Annesinin öldürüldüğünü bu bebeğe kim anlatacak?
Yalova’daki bir hastanenin yoğun bakım servisinde, kuvözün içinde hayata tutunmaya çalışan bir bebek var. Henüz annesinin sıcaklığını hissedemeden, sesini tanıyamadan ve yüzünü hafızasına yerleştiremeden annesiz kaldı.
Sekiz aylık hamile olan 19 yaşındaki Sultan Pelit Derin, eşi Muhammed Derin’in pompalı tüfekle ateş ettiği belirtilen olayın ardından ağır yaralı olarak hastaneye kaldırıldı. Doktorlar önce anne ile bebeği yaşatmak için mücadele etti. Acil ameliyata alınan Sultan’ın erkek bebeği operasyonla sağ olarak dünyaya getirildi.
Doktorlar bebeği kurtarmayı başardı. Ancak Sultan Pelit Derin, yapılan bütün müdahalelere rağmen yaşamını yitirdi.
Şimdi o bebek kuvözde. Çevresindeki sağlık çalışanları onun yaşaması için mücadele ediyor. Henüz dünyadan, anneden, babadan, ölümden ve şiddetten habersiz. Fakat bir gün büyüyecek. Konuşmaya, anlamaya ve soru sormaya başlayacak.
“Annem nerede?” diyecek.
Peki annesinin nasıl öldürüldüğünü bu çocuğa kim anlatacak?
Sultan’ın ölümü, yalnızca Yalova’nın Bağlarbaşı Mahallesi’nde yaşanan bir aile tartışmasının sonucu olarak görülemez. Türkiye’de her yıl yüzlerce kadın, büyük bölümü tanıdığı veya birlikte yaşadığı erkeklerin uyguladığı şiddet nedeniyle hayatını kaybediyor.
Kadın cinayetlerine ilişkin kurumların kullandığı tanımlar ve veri toplama yöntemleri birbirinden farklı olduğu için rakamlar değişebiliyor. Kamuoyuna açık, güncel ve bütün vakaları aynı yöntemle takip eden ortak bir resmî veri sistemi bulunmaması da kesin sayıya ulaşmayı güçleştiriyor.
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun aylık raporlarına göre 2026’nın ilk altı ayında 150 kadın erkekler tarafından öldürüldü. Temmuz ayında kaydedilen 25 kadın cinayetiyle birlikte yılın ilk yedi ayındaki sayı en az 175’e yükseldi. Aynı dönemde 182 kadın da şüpheli biçimde ölü bulundu.
Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu ise farklı bir yöntemle hazırladığı raporda, yılın ilk yedi ayında 160 kadın cinayeti ve 71 şüpheli kadın ölümü kaydetti. Ağustos ayına ilişkin rapor henüz tamamlanmadığı için 21 Ağustos itibarıyla kesin toplam bilinmiyor. Sultan Pelit Derin’in ölümü, ağustos ayının büyüyen bilançosuna eklenen yeni bir yaşam kaybı oldu.
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun aynı yöntemle hazırladığı yıllık raporlara göre 2021’de 280, 2022’de 334, 2023’te 315, 2024’te 394 ve 2025’te 294 kadın erkekler tarafından öldürüldü.
Bu rakamlar, son beş tamamlanmış yılda en az 1.617 kadının öldürüldüğünü gösteriyor. Şüpheli kadın ölümleri bu toplamın içinde yer almıyor.
Her rakamın arkasında yarım kalan bir hayat bulunuyor. Bir annenin çocuğu, bir çocuğun annesi, bir kardeşin ablası veya kız kardeşi, bir ailenin sevdiği insan artık yaşamıyor. Geride kalan çocuklar ise yalnızca annelerini kaybetmiyor. Hayatları boyunca taşıyacakları ağır bir travmayla karşı karşıya kalıyor.

Sultan Pelit Derin’in pompalı tüfekle vurulması, bireysel silahlanma sorununu da yeniden gündeme taşıdı.
Veriler, kadın cinayetlerinde ateşli silah kullanımının giderek arttığını gösteriyor. Kadın cinayetlerinin ateşli silahlarla işlenme oranı 2021’de yüzde 48 olarak kaydedilirken, 2025’te yüzde 58’e yükseldi.
