Bahçeli: Hazine yardımı vekil oranında paylaşılmalı

VGN

MHP lideri Devlet Bahçeli, CHP’ye verilen Hazine yardımının yeni partiye geçen milletvekili oranında paylaştırılmasının etik olacağını gazetecilere söyledi.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, CHP’den ayrılarak kurulacak yeni partiye katılacak milletvekilleri üzerinden Hazine yardımının paylaştırılması çağrısında bulundu. Bahçeli, 2026 yılında CHP’ye ödendiğini belirttiği 1 milyar 815 milyon liranın, yeni oluşuma geçen milletvekili sayısıyla orantılı biçimde bölünmesinin etik olacağını savundu.

Bahçeli’nin önerisi

Gazetecilerin CHP içinden çıkacak yeni parti, milletvekili geçişleri ve parti mal varlığının geleceğine ilişkin sorusunu yanıtlayan Bahçeli, yeni oluşumun işaretlerinin uzun süredir görüldüğünü söyledi.

Kamuoyunda yeni partiye 80 veya 90 milletvekilinin katılabileceğine ilişkin listelerin konuşulduğunu belirten Bahçeli, henüz kesinleşmiş bir milletvekili sayısı bulunmamasına rağmen yeni bir siyasi oluşumun ortaya çıkacağını ifade etti.

Bahçeli, CHP’ye ait binaların, makam araçlarının ve diğer mal varlıklarının mevcut partide kalacağına dikkat çekerek mali kaynakların da gündeme alınması gerektiğini savundu.

MHP lideri, CHP’ye 2026 yılında ödendiğini söylediği 1 milyar 815 milyon liralık Hazine yardımından, ayrılan milletvekili sayısına göre yeni partiye pay aktarılmasının “etik olan” yöntem olduğunu dile getirdi.

Önerinin hukuki karşılığı bulunmuyor

Bahçeli’nin açıklaması, yürürlükteki mevzuata dayanan mevcut bir hakkın hatırlatılmasından çok siyasi ve etik bir öneri niteliği taşıyor. Mevcut düzenlemede, milletvekillerinin başka bir partiye geçmesi halinde Hazine yardımının da aynı oranda yeni partiye aktarılmasını sağlayan bir hüküm bulunmuyor.

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun ek 1’inci maddesine göre devlet yardımının hesaplanmasında partilerin son milletvekili genel seçiminde aldıkları oy oranları esas alınıyor. Genel seçimde geçerli oyların yüzde 3’ünden fazlasını alan siyasi partiler Hazine yardımından yararlanabiliyor.

Milletvekili transferi yoluyla kurulan bir parti, son genel seçime kendi adıyla katılmadığı için yalnızca Meclisteki sandalye sayısına dayanarak devlet yardımı alamıyor. Yeni partinin TBMM’de grup kurması veya yüksek sayıda milletvekiline ulaşması da tek başına bu sonucu değiştirmiyor.

Yasal değişiklik gerekecek

Bahçeli’nin önerisinin uygulanabilmesi için Hazine yardımına ilişkin mevcut sistemde yasal bir değişiklik yapılması veya aktarımın hukuki zeminini belirleyecek ayrı bir düzenleme hazırlanması gerekiyor.

Mevcut düzenleme değişmezse yeni partinin doğrudan devlet yardımı alabilmesi için katılacağı ilk milletvekili genel seçiminde yüzde 3’ün üzerinde oy kazanması gerekecek.

Partilerin mal varlıkları da milletvekili sayısına göre paylaştırılmıyor. Binalar, araçlar, banka hesapları ve diğer varlıklar ilgili siyasi partinin tüzel kişiliğine ait bulunuyor. Bir milletvekilinin partiden ayrılması, mevcut mal varlığı üzerinde kendiliğinden pay hakkı doğurmuyor.

CHP’den Bahçeli’ye yanıt

Bahçeli’nin açıklamasının ardından CHP Sözcüsü Müslim Sarı sosyal medya hesabından bir açıklama yaptı. Sarı, Bahçeli’ye aynı etik yaklaşımın İYİ Parti’nin kuruluş sürecinde neden dile getirilmediğini sordu.

Sarı ayrıca Bahçeli’nin önerisinin, CHP’den ayrılarak yeni oluşuma katılacak isimlere ekonomik destek arayışı anlamına gelip gelmediğinin açıklanmasını istedi. Böylece Hazine yardımı tartışması, Bahçeli’nin önerisinin ardından CHP ile MHP arasında yeni bir siyasi polemiğe dönüştü.

Hazine yardımı sistemi nasıl değişti

Türkiye’de siyasi partilere devlet yardımı uygulaması ilk kez 1965 yılında yasal zemine kavuştu. Sistem sonraki yıllarda Anayasa Mahkemesi kararları ve yeni yasal düzenlemelerle birkaç kez değiştirildi.

1983 yılında yürürlüğe giren 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu, devlet yardımının temel esaslarını yeniden belirledi. Anayasa’nın 68’inci maddesinde 1995 yılında yapılan değişiklikle siyasi partilere yeterli düzeyde ve hakça mali yardım yapılması anayasal güvenceye bağlandı.

Hazine yardımından yararlanmak için gereken oy oranı 2014 yılında yüzde 7’den yüzde 3’e indirildi. Ancak yardımın seçimde alınan oy oranına bağlı olması nedeniyle seçimden sonra kurulan partiler, milletvekili sayıları ne olursa olsun bu kaynaktan otomatik olarak yararlanamıyor.

Bahçeli’nin çıkışı, yeni partinin kuruluş süreci ilerlerken yalnızca milletvekili geçişlerini değil, siyasi partilerin kamu kaynaklarından nasıl yararlanması gerektiğini de tartışmanın merkezine taşıdı.