beIN’in yayın bedeli yeniden tartışılıyor

VGN

Süper Lig’in yeni yayın ihalesi için 450 milyon dolarlık beklenti tartışılıyor. Mevcut bedel, kur koşulları ve olası rakipler, kulüplerin gelecekteki gelirleri açısından yeniden önem kazanıyor.

Süper Lig ve 1. Lig’in yayın hakları için 13 Ocak 2027’de yapılması planlanan ihale, Türk futbolunun ekranlardan elde ettiği geliri yeniden tartışmaya açtı. Mevcut yayıncı beIN Media Group’un ödediği bedelin 400-450 milyon dolar düzeyine çıkıp çıkamayacağı konuşulurken, şirketin kazancı ile kulüplere ulaşan para arasındaki ilişkinin doğru verilerle değerlendirilmesi gerekiyor.

Mevcut anlaşma ne kadar?

2 Mart 2024’te açıklanan ihale sonucunda beIN Media Group bünyesindeki Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon AŞ’nin tüm yayın haklarını kapsayan Paket E için verdiği sezonluk 182 milyon dolarlık teklif kabul edildi. KDV dahil tutar 218,4 milyon dolar olarak açıklandı.

Üç sezonluk anlaşma, Süper Lig ve 1. Lig’in yurt içi ve yurt dışı yayın haklarını kapsıyor ve 2026-2027 sezonunun sonunda tamamlanıyor. Dolayısıyla yeni ihale hazırlığı, mevcut sözleşmenin sona ermesine yönelik bir süreç.

218,4 milyon doların tamamını kulüplerin kullanabileceği yayın geliri olarak değerlendirmek yanıltıcı. Vergi dahil ödeme ile vergi hariç hak bedeli farklı büyüklükler. Süper Lig ekiplerinin payı hesaplanırken de 1. Lig’in ve ilgili diğer payların ayrıca dikkate alınması gerekiyor.

Kur hesabı neden önemli?

2024’te açıklanan ödeme modelinde, 182 milyon dolarlık bedelin yarısının güncel döviz kuru üzerinden, diğer yarısının ise ihale günündeki 31,3 liralık kur esas alınarak ödenmesi öngörüldü. Ancak bu kurun sonraki sezon için enflasyon oranında artırılacağı da belirtildi.

Bu nedenle sabit kur mekanizmasını üç sezon boyunca hiç değişmeyen 31,3 liralık ödeme olarak anlatmak doğru değil. Kulüplerin fiilen elde ettiği döviz karşılığını değerlendirmek için ödeme tarihlerini, kur güncellemelerini ve gerçekleşen tahsilatları birlikte incelemek gerekiyor.

Özbek’in ilk 10 vurgusu ne anlama geliyor?

Galatasaray Başkanı Dursun Özbek, 10 Ekim’deki genel kurulda 2025-2026 dönemi konsolide hasılatını 480 milyon euro olarak açıkladı. Mağazacılık cirosu 126 milyon euroya, sponsorluk, reklam ve isim hakkı gelirleri 109 milyon euroya, kombine, loca, VIP ve günlük bilet hasılatı 101 milyon euroya ulaştı. Şampiyonlar Ligi geliri ise 63 milyon euro oldu.

Özbek’in yayın gelirleriyle ilgili itirazı, Galatasaray’ın Avrupa kulüpleri arasındaki toplam gelir sıralamasında daha yukarı çıkamaması üzerineydi. İlk 10 vurgusu, yayın gelirinin kulübün gelir kalemleri arasında ilk 10’a giremediği anlamına gelmiyor.

Özbek, Avrupa liglerine göre düşük kalan yayın gelirinin kulübün toplam gelir sıralamasını sınırladığını savundu. Bu değerlendirme, yayın bedelindeki artışın büyük kulüplerin uluslararası rekabet gücü açısından neden önemsendiğini gösteriyor.

768 milyon dolarlık hesap kârı gösteriyor mu?

Tartışmada kullanılan hesap, 2 milyon abonenin ayda ortalama 32 dolar ödediği varsayımına dayanıyor. Bu iki kabul doğru olursa aylık 64 milyon dolar, 12 ayda 768 milyon dolar abonelik tahsilatı hesaplanıyor.

Ancak abone sayısı, kişisel ve ticari üyeliklerin dağılımı, kampanyalar, vergiler, iptaller ve tahsilat süreleri doğrulanmadan bu sonuç gerçekleşmiş şirket cirosu olarak sunulamaz. Her üyeliğin 12 ay boyunca aynı tutarda gelir getirdiği kabulü de ayrıca sınanmalı.

Platformun toplam abonelik gelirini yalnızca Süper Lig’e mal etmek de sorunlu. Digiturk’ün portföyünde farklı spor organizasyonları ve eğlence içerikleri bulunuyor. Bu içeriklerin hak bedelleri ve diğer işletme maliyetleri hesaptan düşülmeden net kâr bulunamaz.

