Alice Huang’ın çip bağlantıları mercek altında

VGN

Alice Huang’ın Şanghay’daki finans çevrelerinden Singapur merkezli Megaspeed’e uzanan iş ağı, Nvidia’daki bağımsız inceleme ve hissedar davasıyla birlikte küresel yapay zekâ rekabetinin merkezinde tartışma yarattı.

Şanghay’daki yatırım çevrelerinden Singapur’daki şirketlere, Malezya’nın veri merkezlerinden dünyanın önde gelen çip üreticisinin yönetim katına uzanan bir hikâye… Nvidia’nın kurucusu Jensen Huang’la yakınlığı ve milyarlarca dolarlık yapay zekâ donanımı ticaretindeki rolüyle uluslararası gündemin merkezine yerleşti. ABD’li yetkililerin Çin istihbaratıyla ilişkilendirdiği iş kadını hakkındaki suçlamalar, Washington ile Pekin arasındaki teknoloji yarışına yeni bir boyut kazandırdı.

Jensen Huang’ın evlilik dışı ilişkisini kabul etmesi ve Nvidia’nın bağımsız inceleme başlatması, dikkatleri bir kez daha Alice Huang’ın geçmişine çevirdi. Çin ise iş kadınının kendi istihbaratı adına çalıştığı suçlamasını reddediyor.

Alice Huang kim, nereli?

İş dünyasında Alice Huang adını kullanan iş kadınının Çince adı Huang Le. Çin vatandaşı olan Huang’ın, aynı soyadını taşıdığı Jensen Huang’la akrabalığı bulunmuyor.

Huang’ın Çin’in Hunan eyaletinden geldiği yönünde haberler bulunuyor. Bununla birlikte doğduğu kent, kesin doğum tarihi ve ailesine ilişkin ayrıntılar kamuya açık, teyit edilmiş kayıtlarla netleşmiş değil. Bazı yayınlarda yer alan yaş ve eğitim bilgileri de farklı kaynaklarda aynı kesinlikle doğrulanmıyor. Bu nedenle Hunan bağlantısını, doğum yeri kesinleşmiş bir kimlik kaydı olarak okumamak gerekiyor.

Şanghay finansından teknoloji yatırımlarına

Alice Huang’ın çevrim içi özgeçmişi, dört yıllık televizyon muhabirliğinden özel bankacılığa, ardından yatırım fonlarına uzanan bir kariyer çiziyor. Bu profilde HSBC’nin özel bankacılık birimi ve Çinli yatırım bankası CITIC Securities’deki görevler sıralanıyor. Ancak özgeçmişteki tüm görevler ilgili işverenlerce doğrulanmış değil. Şirket kayıtlarına dayanan iş geçmişinde finans, sağlık ekipmanı yatırımları ve teknoloji girişimleri yer alıyor.

Uzun yıllardır birlikte iş yaptığı fon yöneticisi Kang Wei, bu ağın önemli isimlerinden biri. İkili, şirket satın almaları ve yatırımlar için birbiriyle bağlantılı yapılar kullandı. Kang’ın bazı yatırımcılara ve Megaspeed çalışanlarına Alice Huang’ın eşi olarak tanıtıldığı aktarılsa da evliliklerine ilişkin teyit edilmiş bir kayıt ortaya konmuş değil.

Alice Huang’ın adının geçtiği erken şirket kayıtları, 2010’da Pekin’de bir golf kulübünde kayıtlı spor ve dinlenme şirketine uzanıyor. Sonraki dönemde Hong Kong’da halka açılacak bir tıbbi cihaz üreticisine denizaşırı bir şirket üzerinden yatırım yaptı. 2020’de bağlantılı şirket ağı, Tencent için Şanghay’da yapay zekâ hesaplama merkezi kurulması ve işletilmesi projesinde yer aldı.

Megaspeed’in kuruluşu ve ortaklık değişimi

ABD’nin 2022’nin sonlarında gelişmiş yapay zekâ çiplerinin Çin’e satışını sınırlandırmaya başlaması, bölgedeki tedarik arayışlarını hızlandırdı. Alice Huang, 2023’te Britanya Virjin Adaları merkezli bir şirket aracılığıyla, Şanghay’daki iş ağıyla bağlantılı oyun şirketi 7Road’un Singapur iştirakini satın aldı. Şirketin adı Megaspeed olarak değiştirildi.

Aynı yıl şirketin mülkiyeti Singapur’daki başka bir şirkete devredildi. Devri izleyen dört gün içinde Megaspeed, Nvidia’nın bulut ortakları arasına girdi. Mülkiyet değişse de Alice Huang’ın günlük operasyonlardaki etkisini sürdürdüğü aktarılıyor.

Jensen Huang ile yakınlık nasıl gelişti?

İkiliyi kimin tanıştırdığı ve ilk karşılaşmalarının tarihi kamuya açıklanmış değil. İş ilişkilerinin görünen zemini, Megaspeed’in Nvidia teknolojisine dayanan veri merkezi faaliyetleri. Alice Huang’ın Jensen Huang’a erişimi, müşteri ilişkileriyle kişisel temasların iç içe geçtiği bir süreçte gelişti.

Aralık 2023’te Singapur’daki bir İtalyan restoranında gerçekleşen buluşmada Alice Huang, Jensen Huang ve küçük bir çalışma grubu bir araya geldi. Daha sonraki fotoğraflar, ikilinin Şanghay’da, Tayvan’da, Nvidia’nın California’daki merkezinde ve bir golf tesisinde de buluştuğunu gösteriyor. Bu görüntüler, iş ve sosyal temasların geçmişini ortaya koyuyor; istihbarat faaliyetinin kanıtı olarak değerlendirilmiyor.

