suçlaması bulunuyor. Soruşturmanın merkezinde, Seattle'da gerçekleştirildiği belirtilen bir takip ve görüntü toplama faaliyeti yer alıyor.
Soruşturma dosyasına göre Cang, Eylül iki bin yirmi beşte bir başka kişiyle Seattle'a giderek Tayvan Cumhurbaşkanı'nın oğlu Lay Ting-yu'nun yaşadığı evi ve yakınlarını izledi. Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan Lay, elektronik ve sağlık teknolojileri şirketi Filips'te çalışan bir mühendis.
Federal Soruşturma Bürosu'nun dosyada yer verdiği değerlendirmeye göre Cang, Çinli yetkililerin yönlendirmesiyle fotoğraf, video ve araç plakası bilgileri topladı. Bu bilgileri de iletişim kurduğu yetkililere gönderdi.
Dosyada bulunan kamera görüntülerinin, Cang'ı başka bir kişiyle birlikte bir araçta gösterdiği belirtiliyor. Soruşturmacılar, Cang'ın evin çevresinde görüntü topladığını ve fark edilmemek için aracın koltuğunu geriye yatırdığını öne sürüyor.
Federal Soruşturma Bürosu'nun soruşturma kapsamında Cang'ın Ay Klaud hesabından elde ettiği Vi Çet yazışmaları, suçlamanın dayanakları arasında bulunuyor. Vi Çet, Çin'de yaygın kullanılan bir mesajlaşma uygulaması. Ay Klaud ise Apple'ın çevrim içi veri saklama hizmeti.
Soruşturmacılara göre yazışmalar, Cang'ın Çin hükümeti görevlisi olduğundan şüphelenilen iki kişiyle iletişim kurduğunu gösteriyor.
Eylül iki bin yirmi beşteki bir yazışmada Cang'ın, takip edilen kişiyi gördüğünü bildirdiği belirtiliyor. Karşı taraf sesli görüşme yapmak istediğinde ise Cang'ın video çektiğini söylediği aktarılıyor. Federal Soruşturma Bürosu'na göre bu sırada Cang, Seattle'daki evin yakınındaydı.
Dosyada anlatılan mesajlaşmaların başlangıcı Eylül iki bin yirmi ikiye kadar uzanıyor. İlk yazışmalarda çocuklar, yatırımlar ve Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasındaki farklılıklar gibi konuların konuşulduğu belirtiliyor.
Cang'ın bu görüşmelerden birinde karşısındaki kişiye bakanlığın hangi biriminde çalıştığını sorduğu aktarılıyor. Soruşturmacılar bu mesajı, iletişim kurulan kişinin Çin devletiyle bağlantısına işaret eden unsurlardan biri olarak değerlendiriyor.
Mart iki bin yirmi beşte Cang'ın Pekin'e gideceğini bildirdiği, karşı tarafın da şehirde buluşmayı önerdiği belirtiliyor. Haziran ayındaki yazışmalarda ise Çinli olduğu değerlendirilen bir yetkiliyle Amerika Birleşik Devletleri'nde görüşme konusu yer alıyor.
Ağustos iki bin yirmi beşte Cang'ın, o hafta Los Angeles'ta çalışacağını ve muhtemelen sonraki hafta Seattle'a gideceğini söylediği aktarılıyor. Soruşturmadaki takip iddiası, bu yazışmaların ardından yapılan Seattle seyahatine dayanıyor.
Kaliforniya Merkez Bölgesi federal savcılığının birinci yardımcısı Bil Esayli, Cang'ın seyahati başka bir kişiyle planladığını ve fark edilmemek için önlemler aldığını belirtti. Esayli'nin açıklamasına göre Cang, yabancı bir hükümet adına çalıştığını Amerika Birleşik Devletleri Adalet Bakanı'na bildirmedi.
Dosyadaki suçlama, yabancı bir devlet adına yürütüldüğü ileri sürülen faaliyetlerin gerekli bildirim yapılmadan gerçekleştirilmesine dayanıyor. Bu suçlama, Cang'ın casusluk yaptığına ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunduğu anlamına gelmiyor.
Cang'ın ilk mahkeme işlemleri için beş Ekim iki bin yirmi altı Pazartesi günü Los Angeles'taki federal mahkemeye çıkarılması bekleniyor. Hakkındaki suçlamalar henüz mahkeme kararıyla kanıtlanmış değil.
Tayvan Cumhurbaşkanlığı, olayı sınır ötesi baskı olarak nitelendirerek kınadı ve Tayvan vatandaşlarını koruyan Amerika Birleşik Devletleri makamlarına teşekkür etti.