Çin’in gizemli milyarderleri dünyaya açılıyor

VGN

Çin’in genç milyarderleri, yapay zekâdan oyuncak ve içeceğe uzanan şirketlerle küreselleşirken medyadan ve kameralardan uzak kalmayı tercih ediyor.

Çin’de ortaya çıkan yeni milyarder kuşağı, ülkenin önceki dönemlerde servet sahibi olan iş insanlarından belirgin biçimde ayrılıyor. Yeni zenginler emlak, ağır sanayi veya devletle bağlantılı büyük altyapı projeleri yerine yapay zekâ, video oyunları, tasarım oyuncakları, elektronik ürünler, kahve ve çay markalarıyla yükseliyor.

Bu kuşağın en dikkat çekici özelliklerinden biri ise kurdukları şirketlerin dünya çapında tanınmasına rağmen kendilerinin kamuoyu önüne çıkmaması. Röportaj vermeyen, uluslararası konferanslara katılmayan ve kişisel yaşamları hakkında son derece az bilgi bulunan girişimciler, şirketlerini küreselleştirirken görünürlüklerini mümkün olduğunca sınırlı tutuyor.

DeepSeek ile büyüyen servet

Bu yeni kuşağın en çarpıcı isimlerinden biri DeepSeek’in kurucusu Liang Wenfeng. 1985 doğumlu girişimci, Zhejiang Üniversitesinde elektronik mühendisliği eğitimi aldıktan sonra üniversiteden iki arkadaşıyla birlikte niceliksel yatırım şirketi High-Flyer’ı kurdu.

Yatırım faaliyetlerinden sağlanan gelirle gelişmiş grafik işlemciler satın alan şirket, daha sonra yapay zekâ araştırmalarına yöneldi. DeepSeek, 2023 yılında High-Flyer bünyesindeki yapay zekâ çalışmalarından doğdu.

Şirketin V3 ve R1 modelleri, 2025 yılının başlarında düşük geliştirme maliyetleri ve güçlü performanslarıyla teknoloji dünyasının dikkatini çekti. DeepSeek’in açık ağırlıklı modelleri, Çinli şirketlerin gelişmiş çiplere yönelik kısıtlamalara rağmen ABD merkezli laboratuvarlarla rekabet edebileceği tartışmasını başlattı.

71 milyar dolarlık değerleme kesinleşmedi

DeepSeek, Haziran 2026’da gerçekleştirdiği ilk dış finansman turunda 7 milyar doların üzerinde kaynak topladı. Şirketin bu işlemdeki değerlemesinin 50 milyar doların üzerine çıktığı bildirildi.

Finansman için alışılmışın dışında bir yapı kuruldu. Yatırımcıların doğrudan DeepSeek hissesi almak yerine Liang Wenfeng tarafından yönetilen sınırlı ortaklığa para yatırdığı, böylece kurucunun şirket üzerindeki kontrolünü koruduğu belirtildi. Liang’ın tur sonrasındaki toplam payının yaklaşık yüzde 78 olduğu hesaplandı.

Temmuz ayında ise DeepSeek’in yaklaşık 1,5 milyar dolar büyüklüğünde yeni bir yatırım için görüşmeler yürüttüğü ve masadaki değerlemenin 71 milyar dolara ulaştığı haberleri yayımlandı. Ancak bu rakam tamamlanmış ve resmen açıklanmış bir finansman turunun sonucu değil, görüşmelerde konuşulan değerleme olarak öne çıkıyor.

Liang’ın kişisel servetine ilişkin tahminler de kullanılan değerlemeye göre değişiyor. Güncel hesaplamalar servetini 36 ile 38 milyar dolar arasında gösteriyor. Bu rakam, Liang’ı Dario Amodei ve Sam Altman gibi ABD’li yapay zekâ yöneticilerinden daha büyük bir kişisel servetin sahibi konumuna taşıyor.

Çin’de 29 genç girişimci milyarder var

2026 yılı verilerine göre dünyada servetini kendisi oluşturan, 40 yaşında veya daha genç 108 milyarder bulunuyor. Listenin ilk sırasında 50 isimle ABD yer alırken Çin, 29 girişimciyle ikinci sırada bulunuyor. Çin’in sayısı bir yıl içinde sekiz kişi arttı.

Yapay zekâ, dünya genelinde genç milyarder yaratan en önemli sektör konumuna yükselmiş durumda. Ancak Çin’deki tablo yalnızca teknoloji laboratuvarlarından oluşmuyor. Ülkedeki genç milyarderlerin üçte ikisinden fazlası servetini tüketici ürünleri veya medya alanında kazandı. Listede yedi video oyunu girişimcisi ile kahve ve çay markaları kuran dört iş insanı bulunuyor.