550-560 milyon dolarlık kâr iddiasını destekleyen kamuya açık, doğrulanmış bir mali tablo bu çalışma kapsamında tespit edilemedi. Reklam gelirlerinin prodüksiyon giderlerini tümüyle karşıladığı varsayımı da belgelenmiş değil. Bu verilerle beIN’in Türk futbolunu sömürdüğü sonucuna kesin olarak ulaşılamıyor.

450 milyon dolar için ne kadar artış gerekiyor?

Vergi hariç mevcut 182 milyon dolarlık bedel esas alındığında, yeni teklifin 400 milyon dolara çıkması yaklaşık yüzde 120, 450 milyon dolara çıkması yaklaşık yüzde 147 artış anlamına geliyor. 500 milyon dolar için gereken artış ise yaklaşık yüzde 175.

450 milyon dolar hedefi KDV dahil ifade ediliyorsa aynı karşılaştırma yapılamaz. Hedefin vergi dahil mi, hariç mi olduğu ve hangi hakları kapsadığı açıkça belirtilmeli.

Türkiye daha önce 500 milyon dolarlık ihale teklifini gördü. Digiturk, 21 Kasım 2016’daki ihalede 2017-2018’den itibaren beş sezon için yıllık 500 milyon dolar artı KDV teklif etmişti. Ancak geçmişteki başlangıç ihale bedeli, sonraki bütün sezonlarda aynı tutarın fiilen tahsil edildiğini tek başına kanıtlamaz.

Amazon ve Saran iddialarında son durum

Amazon ile Saran Grup’un yaklaşık 400 milyon dolara ulaşabilecek ortak teklif hazırladığına ilişkin iddialar bulunuyor. Bununla birlikte, bu çalışma kapsamında şirketlerden Süper Lig ihalesine katılımı ve teklif tutarını kesinleştiren resmî bir açıklama doğrulanamadı.

Amazon’un uluslararası spor yayıncılığı yatırımları, Türkiye için de teklif verdiğinin kanıtı değil. İhalenin rekabet düzeyi, şartname ve bağlayıcı tekliflerle netleşecek.

17 Eylül’de Riva’da yapılan toplantıda TFF ve kulüp temsilcileri, uluslararası tanınırlığı artıracak satış ve pazarlama stratejilerini değerlendirdi. İhale günü 13 Ocak 2027 olarak belirlenirken kurulun 15 günlük aralıklarla toplanması kararlaştırıldı.

Avrupa ile karşılaştırmada aynı ölçü kullanılmalı

Premier Lig’in 2025-2026’dan 2028-2029’a uzanan dört sezonluk Birleşik Krallık yayın anlaşmalarının toplamı 6,7 milyar sterlin. Bu, sezon başına ortalama 1,675 milyar sterlin demek; uluslararası haklar bu rakama dahil değil.

Almanya’da Bundesliga ve Bundesliga 2’nin 2025-2026 ile 2028-2029 arasındaki Almanca yayın hakları sezon başına 1,121 milyar euro olarak açıklandı. Bu bedel iki ligi birlikte kapsıyor.

Türkiye’nin vergi dahil bedelini Avrupa’daki vergi hariç tutarlarla, tek sezonluk gelirini çok yıllı sözleşme toplamlarıyla karşılaştırmak yanlış sonuç verir. Yurt içi, yurt dışı, dijital, özet ve diğer hakların kapsamı da eşitlenmeli.

Kulüpler için önemli olan tahsil edilebilir gelir

Ekonomik açıdan 400-450 milyon dolarlık bir bedelin mümkün olup olmadığı, taraftar ilgisinin ücretli aboneliğe dönüşmesine, reklam gelirlerine, uluslararası satışlara ve yayıncıların maliyet hesabına bağlı. Ünlü futbolcuların ligde bulunması ilgiyi artırabilir; tek başına belli bir ihale bedelini garanti etmez.

Rekabeti artırmak için canlı maç, dijital yayın ve özet haklarının farklı paketlerde değerlendirilmesi bir seçenek. Avrupa örnekleri, birden fazla yayıncının aynı ligde farklı haklar alabildiğini gösteriyor. Ancak bu yaklaşımın taraftarı birden fazla abonelik almaya zorlayabilecek maliyeti de hesaba katılmalı.

Yeni ihalenin başarısı, açıklanan dolar tutarının yanında ödeme güvenceleri, kur koşulları, yayın kalitesi ve kulüplere gerçekten ulaşan net gelirle ölçülecek. 450 milyon dolar beklentisi, ancak bağlayıcı teklifler ve sürdürülebilir bir yayın modeliyle somutlaşabilir.