İstanbul 20.5°C
Ankara 14.9°C
Diyarbakır 14.1°C
Berlin 29°C
BM bin yılın en güçlü El Niño’sunu bekliyor
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Birleşmiş Milletler, Pasifik Okyanusu’nda hızla güçlenen El Niño’nun son bin yılın en şiddetli örneklerinden birine dönüşebileceği uyarısında bulundu. İnsan kaynaklı küresel ısınmayla birleşen hava olayının, 2027’yi ölçümlerin başladığı dönemden bu yana kaydedilen en sıcak yıl haline getirebileceği belirtildi.
Pasifik’te sıcaklık farkı büyüyor
El Niño, tropikal Pasifik’teki rüzgârların zayıflaması veya yön değiştirmesi sonucunda sıcak yüzey sularının doğuya doğru yayılmasıyla ortaya çıkıyor. Okyanusta biriken büyük miktardaki ısı daha sonra atmosfere aktarılarak dünya genelindeki sıcaklık ve yağış düzenlerini etkiliyor.
Son ölçümlerde El Niño’nun izlendiği bölgedeki deniz yüzeyi sıcaklığının uzun dönem ortalamasının yaklaşık 2,6 derece üzerine çıktığı bildirildi. Tahminler, sıcaklık farkının kasım ayında 4 dereceye kadar ulaşabileceğine işaret ediyor.
Bu seviyeye çıkılması halinde devam eden El Niño, modern ölçümlerde görülen en güçlü örnekleri aşabilir. Ancak uzmanlar, El Niño’nun gücü ile her ülkede oluşturacağı etkinin aynı ölçüde artmayabileceğini, bölgesel sonuçların atmosfer ve okyanus koşullarına göre değişeceğini vurguluyor.
2027 sıcaklık rekoru kırabilir
El Niño yıllarında okyanustan atmosfere aktarılan ısı, küresel ortalama sıcaklığı yükseltiyor. Etkinin çoğu zaman olayın başlamasından sonraki aylarda belirginleşmesi nedeniyle 2027’nin yeni bir küresel sıcaklık rekoruna sahne olabileceği değerlendiriliyor.
Önceki güçlü El Niño dönemleri de küresel sıcaklık sıralamalarında rekor veya rekora yakın yıllarla sonuçlandı. Bu kez El Niño’nun etkisi, fosil yakıt kullanımı ve diğer insan faaliyetleri nedeniyle uzun süredir yükselen küresel sıcaklıkların üzerine eklenecek.
Bilim insanları, tek bir yılın sıcaklık rekoru kırmasının uzun vadeli iklim eğilimini tek başına belirlemediğini hatırlatıyor. Bununla birlikte art arda gelen sıcak yılların, insan kaynaklı iklim değişikliğinin etkilerini açık biçimde ortaya koyduğu belirtiliyor.
Kuraklık, sel ve yangın tehlikesi
El Niño’nun etkileri dünyanın her bölgesinde aynı şekilde görülmüyor. Bazı ülkelerde yağışların azalması ve kuraklık öne çıkarken başka bölgelerde şiddetli yağışlar, seller ve fırtınalar yaşanabiliyor.
Endonezya’da orman yangını tehlikesinin arttığı, Hindistan’da ise muson yağışlarının zayıfladığı bildiriliyor. Avustralya’nın bazı bölgelerinde daha sıcak ve kurak koşullar nedeniyle yangın riskinin yükselmesi bekleniyor.
Güney Amerika’nın bazı kesimlerinde ise yoğun yağış ve sel tehlikesi öne çıkıyor. Su kaynakları, enerji üretimi, ulaşım sistemleri ve kent altyapısının aşırı hava olaylarından etkilenebileceği belirtiliyor.
El Niño’nun İngiltere ve Avrupa üzerindeki etkileri daha karmaşık. Olayın sonbahar ve kış aylarında yağış, fırtına ve sıcaklık düzenlerini değiştirme ihtimali bulunmasına rağmen sonuçların diğer atmosfer koşullarına bağlı olduğu vurgulanıyor.
49 milyon kişi için ek gıda riski
El Niño’nun en ağır sonuçlarından birinin tarım ve gıda güvenliği alanında görülmesi bekleniyor. Kuraklık, sel ve mevsim normallerinin dışına çıkan sıcaklıklar; ürün kayıplarına, hayvan ölümlerine ve gıda fiyatlarında artışa yol açabiliyor.
Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı’nın erken analizine göre 2026-2027 El Niño’su, 2027 sonuna kadar en az 49 milyon ek kişiyi akut gıda güvensizliğine sürükleyebilir. Böylece 45 ülkede akut gıda güvensizliği yaşayanların toplam sayısı 274 milyona ulaşabilir.
Düşük gelirli ülkeler, geçimini tarımdan sağlayan toplumlar ve zaten çatışma ya da ekonomik kriz yaşayan bölgeler en yüksek risk altında bulunuyor. Kurum, önceki El Niño dönemlerinde 60 milyon ile 100 milyon kişinin gıda güvenliğinin olumsuz etkilendiğini hatırlatıyor.
Erken uyarı sistemleri devreye alınıyor
Dünya Meteoroloji Örgütü, El Niño’nun toplumlar ve ekonomiler üzerinde ağır sonuçlar doğurabileceğini belirterek ülkelerin hazırlıklarını artırmasını istedi. Ulusal meteoroloji ve hidroloji kurumlarıyla birlikte erken uyarı çalışmalarının genişletildiği açıklandı.
Hazırlık çalışmalarında kuraklığa dayanıklı tarım uygulamaları, su kaynaklarının korunması, sel ve yangın planlarının güncellenmesi ile risk altındaki toplumlara erken yardım ulaştırılması öne çıkıyor.
Uzmanlar, erken uyarı sistemlerinin can ve mal kaybını azaltabileceğini ancak El Niño’nun altında yatan uzun vadeli sıcaklık artışını durduramayacağını belirtiyor. Kalıcı çözüm için sera gazı emisyonlarının hızla azaltılması ve toplumların aşırı hava olaylarına karşı dayanıklılığının artırılması gerektiği vurgulanıyor.