Bu durum, Çin’de servetin emlak sektöründen teknolojiye, eğlenceye ve tüketici markalarına doğru kaydığını gösteriyor.

Labubu’dan yapay zekâya uzanan şirketler

Liang Wenfeng’in ardından öne çıkan isimlerden biri Pop Mart’ın kurucusu Wang Ning. Şirketin koleksiyonluk karakterlerinden Labubu’nun Asya, Avrupa ve ABD’de büyük ilgi görmesi, Pop Mart’ı Çin’in en değerli tüketici markalarından biri haline getirdi.

Pop Mart’ın Çin dışındaki satışları 2025 yılında 2 milyar doları aşarken, dış pazarların şirketin toplam satışları içindeki payı yaklaşık yüzde 40’a ulaştı. Tasarım oyuncaklarını küresel bir tüketim ve koleksiyon kültürüne dönüştüren Wang, Çin’in en zengin genç girişimcileri arasına girdi.

Yapay zekâ tarafında Moonshot AI’ın 34 yaşındaki kurucusu Yang Zhilin dikkat çekiyor. Şirketin Kimi modeli, Çin’de yoğun kullanıcı talebiyle karşılaşırken Moonshot’ın değerlemesi yeni yatırımlarla hızla yükseldi.

Sütlü çay zinciri Chagee’nin kurucusu Zhang Junjie de yeni kuşağın küreselleşme hızını gösteren isimlerden biri. Şirketini 2017’de kuran Zhang, yalnızca iki yıl sonra Çin dışındaki ilk mağazasını açtı. Chagee bugün dokuz ülkede faaliyet gösteriyor ve hisseleri New York’ta işlem görüyor.

Elektronik ürünler geliştiren Dreame’nin kurucusu Yu Hao da gelirinin yaklaşık yüzde 80’ini dış pazarlardan elde ediyor. Aksiyon kameraları üreten Insta360 ve küresel kullanıcı kitlesine ulaşan oyun şirketi miHoYo da aynı eğilimin diğer örnekleri arasında bulunuyor.

Binaların yerini markalar aldı

Çin’de zenginliğin kaynakları son 40 yılda birkaç kez değişti. 1980’lerde devlet işletmelerini dönüştüren yöneticiler, 1990’larda emlak geliştiricileri ve 2000’lerde sanayi şirketleri öne çıktı.

Çin’in Dünya Ticaret Örgütüne katılmasının ardından BYD gibi üreticiler büyürken, 2010’lu yıllarda Alibaba ve Tencent ülkenin ilk büyük internet milyarderlerini ortaya çıkardı. ByteDance ve Shein’in kurucuları ise Çinli şirketlerin dünya çapında tüketiciye ulaşabileceğini gösterdi.

Yeni kuşak bu mirası yapay zekâ modelleri, oyun karakterleri, tasarım ürünleri ve içecek markalarıyla devam ettiriyor. İç tüketimdeki yavaşlama da şirketleri kuruluşlarının ilk yıllarından itibaren dış pazarlara yönelmeye zorluyor.

Sessizlik bir korunma stratejisi

Genç Çinli milyarderlerin medyadan uzak durması yalnızca kişisel tercih olarak değerlendirilmiyor. Ülkede iş insanlarıyla yönetim arasındaki ilişkinin son yıllarda daha hassas hale gelmesi, görünürlüğü riskli bir unsura dönüştürdü.

Alibaba’nın kurucusu Jack Ma’nın 2020’de düzenleyici kurumları eleştirmesinin ardından şirketlerinin kapsamlı denetimlerle karşılaşması, iş dünyasında önemli bir dönüm noktası oldu. Emlak sektöründeki borçlanmanın sınırlandırılması ve “ortak refah” politikası da büyük servet sahipleri üzerindeki baskıyı artırdı.

Küresel şirket kuran girişimciler aynı zamanda Çin ile ABD arasındaki teknoloji rekabetinden, yatırım sınırlamalarından ve ihracat kontrollerinden doğrudan etkileniyor. Çin’de veya ABD’de alınabilecek beklenmedik bir karar, şirketlerin finansmanını, halka arz planlarını ve dış pazarlardaki faaliyetlerini değiştirebiliyor.

Bu nedenle medyadan uzak durmak, yeni kuşak girişimciler için yalnızca mahremiyet değil, şirketlerini siyasi ve düzenleyici risklerden koruma yöntemi olarak da görülüyor.

Çin’in yeni milyarderleri kamuoyu önünde fazla görünmese de kurdukları şirketler dünyanın teknoloji, eğlence ve tüketim alışkanlıklarını etkiliyor. Onları önceki kuşaklardan ayıran temel özellik, yalnızca büyük servetlere ulaşmaları değil, Çin’de geliştirdikleri ürün ve fikirleri çok kısa sürede küresel markalara dönüştürebilmeleri.