İstanbul 20.5°C
Ankara 14.5°C
Diyarbakır 13.9°C
Berlin 29°C
Anne olan kadınların yarısı bir yılda işten ayrılıyor
Yeni haberler yayınlandığında ilk siz haberdar olun.
İlgili metinler: Abonelik Sözleşmesi · KVKK Aydınlatma Metni · Çerez Politikası. Bültenlerin altındaki bağlantıyla abonelikten dilediğiniz zaman çıkabilirsiniz.
Merak ettiğiniz konuyu yazın, hemen sonuçlara ulaşın.
İsteğe bağlı. Hava durumu seçtiğiniz şehre göre gösterilir.
İsterseniz bültene de abone olun.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu iş birliğinde hazırlanan “İşgücü Piyasası ve Kadın İstihdamı Ekseninde Aile Dostu Politikalar” raporu, doğum sonrası kadın istihdamına ilişkin dikkat çeken veriler ortaya koydu. Özel sektörde çalışan ve doğum yapan yaklaşık 1,4 milyon kadının idari verileri üzerinden yapılan analiz, annelik döneminde işgücü piyasasından kopuşun ne kadar yaygınlaştığını gösterdi.
Rapora göre doğumdan sonraki ilk ayda kadınların yüzde 3,7’si işten ayrılıyor. Altıncı ayda bu oran yüzde 39,9’a, 12’nci ayda ise yüzde 56,5’e yükseliyor. Veriler, doğum sonrası işten ayrılmanın ani bir kırılmadan çok, zaman içinde artan bir süreç olduğunu ortaya koyuyor.
Kadınların işten ayrılmasında en önemli nedenler arasında ev içi ücretsiz işlerin ve bakım sorumluluğunun büyük ölçüde kadınların üzerinde kalması yer alıyor. İş ve aile yaşamını birlikte sürdürebilme imkânlarının sınırlı olması, esnek çalışma modellerine yeterince erişilememesi ve güvenilir bakım hizmetlerinin yaygın olmaması istihdamda kalmayı zorlaştırıyor.
Raporda, kadınların ücretsiz doğum izni ve yarı zamanlı çalışma gibi haklardan sınırlı ölçüde yararlandığı da belirtildi. Özel sektörde çalışan kadınların yalnızca yüzde 24,22’sinin ücretsiz doğum izni kullanması, mevcut hakların kullanımında da sorunlar olduğunu gösterdi.
Araştırma, doğum sonrası işten ayrılan kadınların iş hayatından tamamen kopmadığını da ortaya koydu. İşten ayrılan kadınların yüzde 64,33’ü yeniden kayıtlı istihdama dönüyor. Ancak ortalama dönüş süresi 13,3 ayı buluyor.
Kadınların yalnızca yüzde 15,9’u aynı firmaya geri dönebiliyor. Aynı sektöre dönenlerin oranı yüzde 48,2, aynı mesleğe dönenlerin oranı ise yüzde 53,1 olarak hesaplandı. Bu tablo, doğum sonrası işe dönüşün çoğu zaman işyeri değişikliğiyle gerçekleştiğini gösteriyor.
Reel ücretlerde ise hem aynı firmaya hem de farklı firmalara dönüşlerde ayrılma öncesine göre sınırlı artış görüldü. Ancak bu artışın kadınların kariyer kesintisini telafi etmekte yetersiz kaldığı değerlendiriliyor.
Doğum sonrası işten ayrılma oranları sektörlere ve firma büyüklüğüne göre değişiyor. Eğitim ve sağlık gibi daha düzenli çalışma saatleri ve daha güçlü iş güvencesi sunan alanlarda ayrılma oranları düşük kalırken, sanayi ve hizmet gibi vardiyalı, emek yoğun ve esnekliği sınırlı sektörlerde oranlar yükseliyor.
Firma ölçeği de kadınların istihdamda kalmasında belirleyici oluyor. Büyük ölçekli firmalarda doğum sonrası işten ayrılan kadınların oranı yüzde 15 seviyesindeyken, küçük işletmelerde bu oran yüzde 43’e kadar çıkıyor. Büyük firmalarda kurumsal düzenlemeler, izin planlaması ve esnek çalışma imkânları kadınların işe devamını kolaylaştırıyor.
Raporda doğum sonrası istihdam kaybının kamu maliyesine etkisi de hesaplandı. Buna göre 2016-2024 döneminde doğum sonrası işten ayrılıp kayıtlı istihdama geri dönmeyen 309 bin 581 kadın bulunuyor. Bu kadınların yalnızca yarısının istihdamda kalması durumunda yaklaşık 797 milyar lira prim geliri ve 491 milyar lira gelir vergisi elde edilebileceği belirtildi.
Bu hesaplama, doğum sonrası işgücü kaybının yalnızca kadınların gelirini ve kariyerini etkilemediğini, aynı zamanda sosyal güvenlik sistemi ve kamu gelirleri üzerinde de ölçülebilir bir maliyet oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Raporda çözüm için bütüncül aile dostu politikaların güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Gelir güvencesi sağlayan ebeveyn izinleri, bakım sorumluluğunun kadın ve erkek arasında daha dengeli paylaşılması, erişilebilir ve güvenilir kreş hizmetlerinin yaygınlaştırılması, güvenceli esnek çalışma modelleri ve işe dönüşü kolaylaştıran eğitim programları öne çıkan öneriler arasında yer aldı.
KOBİ’ler dâhil işverenlere yönelik sürdürülebilir teşvik mekanizmalarının da kadınların doğum sonrası istihdamda kalmasını destekleyebileceği belirtildi. Rapora göre kadınların annelik ve çalışma hayatı arasında tercih yapmak zorunda kalmadığı bir model, hem işgücü piyasası hem de ekonomik büyüme açısından kritik önem taşıyor.