Amerika’nın ünlü Cumhuriyetçi senatörü hayatını kaybetti

VGN

ABD siyasetinin etkili Cumhuriyetçi isimlerinden Lindsey Graham, kısa ve ani bir rahatsızlığın ardından 71 yaşında hayatını kaybetti; Washington çevreleri yasa büründü.

ABD siyasetinin en tanınmış Cumhuriyetçi isimlerinden Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham, 11 Temmuz 2026’da 71 yaşında hayatını kaybetti. Graham’ın ofisi, deneyimli siyasetçinin kısa ve ani bir rahatsızlığın ardından yaşamını yitirdiğini açıkladı.

Washington’daki evine kalp durması ihbarı üzerine acil sağlık ekiplerinin gönderildiği belirtildi. Ancak kesin ölüm nedeni hakkında henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Graham, ölümünden kısa süre önce Ukrayna’ya yaptığı ziyaretten dönmüştü. Pazar günü katılacağı televizyon programında Ukrayna temaslarını ve ABD dış politikasını değerlendirmesi bekleniyordu.

Mütevazı bir aileden Washington’a uzandı

Lindsey Olin Graham, 9 Temmuz 1955’te Güney Carolina eyaletinin Central kasabasında dünyaya geldi. Ailesi restoran, bar ve bilardo salonu olarak kullanılan küçük bir işletme çalıştırıyordu.

Graham henüz genç yaşlardayken annesini kanser nedeniyle kaybetti. Babası da yaklaşık 15 ay sonra kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Anne ve babasının ölümünün ardından kendisinden dokuz yaş küçük kız kardeşi Darline’ın bakımını üstlendi ve yasal vasisi oldu.

Ailesinde üniversiteye giden ilk kişi olan Graham, Güney Carolina Üniversitesinde psikoloji eğitimi aldı. Daha sonra aynı üniversitenin hukuk fakültesinden mezun oldu.

Askerî hukukçu olarak görev yaptı

Graham, hukuk eğitiminin ardından ABD Hava Kuvvetlerine katıldı. Askerî hukukçu olarak görev yapan Graham, aktif hizmetinin bir bölümünü Almanya’da geçirdi.

Aktif görevden ayrıldıktan sonra Hava Kuvvetleri Rezervinde hizmetini sürdürdü. Albay rütbesine kadar yükselen Graham’ın askerî geçmişi, savunma ve dış politika konularındaki görüşlerinin şekillenmesinde etkili oldu.

Kongrede yaklaşık 31 yıl

Siyasi yaşamına Güney Carolina eyalet meclisinde başlayan Graham, 1994 yılında ABD Temsilciler Meclisine seçildi. Dört dönem Temsilciler Meclisi üyeliği yaptıktan sonra 2002 seçimlerinde Senatoya girdi.

Ocak 2003’te Güney Carolina senatörü olarak göreve başlayan Graham, ölümüne kadar koltuğunu korudu. Böylece Temsilciler Meclisi ve Senatodaki toplam görev süresi 31 yılı aştı.

Senato Yargı Komitesinin başkanlığını yapan Graham, özellikle federal yargıçların ve Yüksek Mahkeme üyelerinin onay süreçlerinde Cumhuriyetçi Parti adına belirleyici roller üstlendi. Daha sonraki dönemde Senato Bütçe Komitesinin başına geçti.

Trump karşıtlığından yakın müttefikliğe

Graham ile Donald Trump arasındaki ilişki, Amerikan siyasetinin en dikkat çekici dönüşümlerinden birine sahne oldu. Graham, 2016 başkanlık seçimleri öncesinde Trump’ın en sert Cumhuriyetçi eleştirmenleri arasında bulunuyordu.

Trump’ın başkan adaylığını desteklemeyen Graham, seçim kampanyası sırasında onun siyasi üslubunu, dış politika bilgisini ve göçmenlere yönelik açıklamalarını ağır ifadelerle eleştirdi. Trump da Graham’a yönelik sert açıklamalarda bulundu ve bir seçim mitinginde senatörün telefon numarasını açıkladı.

Ancak Trump’ın başkan seçilmesinden sonra iki siyasetçi arasındaki ilişki değişti. Graham, zaman içinde Trump’ın Kongredeki en güçlü savunucularından ve dış politika konularındaki yakın danışmanlarından biri haline geldi.

Trump’ın iki azil yargılamasında başkanın yanında duran Graham, muhafazakâr yargıçların göreve getirilmesine de güçlü destek verdi. Trump’ın ikinci kez başkan seçilmesinin ardından da Beyaz Saray ile Cumhuriyetçi senatörler arasındaki etkili bağlantılardan biri olmayı sürdürdü.