Bu tablo, “Bir anlık öfke” veya “Aile içi tartışma” denilerek geçiştirilemez. Silaha kolay ulaşılması, birkaç dakika içinde geri dönüşü olmayan sonuçlar doğuruyor. Tartışmanın olduğu yerde silah varsa tehdit büyüyor, ölüm ihtimali artıyor.
Silahın ruhsatlı veya ruhsatsız olması sonucu değiştirmiyor. Asıl soru, şiddet riski bulunan kişilerin silaha ulaşmasının neden önlenemediği ve mevcut silahların neden zamanında alınmadığıdır.
Uzmanların ve kadın örgütlerinin ortaklaştığı değerlendirmeye göre kadın cinayetleri birbirinden bağımsız, kişisel öfkeyle açıklanabilecek olaylar değil. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, kadını denetim altında tutma anlayışı, şiddetin normalleştirilmesi, silaha kolay erişim ve koruyucu tedbirlerin gerektiği gibi uygulanmaması sorunu büyütüyor.
Uzmanlar yalnızca cezaların artırılmasının yeterli olmayacağını belirtiyor. Şiddet riski ortaya çıktığı anda koruma mekanizmalarının çalıştırılması, uzaklaştırma kararlarının denetlenmesi, riskli kişilerin silahlarına el konulması ve tehdit altındaki kadınların güvenli biçimde korunması gerekiyor.
Bunun yanında eğitim ailede başlamalı ve okulda devam etmeli. Erkek çocuklara kadının bir erkeğin mülkü olmadığı, ayrılma veya boşanma kararının şiddet gerekçesi yapılamayacağı, öfkenin silahla gösterilemeyeceği anlatılmalı.
Bir çocuk, karşısındaki kadının annesi, kız kardeşi veya eşi olduğu için değil, insan olduğu için yaşam hakkına sahip bulunduğunu öğrenerek büyümeli.
Kadın cinayetlerinin yalnızca kadın örgütlerinin veya öldürülen kadınların ailelerinin sorunu olarak görülmemesi gerekiyor. Bu, bütün toplumun meselesidir.
Komşuların duyduklarını görmezden gelmemesi, ailelerin şiddeti “evin içinde kalması gereken bir konu” saymaması, tehditlerin küçümsenmemesi ve yetkili kurumların her başvuruyu ciddi biçimde değerlendirmesi gerekiyor.
Toplumsal tepki yalnızca bir kadın öldürüldükten sonra birkaç gün süren sosyal medya paylaşımlarıyla sınırlı kalmamalı. Önemli olan, kadın hayattayken sesini duymak ve yardım talep ettiğinde yanında durmaktır.
Kadınlarımızın, annelerimizin, kız kardeşlerimizin ve çocuklarımızın ölmemesi için toplumun her kesimi sorumluluk üstlenmeli. Şiddeti öven, silahı güç göstergesi sayan ve kadınların yaşam tercihlerini erkeklerin iznine bağlayan anlayış değişmeli.
Sultan’ın kurtarılan bebeği erkek olarak dünyaya geldi. O bebek bugün hiçbir şeyin sorumlusu değil. O da annesini kaybeden ve korunması gereken bir çocuk.
Umut ediyoruz ki sevgiyle, eşitlik duygusuyla ve şiddetten uzak büyütülür. Annesinin yaşadıklarını öğrendiğinde bunun yalnızca aile içinde yaşanan bir tartışma olmadığını, önlenmesi gereken ağır bir toplumsal sorun olduğunu anlar.
Yeni neslin erkekleri öfkelendiklerinde silaha sarılmamalı. Kadınlara, eşlerine, annelerine ve kız kardeşlerine silah doğrultmamalı. Ayrılığı, reddedilmeyi veya anlaşmazlığı şiddetin gerekçesi olarak görmemeli.
VGN diyor ki:
Bir bebeğe annesinin nasıl öldürüldüğünü anlatmak zorunda kalan bir toplum, yalnızca geçmişte yaşanan bir cinayeti açıklamaz. Kendi sessizliğini, ihmallerini ve şiddeti neden durduramadığını da anlatmak zorunda kalır.
Sultan’ın bebeği büyüdüğünde “Annemi kim koruyamadı?” diye sormadan önce bu sorunun cevabını bugün hep birlikte vermeliyiz.
Kadınların ölmediği, çocukların annesiz kalmadığı ve hiçbir erkeğin öfkesini silahla göstermediği bir Türkiye kurmak zorundayız.