Birleşik Krallık’ta bağımsızlık isteyen liderler birleşti

VGN

İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın ayrılık yanlısı liderleri Cardiff’te mutabakat imzaladı. Halkların geleceklerini belirlemesini isteyen liderler, Birleşik Krallık hükümetine anayasal değişime hazırlanması için çağrı yaptı.

İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da Birleşik Krallık’tan ayrılmayı savunan siyasi liderler, halkların kendi geleceklerini belirleme hakkı için ortak mutabakat imzaladı. Galler’in başkenti Cardiff’te buluşan liderler, Londra hükümetini anayasal değişime hazırlanmaya, bu değişimi planlamaya ve kolaylaştırmaya çağırdı.

Toplantıya İskoçya Başbakanı ve İskoç Ulusal Partisi lideri John Swinney, Galler Başbakanı ve Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ile Sinn Féin Genel Başkanı Mary Lou McDonald katıldı. Görüşme, liderlerin hükümet görevleri adına değil, partilerini temsilen yaptığı bir buluşma olarak gerçekleşti.

Ortak imza, farklı hedefler

Mutabakat, üç bölgenin Birleşik Krallık’tan ayrıldığı veya bağımsızlık referandumlarının kesinleştiği anlamına gelmiyor. Belge, siyasi işbirliğini güçlendirmeyi ve halkların anayasal gelecekleri hakkında karar vermesini savunan ortak bir tutum ortaya koyuyor.

İskoç Ulusal Partisi ve Plaid Cymru, İskoçya ile Galler’in bağımsızlığını hedefliyor. Sinn Féin ise Kuzey İrlanda’nın İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmesini savunuyor.

Liderler, bu farklılıkları koruduklarını ve her halkın geleceğini kendi yöntemiyle, kendi zamanında belirleyeceğini vurguladı. Ortak amaçlarını, temsil ettikleri toplumların sesini duyurmak ve karar hakkını savunmak olarak açıkladı.

Londra’ya anayasal değişim çağrısı

Swinney, mayıstaki seçimlerin ardından Birleşik Krallık’ın siyasi yapısında farklı bir tablo oluştuğunu söyledi. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da kendi kaderini tayin hakkını savunan başbakanların görev yapmasını bu değişimin göstergesi olarak değerlendirdi.

İskoçya’nın bağımsızlığı için yeni bir referandum düzenlenmesini hedeflediklerini belirten Swinney, hükümet yetkilerini ve parlamentodaki siyasi gücünü bu doğrultuda kullanacağını ifade etti. Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham’ın ülkenin son başbakanı olacağını ileri sürdü.

Galler Başbakanı ap Iorwerth ise Londra merkezli yönetimin bütün ülkelerin ihtiyaçlarına karşılık vermediğini savundu. Galler’in daha fazla yetkiye ve eşit muameleye ihtiyacı olduğunu belirterek Birleşik Krallık’ın yönetim yapısında köklü bir yenilenme istedi.

İrlanda’nın birleşmesi için referandum talebi

Sinn Féin Genel Başkanı McDonald, İrlanda’nın geleceğine halkın karar vermesi gerektiğini söyledi. Belfast Anlaşması çerçevesindeki referandum hakkını vurgulayan McDonald, Londra yönetiminin bu seçeneği gündem dışında tutmasına karşı çıktı.

O’Neill de anayasal değişim talebinin güçlendiğini savundu. Birleşik Krallık’ın mevcut yönetim sisteminin temsil ettikleri toplumların yararına çalışmadığını ileri sürerek kendi gelecekleri hakkında karar verme hakkını istedi.

Kuzey İrlanda’da hükümet, farklı siyasi görüşlerin birlikte yönetmesini sağlayan güç paylaşımı modeliyle çalışıyor. O’Neill’in yanında görev yapan Başbakan Yardımcısı Emma Little-Pengelly, Birleşik Krallık’ta kalmayı savunuyor. Bu nedenle O’Neill’in siyasi hedefi, Kuzey İrlanda yönetiminin tamamının ortak görüşünü yansıtmıyor.

Ekonomi, enerji ve Avrupa da gündemde

Cardiff’teki görüşmede anayasal değişimin yanında ekonomi ve enerji alanlarında işbirliği de ele alındı. Liderler, daha güçlü ve adil bir ekonomi oluşturmak, enerji kaynaklarını geliştirmek ve Avrupa ile ilişkileri güçlendirmek istediklerini belirtti. Ülkelerinin geleceğini Avrupa Birliği içinde gördüklerini ifade etti.

Birleşik Krallık hükümeti ise yeni referandum taleplerine karşı tutumunu koruyor. Londra yönetimi, önceliğin anayasal tartışmalar yerine ekonomi ve günlük yaşamı etkileyen sorunlar olması gerektiğini savunuyor.

İmzalanan mutabakat ortak bir ayrılık tarihi belirlemiyor. Liderler, farklı anayasal hedefleri için siyasi işbirliğini sürdürmeyi ve Londra’ya yönelik taleplerini birlikte dile getirmeyi amaçlıyor.