Trump, Graham’ın ölümünün ardından yaptığı açıklamada deneyimli senatörü vatansever, etkili ve unutulmayacak bir siyasetçi olarak nitelendirdi.

Erdoğan ve Türkiye ile kritik temaslar

Lindsey Graham, Türkiye ile ABD arasında Suriye, YPG, S-400 hava savunma sistemi ve ekonomik yaptırımlar nedeniyle gerilim yaşanan dönemlerde aktif rol üstlendi.

Ocak 2019’da Ankara’yı ziyaret eden Graham, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüştü. Türkiye’nin Suriye sınırındaki güvenlik kaygılarını kabul ettiğini belirten Graham, ABD askerlerinin plansız biçimde Suriye’den çekilmesinin bölgede istikrarsızlığa yol açabileceğini savundu.

Graham’ın Türkiye politikası zaman zaman değişken bir görünüm sergiledi. Türkiye’nin YPG konusundaki güvenlik kaygılarına anlayış gösterirken, Ankara’nın Suriye’nin kuzeyinde başlattığı askerî harekâta sert tepki verdi.

Ekim 2019’da Türkiye’nin Suriye’nin kuzeydoğusuna düzenlediği harekâtın ardından Türk yetkililere ve Türkiye ekonomisine yönelik yaptırımları destekledi. Ankara’nın harekâtı sürdürmesi durumunda daha geniş yaptırımlar uygulanmasını öngören iki partili bir girişimin hazırlanmasına öncülük etti.

S-400 anlaşmazlığında arabuluculuk aradı

Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması, Graham’ın Ankara ile yürüttüğü temasların bir başka önemli başlığını oluşturdu.

Trump’ın isteği üzerine Türk yetkililerle görüşen Graham, S-400 sisteminin faaliyete geçirilmemesi karşılığında yaptırımların önlenebileceği bir çözüm aranmasına katkı sağlamaya çalıştı. Bu süreçte Trump yönetimi ile Ankara arasında aracılık yapan isimlerden biri oldu.

Graham, Türkiye’yi NATO açısından önemli bir ülke olarak değerlendirirken Rus yapımı sistemin ittifakın güvenliği ve F-35 savaş uçakları bakımından ciddi sorun oluşturduğunu savundu.

Erdoğan ile ilişkisi doğrudan bir siyasi ittifaktan çok, kriz dönemlerinde temas kurmaya dayalıydı. Türkiye’nin stratejik önemini vurgulayan Graham, Ankara’nın Suriye ve Rusya politikalarını gerektiğinde sert biçimde eleştirmekten de kaçınmadı.

Dış politikanın şahin ismiydi

Graham, Amerikan siyasetinde askerî gücün kullanılmasına sıcak bakan şahin kanadın önde gelen temsilcilerinden biri olarak tanındı. Ukrayna’ya askerî yardımın sürdürülmesini destekledi ve Rusya’ya karşı daha ağır yaptırımlar uygulanmasını istedi.

İsrail’in Kongredeki en güçlü destekçilerinden biri olan Graham, İran’a karşı sert politika izlenmesini savundu. NATO’nun güçlendirilmesi ve ABD’nin uluslararası ittifaklardaki liderliğini koruması gerektiğini sık sık dile getirdi.

Graham, Cumhuriyetçi kimliğine rağmen bazı dönemlerde Demokrat senatörlerle ortak çalışmalar da yürüttü. Göçmenlik reformu, ulusal güvenlik ve dış politika alanlarındaki iki partili girişimlerde yer aldı.

Özel yaşamını siyasetten uzak tuttu

Hiç evlenmeyen ve çocuğu olmayan Graham, özel yaşamını büyük ölçüde kamuoyundan uzak tuttu. Genç yaşta anne ve babasını kaybetmesinin ve kız kardeşinin sorumluluğunu üstlenmesinin hayatındaki en belirleyici deneyimlerden biri olduğunu anlatıyordu.

Graham’ın ölümü, Cumhuriyetçi Partinin Senatodaki sandalye dağılımını da etkiledi. Güney Carolina Valisi, yapılacak seçim sürecine kadar görev yapacak geçici bir senatör atayacak.

Yaklaşık yarım yüzyıla yayılan askerî ve siyasi kariyeri boyunca Graham, güçlü ittifakları, sert dış politika görüşleri, zaman zaman değişen siyasi tutumları ve Washington’daki etkisiyle Amerikan siyasetinin en çok tartışılan isimlerinden biri oldu.