Bosna kasabı Mladic Lahey cezaevinde hayatını kaybetti

VGN

Bosna kasabı olarak anılan eski Bosnalı Sırp general Ratko Mladic, soykırım ve savaş suçlarından aldığı müebbet hapis cezasını çekerken Lahey'deki BM cezaevinde 84 yaşında öldü.

Srebrenitsa Soykırımı nedeniyle müebbet hapis cezasına mahkûm edilen ve “Bosna kasabı” olarak anılan eski Bosnalı Sırp general Ratko Mladic, 27 Ağustos 2026’da Lahey’de hayatını kaybetti. Birleşmiş Milletler yetkilileri tarafından doğrulanan ölüm haberine göre Mladic 84 yaşındaydı. Ölüm nedeni hakkındaki ayrıntılar ilk açıklamalarda paylaşılmadı.

Sağlık sorunları ağırlaşmıştı

Mladic’in sağlık durumu uzun süredir kötüleşiyordu. Daha önce felç geçirdiği ve 2013 yılında kalp krizi yaşadığı açıklanan Mladic, son yıllarda çok sayıda sağlık sorunuyla mücadele ediyordu.

Avukatları, sağlık durumunu gerekçe göstererek Mladic’in insani nedenlerle serbest bırakılması için farklı tarihlerde başvurular yaptı. Bu talepler, işlenen suçların ağırlığı ve adaletin gerekleri dikkate alınarak reddedildi.

Ağustos 2026’da hazırlanan bir sağlık değerlendirmesinde Mladic’in ölümünün herhangi bir zamanda gerçekleşebileceği ve haftalar içinde hayatını kaybedebileceği belirtildi. Buna rağmen son tahliye başvurusu da kabul edilmedi.

Srebrenitsa’da sekiz binden fazla kişi öldürüldü

Ratko Mladic, Temmuz 1995’te Birleşmiş Milletler tarafından güvenli bölge ilan edilen Srebrenitsa’nın Bosnalı Sırp güçlerince ele geçirilmesini yönetti.

Srebrenitsa’nın düşmesinin ardından sekiz binden fazla Boşnak Müslüman erkek ve erkek çocuğu sistemli biçimde öldürüldü. Kurbanların cesetleri toplu mezarlara gömüldü. Suçların izlerini gizlemek amacıyla bazı mezarlar daha sonra açılarak cesetler farklı bölgelere taşındı.

Srebrenitsa’da yaşananlar, uluslararası mahkemeler tarafından soykırım olarak tanındı. Katliam, Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’nın ardından gerçekleşen en büyük toplu kıyım olarak kayıtlara geçti.

Saraybosna kuşatmasından da sorumlu tutuldu

Mladic, 12 Mayıs 1992’de Bosnalı Sırp Ordusu Ana Karargâhı komutanlığına getirildi ve en az Kasım 1996’ya kadar bu görevi sürdürdü.

Komutasındaki birlikler, Bosna Savaşı boyunca Boşnakları, Hırvatları ve diğer Sırp olmayan toplulukları Bosnalı Sırpların hak iddia ettiği bölgelerden çıkarmayı amaçlayan askerî harekâtlarda yer aldı.

Birleşmiş Milletler mahkemesi, Mladic’in Saraybosna’daki sivil nüfusu keskin nişancı ateşi ve ağır bombardımanla korkutmayı amaçlayan kuşatma harekâtında sorumluluk taşıdığına hükmetti. Mladic ayrıca NATO saldırılarını önlemek amacıyla Birleşmiş Milletler personelinin rehin alınmasından da suçlu bulundu.

On altı yıl firari yaşadı

Mladic hakkındaki ilk iddianame Temmuz 1995’te hazırlandı. Ancak eski general uzun yıllar yakalanamadı. Sırbistan’da korunduğu ileri sürülen Mladic, yaklaşık 16 yıl süren firar döneminin ardından 26 Mayıs 2011’de gözaltına alındı.

Beş gün sonra Lahey’deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesine teslim edildi. Yargılanmasına Mayıs 2012’de başlandı.

Mahkeme, 22 Kasım 2017’de Mladic’i Srebrenitsa’daki soykırımın yanı sıra insanlığa karşı suçlar ve savaş hukukunun ihlalinden suçlu buldu. Suçlu bulunduğu eylemler arasında zulüm, imha, cinayet, sürgün, zorla yerinden etme, sivillere yönelik yasa dışı saldırılar, terör ve rehin alma yer aldı.

Mladic, Bosna-Hersek’in bazı bölgelerinde 1992 yılında işlendiği belirtilen suçlarla ilgili ayrı bir soykırım suçlamasından ise beraat etti. Buna karşılık diğer on suçlamadan aldığı müebbet hapis cezası değişmedi.

Müebbet hapis cezası 2021’de kesinleşti

Ratko Mladic, 2017’de verilen karara itiraz etti. Birleşmiş Milletler bünyesindeki temyiz heyeti, 8 Haziran 2021’de Mladic’in Srebrenitsa Soykırımı, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından aldığı mahkûmiyet kararlarını onadı.

Temyiz heyeti müebbet hapis cezasını da kesinleştirdi. Böylece Mladic, Bosna Savaşı sırasında işlenen en ağır suçların askerî sorumlularından biri olarak cezaevinde kalmaya devam etti.

Mladic’in ölümüyle hakkındaki cezanın infazı sona ererken, Srebrenitsa Soykırımı ve diğer suçlarla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararları uluslararası hukuk kayıtlarında yerini koruyor.