Tayvan’daki gecede dikkat çeken yakınlık

Haziran 2024’te Taipei’deki bir teknoloji etkinliğinin ardından düzenlenen buluşma, Alice Huang’ın Nvidia’nın kurucusuna erişimini gösteren örneklerden biri oldu. Yazılım şirketi NetThunder’ın yöneticisi Parker Schmitt’in anlatımına göre Huang, çevresindeki yöneticilere Jensen Huang’ı davet edebileceğini söyledi; Nvidia’nın başkanı kısa süre sonra gruba katıldı. Şirkete yakın bir kaynak ise Jensen Huang’ın zaten etkinliğe gitmeyi planladığını ve yanında iki Nvidia yöneticisinin bulunduğunu aktardı.

Mart 2025’te Alice Huang, başka yöneticilerle birlikte Nvidia’nın ABD’deki merkezini ziyaret etti. Mayıs ayında ise Taipei’deki bir yemekte Jensen Huang’la yeniden görüntülendi. Bu buluşmalar, ilişkinin yalnızca tek bir iş yemeğiyle sınırlı kalmadığını gösterdi.

Milyarlarca dolarlık çip alımları

Megaspeed, Haziran 2024’ten itibaren gelişmiş Nvidia donanımlarını büyük miktarlarda teslim almaya başladı. Şirketin zaman içinde edindiği donanımın değerinin 4 milyar doları aştığı aktarılıyor. Bu tutar, Çin’e kaçırıldığı kanıtlanmış çiplerin değeri olarak sunulmuyor.

Megaspeed’in Malezya’daki iştiraki, sunucularını ve fikrî mülkiyet haklarını Alibaba’ya bağlı Apex lehine teminat gösterdi. İş ilişkilerine yakın kaynakların anlatımında Alibaba, Megaspeed’in başlıca müşterisi haline geldi. Böylece Singapur’daki şirket yapısı, Malezya’daki altyapı ve Çinli teknoloji müşterileri aynı ticari ağda buluştu.

2024’ün sonlarında ABD Ticaret Bakanlığı bir yetkiliyi Megaspeed’in veri merkezine göndererek teslim edilen donanımların yerinde bulunup bulunmadığını kontrol etti. Bazı ekipmanların hâlâ kutularda olması, donanımların tesise kurulmak yerine taşınıyor olabileceği yönünde kaygı doğurdu. Bu gözlem tek başına çiplerin Çin’e sevk edildiğini göstermiyor.

Malezya’daki proje devam ediyor

Alice Huang’ın Singapur’dan ayrılmasının ardından Megaspeed çalışanlarına başka bir yöneticinin talimat vermeye başladığı aktarılıyor. Malezya’daki veri merkezinin ilk aşamasını tamamlama çalışmaları ise sürdü. Huang’ın iş ağıyla bağlantılı başka bir yönetici izin süreçleriyle ilgilenirken, Şanghay merkezli Shuoyao şirketi de projeye mühendisler gönderdi.

Şanghay’ın Songjiang bölge yönetiminin temmuz ayındaki tanıtımında Shuoyao’nun yapay zekâ sunucusu fabrikası öne çıkarıldı. Tanıtımda, yüzden fazla teknisyenin sunucuları çip düzeyinde onarabildiği ve yeniden yapılandırabildiği belirtildi.

Casusluk suçlaması ve Çin’in yanıtı

ABD’li yetkililere dayandırılan haberlerde Alice Huang’ın Çin istihbaratına bilgi aktardığı ve Çin Devlet Güvenliği Bakanlığı tarafından görevlendirildiği öne sürülüyor. İkilinin ne zaman tanıştığı ve öne sürülen istihbarat ilişkisinin ne zaman başladığı ise açıklığa kavuşmuş değil.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, 9 Kasım’daki basın toplantısında casusluk suçlamasını reddederek bunun Çin’i karalamayı amaçladığını söyledi. Jensen Huang’ın eşine sadık kalmadığını kabul etmesi, casusluk suçlamasını kabul ettiği anlamına gelmiyor. İncelemenin odağında, kişisel ilişkinin şirket kararları, teknolojiye erişim ve güvenlik üzerindeki olası etkileri bulunuyor.

Bağımsız inceleme ve hissedar davası

Nvidia yönetim kurulu, 8 Kasım’da yabancı istihbarat faaliyetlerinin Jensen Huang’ı hedef aldığına ilişkin haberler üzerine bağımsız inceleme başlattığını duyurdu. Kurul, ulusal güvenliğin veya şirket sırlarının tehlikeye girdiğine inanmak için bir neden görmediğini, buna rağmen mevcut bilgilerin inceleneceğini açıkladı. Huang’ın incelemeyle işbirliği yapacağı belirtildi.

9 Kasım’da California’nın San Jose kentindeki federal mahkemede Nvidia ve Jensen Huang’a karşı açılan davada, yatırımcılara ilişkinin ve doğurabileceği risklerin yeterince açıklanmadığı savunuldu. Toplu dava statüsü talep edilen başvuru, hissedarların suçlamalarını içeriyor; bu başvuru bir mahkûmiyet kararı değil.

Nvidia’nın bağımsız yönetim kurulu üyeleri, 10 Kasım 2026’da inceleme için Joon H. Kim ile Wachtell, Lipton, Rosen & Katz hukuk firmasını görevlendirdi. Böylece Alice Huang’ın iş ağı ve Jensen Huang’la ilişkisi etrafındaki tartışma, şirket yönetiminin resmî inceleme sürecine taşındı.