Anthropic’ten yazarlara 1,5 milyar dolar

VGN

ABD’de bir federal mahkeme, yapay zekâ şirketi Anthropic ile yazarlar ve yayınevleri arasında varılan 1,5 milyar dolarlık telif hakkı uzlaşmasına nihai onay verdi. Karar, ABD’de bir telif hakkı davasında bilinen en yüksek toplu ödeme olarak kayıtlara geçti.

Uzlaşma, Anthropic’in Claude adlı yapay zekâ sistemini geliştirmek amacıyla telif hakkıyla korunan kitapların korsan kopyalarını izinsiz biçimde edindiği ve merkezi bir dijital arşivde tuttuğu iddialarından doğan davayı sonuçlandırdı.

Uzlaşmaya nihai onay

ABD Bölge Yargıcı Araceli Martínez-Olguín, 20 Temmuz 2026’da San Francisco’da verdiği kararla tarafların üzerinde anlaştığı uzlaşmayı onayladı. Yargıç, ödemenin yetersiz olduğunu ve bazı hak sahiplerinin kapsam dışında bırakıldığını savunan itirazları kabul etmedi.

Toplu dava, yazarlar Andrea Bartz, Charles Graeber ve Kirk Wallace Johnson tarafından Ağustos 2024’te açılmıştı. Yazarlar, Anthropic’in eserlerinin korsan kopyalarını izinsiz olarak edindiğini ve Claude’un geliştirilmesiyle bağlantılı çalışmalarda kullandığını ileri sürmüştü.

Dava daha sonra aynı durumda olduğu belirlenen yüz binlerce eserin hak sahiplerini kapsayan toplu bir telif hakkı uyuşmazlığına dönüştü.

Eser başına yaklaşık 3 bin dolar

Anlaşma kapsamında Anthropic, yaklaşık 500 bin eserin hak sahiplerine dağıtılmak üzere 1,5 milyar dolarlık bir fon oluşturacak. Yazarlar ve yayınevleri, sahip oldukları hakların kapsamına göre eser başına yaklaşık 3 bin dolar alabilecek.

Bir eserin telif hakkının yazar ve yayınevi arasında paylaşılması durumunda ödeme de tarafların sahip olduğu haklara göre bölüştürülecek. Kesintiler, başvuru sayısı ve fonda biriken faiz nedeniyle hak sahiplerine ulaşacak kesin miktar değişebilecek.

Uzlaşma kapsamındaki yazar ve yayınevlerinin yüzde 91’inden fazlasının tazminat için başvuruda bulunduğu açıklandı. Anlaşmanın dışında kalmayı seçen bazı hak sahiplerinin Anthropic’e karşı açtığı ayrı davalar ise devam ediyor.

Mahkeme adil kullanım sınırını çizdi

Davanın en önemli aşaması, dönemin yargıcı William Alsup’un Haziran 2025’te verdiği kararla yaşandı. Mahkeme, yasal yollarla edinilmiş kitapların yapay zekâ modelinin eğitiminde kullanılmasının dönüştürücü nitelikte olabileceğini ve adil kullanım kapsamında değerlendirilebileceğini belirtti.

Ancak aynı kararda, korsan kaynaklardan indirilen milyonlarca kitabın gelecekte kullanılmak üzere merkezi bir dijital arşivde saklanmasının adil kullanım sayılamayacağı sonucuna varıldı.

Mahkeme böylece yapay zekâ modelinin eğitilmesi ile eğitim materyallerinin hangi yöntemle elde edildiğini birbirinden ayırdı. Karar, şirketlerin telif hakkıyla korunan eserleri korsan arşivlerden edinmesinin, eğitim faaliyetinden bağımsız olarak ihlal oluşturabileceğini ortaya koydu.

Yüz milyarlarca dolarlık risk

Anthropic’in korsan kaynaklardan 7 milyondan fazla kitabı indirerek dijital arşiv oluşturduğu belirlenmişti. İhlallerin kasıtlı olduğuna karar verilmesi halinde şirketin eser başına 150 bin dolara kadar yasal tazminatla karşılaşma riski bulunuyordu.

Tazminat miktarının belirlenmesi için Aralık 2025’te yapılması planlanan duruşma öncesinde taraflar uzlaşmaya vardı. Dava devam etseydi teorik tazminat tutarının yüz milyarlarca dolara ulaşabileceği değerlendiriliyordu.

Anthropic, anlaşmanın yapay zekâ modellerinin kitaplarla eğitilmesinin adil kullanım kapsamında değerlendirilebileceğine ilişkin mahkeme kararını değiştirmediğini belirtti. Şirket ayrıca hak sahiplerinin büyük bölümünün ödeme için başvurmasını olumlu karşıladığını bildirdi.

Davacıların baş avukatı Justin Nelson ise uzlaşmanın bilinen en büyük telif hakkı tahsilatı olduğunu ve hak sahiplerine yapılacak ödemelerin mümkün olan en kısa sürede başlatılacağını açıkladı.

Yapay zekâ şirketleri için kritik dava

Anthropic davası, üretken yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinde kullanılan kitaplar, haberler, görseller ve diğer telifli içerikler üzerindeki tartışmalar açısından önemli bir hukuki sınır oluşturdu.

Karar, telif hakkıyla korunan içeriklerin yapay zekâ eğitiminde kullanılmasını bütünüyle yasaklamıyor. Buna karşılık şirketlerin eğitim materyallerini korsan kaynaklardan edinmesinin ve kapsamlı dijital arşivler oluşturmasının ayrı bir telif ihlali doğurabileceğini gösteriyor.

Benzer gerekçelerle başka teknoloji şirketlerine karşı açılan davalar ABD mahkemelerinde devam ediyor. Anthropic uzlaşmasının bu davalarda doğrudan bağlayıcı bir emsal oluşturması beklenmese de hak sahipleri ile yapay zekâ şirketleri arasındaki gelecekteki lisans ve tazminat görüşmelerini etkilemesi bekleniyor.