Barrack: Türkiye devreye girmeseydi Gazze ateşkesi olmazdı
VGN
Güncel /
ABD’nin Ankara Büyükelçisi, “Bugün bulunduğumuz noktaya Ankara devreye girdiği için geldik” dedi
ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen forum kapsamında katıldığı panelde, Hamas ile İsrail arasında varılan Gazze ateşkesi ve rehine takasına ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
Barrack, gerçekleşen “en büyük gelişmenin” Hamas ile İsrail arasında sağlanan ateşkes ve rehinelerin geri dönmesi olduğunu vurguladı. Bu süreçte Türkiye’nin önemine özel bir yer ayıran Barrack, “Hamas ile diyaloğu sürdürmekle eleştirilen Türkiye devreye girmeseydi, bugün bulunduğumuz noktada olmazdık” ifadesini kullandı.
Ankara’nın, Gazze krizinde hem İsrail hem de Hamas kanadıyla konuşabilen az sayıdaki aktörden biri olduğuna dikkat çeken Barrack, bu iletişim kanallarının masanın kurulmasında belirleyici olduğunu belirtti. Ona göre, Türkiye’nin sahadaki ve diplomatik masadaki ağırlığı, ateşkes için gerekli zemini oluşturdu.
Katar’ın ağırlığı ve arabulucu diplomasi
Konuşmasında Katar’ın rolünü de öne çıkaran Barrack, bu ülkenin devreye girmemesi halinde ateşkesin gerçekleşmesinin “imkansız olacağını” savundu. Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’nin desteği ve Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani’nin Hamas ile diyalog yürütme kapasitesinin altı çizildi.
Barrack, Türkiye ve Katar’ın birlikte yürüttüğü yoğun diplomasi trafiğini, bölge ülkelerinin kendi sorunlarını çözme iradesine örnek olarak gösterdi. Bu çerçevede, tek merkezden yönetilen Batılı inisiyatifler yerine, bölge içi aktörlerin öne çıktığı çok katmanlı bir diplomasi modelini işaret etti.
“Batı bu bölgeye yön vermekte iyi bir iş çıkarmadı”
Tom Barrack, konuşmasının önemli bir bölümünü de Batı’nın Orta Doğu tarihine ve müdahalelerine ayırdı. “Batı, bu bölgeye yön vermekte ya da bir düzen mimarisi sunmakta pek de iyi bir iş çıkarmadı” diyen Barrack, özellikle Sykes–Picot düzeninden bu yana alınan neredeyse her kararın hata olduğunu, bugün yaşanan pek çok krizin kökeninde bu mirasın bulunduğunu savundu.
Barrack, ABD Başkanı Donald Trump’ın da İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana darbeler ve rejim değişiklikleri dahil, Batı müdahalelerini incelediğini, geçmişte yapılan hataların farkında olduğunu öne sürdü. Ona göre mesele, sadece demokrasi ya da federalizm tartışmalarından ibaret değil; Orta Doğu’da asıl belirleyici unsur “aktörler” ve liderlik yapıları.
“Bu bölgenin meselesi federalizmle ilgili değil, demokrasiyle ilgili değil, merkezileşmeyle ilgili değil. Bu bölge liderlikle ilgilidir” diyen Barrack, kalıcı düzenin ancak bu gerçek dikkate alınarak kurulabileceğini söyledi.
“Bu bölgede en iyi işleyen model hayırsever monarşi”
Barrack, Orta Doğu’daki yönetim modellerine ilişkin sözleriyle de dikkat çekti. “İsrail kendisinin bir demokrasi olduğunu iddia edebilir ama bu bölgede gerçekte en iyi işleyen şey, ister beğenin ister beğenmeyin ‘hayırsever bir monarşi’ olmuştur” ifadesini kullanan Barrack, uzun süreli istikrarın çoğu kez bu tarz yönetimlerde ortaya çıktığını iddia etti.
Batı’nın parlamenter diyalog çağrılarının Irak ve Libya gibi örneklerde beklenen sonucu vermediğini, aksine ülkeleri karar alamayan, kurumları kilitlenen yapılarla baş başa bıraktığını söyleyen Barrack, “Batı’nın parlamenter diyalog istediği her yerde sonuç hep bir felç hali oldu” dedi. Ona göre, dışarıdan dayatılan kurumsal modeller yerine, yol gösteren ama dayatmayan bir yaklaşım benimsenmeli.
Suriye için “farklı” bir Amerikan yaklaşımı
Barrack, ABD’nin Suriye politikasına ilişkin değerlendirmelerinde, bu kez “geçmişten farklı” bir katkıdan söz etti. ABD Başkanı Trump’ın, “Suriye Cumhurbaşkanı Şara’ya bir fırsat verme” yönünde karar aldığını belirten Barrack, bu yaklaşımı “Bu lidere kendi düzenini kurma ve bunun dış müdahale olmadan gerçekleşmesine imkan tanıma” çabası olarak tanımladı.
“Onlara kendi yapılarının ne olacağına kendilerinin karar vermesi için alan açacağız” diyen Barrack, Suriye’nin son dönemde kamp yönetimi, toplulukların entegrasyonu, yabancı savaşçıların dağıtılması ve kimyasal silahlar konusunda “çok iyi bir iş çıkardığını” ileri sürdü. Bu performansı “hem kahramanca hem de destansı” sözleriyle niteledi.
Barrack’a göre, ABD’nin yapması gereken bundan sonra “yardım etmek, yetki vermek, cesaretlendirmek” ve Suriyelilerin kurmak istedikleri kapsayıcı yönetim modeline müdahale etmemek.
“Bu bir süreç, bir olay değil”
Suriye ve İsrail’e bakarken “küçük adımlar” yaklaşımının önemini vurgulayan Barrack, bölgede barış ve istikrar arayışının tek hamlede sonuç vermeyeceğini, bunun uzun soluklu bir süreç olduğunu hatırlattı. “Bu bir süreçtir, bir olay değildir. Tümsekler olacak, vahşetler yaşanmaya devam edecek, ikilemlerle karşılaşacağız” diyen Barrack, Lübnan ve Suriye’nin “iki kadim ve güzel medeniyet” olarak uyumlu hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Gazze ateşkesi, Türkiye ve Katar’ın öne çıktığı arabuluculuk kanalları ve Suriye’ye işaret edilen yeni yaklaşım, Barrack’ın çerçevesinde aynı resmin parçaları olarak sunuluyor. Bu resimde Batı, yön veren değil, daha çok yol gösteren ve alan açan bir aktör olmaya çağrılırken; bölge ülkelerine, kendi düzenlerini yine kendi iç dinamikleriyle kurma sorumluluğu yükleniyor. Bu tartışma, önümüzdeki dönemde Ankara’nın, Doha’nın ve Şam’ın attığı adımlarla daha da somutlaşacak gibi görünüyor.
Diğer haberler
Yükleniyor…
VGNHaber'i Google'da Tercih Edilen Kaynağınız Yapın
Son dakika haberlerini ve tarafsız analizleri Google Tercihler'e ekleyerek kaçırmayın.
Yeni haberlerden anlık haberdar olmak ister misiniz?
Çerez Kullanımı
Sizlere daha iyi bir hizmet sunabilmek için sitemizde çerezlerden faydalanıyoruz.
Sitemizi kullanmaya devam ederek çerezleri kullanmamıza izin vermiş oluyorsunuz.
Detaylı bilgi almak için Çerez Politikasını inceleyebilirsiniz.
İstanbul 20.2°C
Şanlıurfa 15.7°C
Mersin 21°C
Samsun 19.8°C
Berlin 29°C
