Akademisyenlerin YouTube geliri ticari faaliyet kapsamında sayıldı

VGN

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, devlet üniversitelerindeki akademisyenlerin dijital platformlardan elde ettiği geliri ticari faaliyet yasağı kapsamında değerlendirdi. Bazı akademisyenler yayınlarını durdururken gelir sağlamayan kanalların durumu henüz açıklığa kavuşmadı.

Devlet üniversitelerinde çalışan akademisyenlerin YouTube, sosyal medya, internet siteleri ve mobil uygulamalardan elde ettiği gelirlerin ticari faaliyet yasağı kapsamında olduğu yönünde idari görüş bildirildi. Görüş yazısının üniversitelere ulaşmasının ardından bazı akademisyenler, olası disiplin işlemleriyle karşılaşmamak için dijital yayınlarını durdurdu.

Söz konusu değerlendirme, akademisyenlerin YouTube ve diğer dijital platformlarda hiçbir şekilde video paylaşamayacağı anlamına gelmiyor. Görüşün doğrudan odaklandığı konu, bu faaliyetler sonucunda gelir elde edilmesi. Reklam ve diğer kazanç seçenekleri kapalı kanalların kapsamda olup olmadığı ise henüz kesin biçimde açıklanmadı.

Süreç YÖK’ün başvurusuyla başladı

Süreç, Yükseköğretim Kurulunun 17 Haziran 2026 tarihinde Cumhurbaşkanlığından görüş istemesiyle başladı. Başvuruda devlet memurlarının içerik üreticiliği, uygulama geliştiriciliği ve YouTube gibi platformlardaki faaliyetlerinden elde ettiği gelirin hukuki durumu soruldu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, 20 Ağustos 2026 tarihinde konuya ilişkin değerlendirmesini hazırladı. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü de bu değerlendirme doğrultusunda 2 Eylül’de YÖK’e görüşünü bildirdi.

Gelir ticari kazanç olarak değerlendirildi

Görüşte, internet ve benzeri elektronik ortamlarda metin, görüntü, ses veya video paylaşılması; sosyal içerik üreticiliği, bireysel eğitim hizmetleri ve mobil uygulama geliştirilmesi gibi faaliyetlerden sağlanan kazançlar ele alındı.

Bu gelirlerin vergi mevzuatı açısından ticari kazanç niteliği taşıdığı belirtildi. Sosyal içerik üreticilerine sağlanan vergi istisnasının da gelirin ticari kazanç olma niteliğini değiştirmediği değerlendirildi.

Bu çerçevede devlet memurlarının dijital faaliyetlerden elde ettiği gelirin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28’inci maddesinde düzenlenen ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı kapsamında olduğu görüşüne varıldı.

Kapsam devlet üniversiteleriyle sınırlı

657 sayılı Kanun’a yapılan atıf nedeniyle değerlendirmenin odağında devlet üniversitelerinde çalışan ve devlet memuru statüsündeki akademisyenler bulunuyor. Vakıf üniversitelerindeki akademisyenler aynı personel rejimine tabi olmadığından haber konusu görüşün onlar için doğrudan uygulanması söz konusu değil.

Görüş yazısı yeni bir kanun veya genel YouTube yasağı niteliği taşımıyor. Bununla birlikte üniversite yönetimlerinin yazıyı personel işlemleri ve disiplin süreçlerinde nasıl uygulayacağı, akademisyenlerin dijital yayıncılık faaliyetlerini doğrudan etkileyebilecek.

Bazı akademisyenler yayınlarını durdurdu

Görüşün üniversitelere iletilmesinin ardından bazı akademisyenler YouTube’daki ders ve bilimsel içeriklerini kaldırdı veya yeni yayın yapmayı bıraktı.

Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altay Tayfun Özcan, YouTube’un akademik çalışmaların geniş kitlelere ulaştırılması ve bilgi karmaşası içinde doğru bilginin yayılması bakımından önemli olduğunu belirterek yayın faaliyetini sonlandırdığını açıkladı.

Akdeniz Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Süleyman Tekir ise tarih alanındaki dijital içerik üretiminin uzman olmayan kişilere bırakılabileceği eleştirisini yöneltti.

Bilim iletişimi tartışması başladı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Ergin, yaptığı derlemeye göre Türkiye’de YouTube kanalı bulunan yaklaşık 146 öğretim üyesi olduğunu belirtti.

Ergin, Yükseköğretim Kurulunun üniversitelerde Bilim İletişim Ofislerinin kurulmasını desteklerken akademisyenlerin dijital içeriklerden gelir elde etmesini ticari faaliyet olarak değerlendirmesinin çelişki oluşturduğunu savundu.

Bilişim hukuku uzmanı Avukat M. Gökhan Ahi de dijital yayıncılığın doğrudan ticari faaliyet olarak kabul edilmesinin bilim ve sanat özgürlüğü açısından sorun yaratabileceği görüşünü dile getirdi.

Ücretsiz kanalların durumu belirsiz

Görüş yazısında açık biçimde dijital faaliyetler nedeniyle elde edilen gelirden söz ediliyor. Bu nedenle reklam, abonelik, bağış ve sponsorluk seçenekleri kapalı olan ücretsiz akademik kanalların yayın yapmasının önünde doğrudan bir engel bulunmadığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Ancak gelir elde etmeyen yayınlar, potansiyel kazanç taşıyan kanallar ve telif ödemeleri bakımından uygulamanın sınırları henüz kesinleşmedi. Üniversitelerin görüş yazısını nasıl yorumlayacağı ve gelir sağlamayan bilimsel içeriklere yönelik ortak bir uygulama oluşturulup oluşturulmayacağı takip edilecek.